Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2302 K.2024/1930

Birleşen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı dosyası

DAVACI : ... ENERJİ YATIRIMLARI A.Ş

VEKİLİ : Av.

DAVALI : ... TİCARET VE SANAYİ İŞLETMELERİ T.A.Ş. -

VEKİLİ : Av.

DAVA

Tazminat( Sözleşmenin Haksız Feshinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 18/11/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 18/11/2024

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2016/1590 esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, taraflar arasında 15/08/2011 tarihli "Sahada Enerji Alımına İlişkin Hizmet Sözleşmesi" imzaladıklarını, bu sözleşmeyle tarafların karşılıklı edinim ve yükümlülüklerinin belirlendiği sözleşme ile davalının üretilen elektrik enerjisini gerek müvekkiline gerekse üçüncü kişilere satabileceği, davalı şirketten alacağı elektrik enerjisinin bedelini ödeyeceğini fakat müvekkilinin davalının elektrik enerjisinde kullanacağı doğal gaz bedelini öncelikle ilgili kuruma ödeyeceğini,

taraflar arası karşılıklı faturalaşmalar sonucunda müvekkilince ödenen doğal gaz bedelini kullanmış olduğu elektrik enerjisi bedelinden daha yüksek olması halinde fark tutarının davalıca en geç 7 günde sözleşmenin 9.13 maddesi gereği ödenmesi gerektiğini, imzalanan sözleşme nedeniyle müvekkilinin davalıdan alacaklı olduğunu, sözleşmenin devamı süresince müvekkilinin adına düzenlenen ve içeriğine itiraz etmediği faturalardan kaynaklı borçlarını ödemediği,

davalı şirketin müvekkilinin onayını almadan dava konusu tesisi sattığını ve davalı şirketin müvekkili şirkete olan borçları ödemediği gibi gönderdiği ihtarnamelere de gerçek dışı çeşitli bahane ve zarar iddiaları ile ileri sürdüğü, davalının basiretli bir tacir gibi davranmayarak sözleşme hükümlülüklerini yerine getirmemesi, borçlarını ödememesi ve devir yasağına aykırı davranmasının kötü niyetli olduğu,

bu nedenle fazlaya ilişkin tüm hakları saklanmak koşuluyla davanın kabul edilmesiyle şimdilik 50.000,00.TL alacağın her bir fatura için oluşan temerrüt tarihinden itibaren sözleşmenin 10.4 maddesinde belirlenen amme alacaklarına uygulanan temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili, 10/02/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talebini 880.225,09.TL'ye yükseltmiştir.

Birleşen mahkememizin ... esas ... karar sayılı dosyasında davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında 15.08.2016 tarihinde saha enerji alımı hakkında hizmet sözleşmesi imzalandığını, sözleşme gereğince mülkiyeti davacıya ait ve davalıya tahsis edilen elektrik üretim santralinin, davalının fabrika binasına ait tüketilmesi beklenen elektrik enerjisi ve termal enerji üretiminin müvekkili davacı tarafından yapılacak olduğunu,

davalının ise 5 yıl boyunca tüketeceği yıllık 20.000.000 kwh elektrik enerjisi ve tüm ısıl enerji miktarını davacı şirketten tedarik etmeyi kabul ve taahhüt ettiğini ancak davalının fabrikasının taşınma sürecinde bulunması nedeniyle elektrik üretim santralinin üretim bölümlerinin tam kapasite çalıştırılmamasından dolayı sözleşmeye göre yükümlü bulunan 20.000.000kwh elektrik üretiminin yapılamadığı bu hususun .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de belirlendiğini, müvekkili tarafından gerekli koşullar sağlanmasına , gerekli edimler yerine getirilmesine rağmen davalı firma tarafından sözleşmeye aykırı davranıldığından sözleşme konusu üretim ve tüketimin yapılamaza hale geldiğini bundan dolayı davacı müvekkilinin zarar uğradığını, sözleşmenin 15. Maddesi içeriğinde sözleşmenin feshi durumunda ödenecek cezai şart miktarının da belirlendiğini,

davalıya gönderilen ihtarnameye rağmen müvekkilinin zararlarının giderilmediğini belirterek fazlaya ilişkin hakkı saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.TL maddi zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkili ile davacı arasında 15/08/2016 tarihinde "Saha Enerji Alımı Hakkında Hizmet Sözleşmesi" imzalandığını, sözleşmenin konusunun alıcının otoprodüktör lisansı kapsamında tüketilmesi beklenen elektrik enerjisinin üretimi için yüklenicinin gerekli teçhizatı sağlamasına ve işletmesine karşılık alıcının tüketilen elektrik enerjisi ve termal enerjisinin karşılığında makine işletim bedeli ödemesi olarak belirlendiğini,

tesisin kurulumunun tamamlanarak elektrik üretimine hazır şekilde işletmeye alınması tarihinden itibaren 5 yıl boyunca davacının tüketeceği yıllık 20.000.000 Kwh elektrik enerjisi ve tüm ısıl enerji miktarını müvekkil şirketten tedarik etmeyi taahhüt ettiğini, müvekkili tarafından kurulan ve 31/08/2013 tarihinde üretime hazır hale gelen tesisin davacının fabrikasını başka bir adrese taşıması sebebiyle 01/01/2015 tarihinden itibaren ancak %50 kapasite ile çalışabildiğini, tesisin 01/08/2015 tarihi itibariyle %30 kapasiteye düşerek 01/02/2015 tarihinde çalıştırılamaz hale geldiğini, müvekkilince yıllık 20.000.000 Kwh üretim yapılması,

davacının da aynı oranda tüketim yapması üzerine kurulu sözleşmenin davacı tarafından erken feshi nedeni ile altından kalkılamaz maddi zarara neden olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen mahkememizin ... E. ... K. Sayılı dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen sözleşme gereğince davacıya tazminat ödeme yükümlülüklerinin bulunmadığını, aksine davacı şirketin müvekkili şirkete karşı sözleşmeden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmediğinden borcu bulunduğunu, davacıya gönderilen ihtarnamelere rağmen davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından taraflar arasında akdedilen sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini, müvekkili şirketin termal enerji alım yükümlülüğünün bulunmadığının sözleşme içeriğinden anlaşılabileceğini, davacı şirketin sözleşmede yer alan devir yasağına da aykırı davrandığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " asıl dava yönünden; davacının, davalıdan toplam 880.225,09.TL alacaklı olduğu tespit edildiğinden, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar verilmiştir. Kabul edilen alacağın 745.882,45.TL si yönünden, davalı, 20/02/2016 tarihinde temerrüde düşürülmüştür. Bakiye 134.342,64.TL yönünden ise; ıslah tarihi olan 10/02/2021 tarihinde temerrüde düşürüldüğü kabul edilmiştir. Taraflar arasındaki sözleşmenin 10.4 maddesi gereğince temerrüt tarihinden itibaren 6183 sayılı yasanın 51.maddesi uyarınca belirlenen gecikme zammı uygulanacağı belirtildiğinden asıl alacağa temerrüt tarihlerinden itibaren 6183 sayılı yasanın 51.maddesi uyarınca belirlenen gecikme zammı uygulanmasına, Birleşen dava dosyası yönünden ise, davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI BİRLEŞEN DOSYA DAVACISI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı/ Birleşen dosya davacısı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile;davacı/ karşı davalı firmasının fabrikasını başka bir adrese taşımayı istemesi sebebiyle müvekkili firmanın 01/01/2015 tarihinden itibaren ancak % 50 kapasite ile çalışabildiğini, tesis 01/08/2015 tarihi itibariyle % 30 kapasiteye düşürülmüş ve 01/02/2016 tarihinde çalıştırılamaz hale getirildiğini, müvekkili tarafından tüm sorumlulukların yerine getirilmesine ve teknik hazırlıkların tamamlanmış olmasına rağmen davacı/karşı davalı tarafından sözleşmenin işletilemez hale getirildiğini, bu hususun tespit raporu ile belirlendiğini,

bilirkişi incelemesi sonucunda çekilen fotoğraflar ile müvekkilinin kendi üzerine düşen hizmeti yaptığını, ancak hizmeti vermemesinin sebebinin davacı/karşı davalı yanın taşınma aşamasında olması sonucunda eksik kaldığının kesinlik kazandığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Asıl dava, sözleşmeden kaynaklanan alacak, birleşen dava ise, sözleşmenin haksız feshinden kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan 15/08/2011 tarihli Sahada Enerji Alımına İlişkin Hizmet Sözleşmesi ile davalının üretilen elektrik enerjisini gerek kendilerine, gerekse üçüncü kişilere satabileceği, davalı şirketten alacağı elektrik enerjisinin bedelini ödeyeceği, ancak öncelikle, davalının elektrik enerjisinde kullanacağı doğal gaz bedelini ödemesi gerektiği, taraflar arası karşılıklı faturalaşmalar sonucunda taraflarınca ödenen doğal gaz bedelinin, kullanmış olduğu elektrik enerjisi bedelinden daha yüksek olması halinde, fark tutarının davalı tarafından en geç 7 günde sözleşmenin 9.13 maddesi gereği ödenmesi gerekirken,

davalıya bu hususta düzenlenen faturalardan kaynaklı borçların ödenmediği, davalının, kendilerinden onay almadan dava konusu tesisi sattığı, davalının, borçlarını ödememesi ve devir yasağına aykırı davranmasının kötü niyetli olduğu iddia edilerek, şimdilik 50.000,00.TL alacağın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, 10/02/2021 tarihli ıslah dilekçesi ile talep 880.225,09.TL'na yükseltmiş, davalı ise, taraflar arasında 15/08/2016 tarihinde imzalanan Saha Enerji Alımı Hakkında Hizmet Sözleşmesi gereğince, mülkiyeti kendilerine ait olan, davacıya tahsis edilen elektrik üretim santralinin, davacının, ...

Mahallesi ...

No:296 ... adresinde bulunan fabrika binasına ait tüketilmesi beklenen elektrik enerjisi ve termal enerji üretiminin taraflarınca yapılacağını, tesisin kurulumunun tamamlanarak elektrik üretimine hazır şekilde işletmeye alınması tarihinden itibaren 5 yıl boyunca davacının tüketeceği yıllık 20.000.000 Kwh elektrik enerjisi ve tüm ısıl enerji miktarını kendilerinden tedarik etmeyi taahhüt ettiğini, taraflarınca kurulan ve 31/08/2013 tarihinde üretime hazır hale gelen tesisin, davacının fabrikasını başka bir adrese taşıması sebebiyle 01/01/2015 tarihinden itibaren ancak %50 kapasite ile çalışabildiğini,

tesisin 01/08/2015 tarihi itibariyle %30 kapasiteye düşerek 01/02/2015 tarihinde çalıştırılamaz hale geldiğini, yıllık 20.000.000 Kwh üretim yapılması, davacının da aynı oranda tüketim yapması üzerine kurulu sözleşmenin davacı tarafından erken feshi nedeni ile maddi zarara neden olduğunu, bu hususta maddi tazminat davası açıldığını, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile asıl davanın kabulüne karar verilmiştir.

Birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesine ait ... E. Ve ... K. Sayılı dosyada ise. Birleşen dosya davacısı tarafından, davalının fabrikasının taşınma sürecinde bulunması nedeniyle, elektrik üretim santralinin üretim bölümlerinin tam kapasite çalıştırılmadığı, bu nedenle, taraflar arasındaki sözleşmeye göre yükümlü bulunan 20.000.000kwh elektrik üretiminin yapılamadığı, bu hususun .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.

İş sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile de belirlendiği, taraflarınca gerekli koşullar sağlanmasına rağmen, davalı tarafından sözleşmeye aykırı davranıldığından sözleşme konusu üretim ve tüketimin yapılamaz hale gelmesi sonucu zarara uğradığı, sözleşmenin 15. Maddesine göre, sözleşmenin feshi durumunda ödenecek cezai şart miktarının belirlendiği iddia edilerek,

şimdilik 10.000,00.TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, birleşen dosya davalı ise, davacının, ödenen doğal gaz bedelleri ile kullanılan elektrik bedeli arasında kalan ve sözleşme uyarınca ödemesi gereken fark bedellerini ödemediğini, bu hususta gönderilen ihtarnameye rağmen ödeme yapılmadığından sözleşmenin haklı sebeple feshedildiğini, taşınma işleminin gerçekleşmediğini, termal enerji alım yükümlülüğünün bulunmadığını, davacının, devir yasağına aykırı davrandığını belirterek, davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı (Birleşen dosya davacısı) vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Tüm dosya kapsamından, asıl dava, sözleşmeden kaynaklanan alacak davası olup, taraflar arasında 15/08/2011 tarihinde "Sahada Enerji Alımına İlişkin Hizmet Sözleşmesi" bulunduğu, sözleşme gereğince, davalının üretilen elektrik enerjisini gerek davacıya gerekse üçüncü kişilere satabileceği, davalı şirketten alacağı elektrik enerjisinin bedelini ödeyeceği, ancak öncelikle, davalının elektrik enerjisinde kullanacağı doğal gaz bedelini ödemesi gerektiği, taraflar arası karşılıklı faturalaşmalar sonucunda taraflarınca ödenen doğal gaz bedelinin, kullanmış olduğu elektrik enerjisi bedelinden daha yüksek olması halinde,

fark tutarının davalı tarafından en geç 7 günde sözleşmenin 9.13 maddesi gereği ödenmesi gerektiği, ilk derece mahkemesince taraf defterlerinin incelenmesi sonucu düzenlenen rapor ve ek raporlarda, davalı defterlerine göre, davalının, davacıya dava konusu sözleşme nedeni ile toplam 1.172.984,13.TL borçlu olduğu, bu borcun 479.781,00.TL'nın sipariş avansı olarak kaydedildiği, davacının defterlerinde ise 479.781,00.TL sipariş avansının kapatıldığı, davacı tarafından düzenlenen bütün faturaların davalının ticari defterlerine işlendiği,

davalı tarafından düzenlenen 3 adet toplam 119.940,39.TL lik faturaların ise davacının ticari defterlerine kaydedilmediği, davacının usulüne uygun olarak tutulan ticari defterleri ve davalı defterlerinde kayıtlı fatura toplamı dikkate alındığından, davacının davalıdan toplam 880.225,09.TL alacaklı olduğu, mahkemece hükme esas alınan 23/12/2020 havale tarihli bilirkişi ek raporunun tüm dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, mahkemece, asıl davanın, bilirkişi ek raporunda tespit edilen miktar üzerinden kabulüne karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu,

davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Birleşen dava, sözleşmenin haksız feshine dayanan tazminat talebine ilişkin olup, birleşen dosya davacısı tarafından, davalının fabrikasının taşınma sürecinde bulunması nedeniyle, elektrik üretim santralinin üretim bölümlerinin tam kapasite çalıştırılmadığı, bu nedenle, taraflar arasındaki sözleşmeye göre yükümlü bulunan 20.000.000kwh elektrik üretiminin yapılamadığı, sözleşmenin birleşen dosya davalısı tarafından erken feshedildiği,

tüm bu nedenlerle zarara uğradığı iddia edilmiş ise de, taraflar arasındaki 15/08/2011 tarihli sözleşmenin 9.13 maddesi gereğince, alıcı tarafından ödenen doğal gaz bedeli, yüklenici tarafından düzenlenecek fatura tutarından yüksek olması halinde, fark bedelinin yüklenici tarafından en geç 7 gün içerisinde alıcının hesabına nakden ödeneceği, birleşen dosya davalısı tarafından, asıl davada dava konusu olan borcun ödenmesi için davacıya ihtarname çekilip, 3 gün süre verilmesine rağmen borcun ödenmediği, bu hususun sözleşmede haklı sebeplerle fesih nedeni olarak öngörüldüğü,

mahkemece alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarında, dava konusu sözleşme nedeni ile birleşen dosya davacısının, davalıya 880.225,09.TL borçlu olduğunun tespit edildiği, Bu nedenle davalının davaya konu sözleşmeyi haklı nedenlerle feshetmesi sonucu, davacının tazminat talebinin yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesince, birleşen davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu, her ne kadar birleşen dosya davacısı tarafından, ....Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ...

D.iş sayılı dosyası ile davalı ... A.Ş'ne ait fabrika sahasındaki tesise kurulan elektrik üretim santralinin, taşınma sürecinde bulunması nedeniyle çalıştırılamaz durumda olduğunun tespit edildiğini, sözleşmede belirtilen üretim miktarına ulaşılamamasında kendi kusurları bulunmadığını iddia edilmiş ise de, tespit tarihi olan 07/04/2016 tarihinde, davacı şirketin, davalı şirketin onayını almadan, sözleşmenin 18.5.

Maddesinde belirtilen devir yasağına rağmen, elektrik tesisini ... ...

A.Ş'ne satmış olduğu, bu nedenle, aleyhine tespit istenen ... şirketi tarafından itiraz edilen 19/07/2016 tarihli tespit raporunda, makinelerin elektrik üretim santralinin devreye alınması halinde, kusursuz bir şekilde elektrik üretimi yapabilecek konumda hazır halde bekletildiği yönündeki tespitin sonuca etkili olmadığı, bu nedenle, birleşen dosya davacısı vekilinin bu yöndeki istinaf sebebinin de yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı (birleşen dosya davacısı) vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır