Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/2434 K.2022/174

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; davalı şirket ile dava dışı ... Havacılık Eğitim Bakım ticaret Ltd.

Şti. aleyhine açılan alacak davasının İstanbul 12. Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı ilamı ile sonuçlandığını, dava, birleşen ve karşı davalarla birlikte müvekkil alacağının 2.062.198,55 USD alacağa ulaştığını, bu ilamın İstanbul 26.İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile takibe konulduğunu, ilama ilişkin icra emrinin davalı şirkete tebliğ edildiğini, ancak tebliğden itibaren gerekli kanuni süre geçmesine rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını ve borçlunun tehir-i icra talebinin de olmadığını, davalının ödeme emrinin tebliğinden sonra icra müdürlüğüne mal beyanında bulunmadığını,

borçlunun iflasa tabi kişilerden olduğundan bahisle aleyhine verilen karar üzerine kendisine tebliğ edilen ilama ilişkin icra emrini ödemeyen iflasa tabi davalı borçlunun İİK'nun 177/4.maddesi gereğince doğrudan iflasına karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, müvekkilinin iflasa yönelik tacirlerden olduğu iddiasının tamamıyla hukuki dayanaktan yoksun, kötü niyetli ve mesnetsiz olduğunu, 30/04/2015 tarihinde yasaya ve usule uygun olarak ticareti terk ettiğini, İİK nun 44.maddesinin 2.fıkra hükmüne göre müvekkiline yönelik herhangi bir iflas talebinde bulunulamayacağını, iflas talebinin tamamıyla haksız ve kötü niyetli olduğundan bahisle her türlü dava, talep ve sair hakları saklı kalmak kaydıyla davacı yanın açmış olduğu bu haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; "davalının 15/03/2021 tarihinde terk nedeni ile ticaret sicilinden silindiği anlaşıldığından İİK nun 44.maddesinin 2.fıkrası dikkate alınmak suretiyle davalının bu itirazına değer verilmeyerek, davanın kabulü ile, Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'nün ... sicil numarasında kayıtlı bulunan davalı ... Tarım Uçakları İşletmesi - ...'ın İİK'nun 177/4 maddesi gereğince iflasına, iflasın ... günü saat 10:30 itibariyle açılmasına, İİK'nun 166.maddesi uyarınca gerekli işlem ve ilanların yapılması için kararın Adana İflas Müdürlüğü'ne ve bilgi için Adana Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tebliğine, iflas avansının Adana İflas Müdürlüğü'ne aktarılmasına" şeklinde karar verilmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin iflasa yönelik tacirlerden olduğu iddiası tamamıyla hukuki dayanaktan yoksun, kötü niyetli ve mesnetsiz bir iddia olduğunu, müvekkilinin iflasa yönelik tacirlerden olmadığını, 30/04/2015 tarihinde yasaya ve usule uygun olarak ticareti terk ettiğini, davacını iflas talebinin haksız ve kötü niyetli olduğunu, İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin söz konusu ilamının temyiz edildiğini, davaya konu edilen mahkeme kararının henüz kesinleşmediğini, davacının iflas talebinin kabul edilmesi durumunda,

temyiz taleplerinin kabulüyle söz konusu yerel mahkeme kararının bozulmasına karar verilirse müvekkilinin telafisi mümkün olmayan büyük bir zarara uğrayacağını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, İİK'nun 177/4. maddesi gereğince açılmış davalı/borçlunun iflas talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı aleyhine açılan alacak davasının, İstanbul 12. Ticaret Mahkemesine ait ... E. ... K. sayılı ilamı ile sonuçlandığı, dava, birleşen ve karşı davalarla birlikte alacağının 2.062.198,55 USD alacağa ulaştığı, bu ilamın İstanbul 26.İcra Müdürlüğünün ...

E. Sayılı dosyası ile takibe konulduğu, ilama ilişkin icra emrinin davalı şirkete tebliğ edildiği, ancak ödeme yapılmadığı ve borçlunun tehir-i icra talebinin olmadığı ve mal beyanında da bulunmadığı belirtilerek, borçlunun iflasa tabi kişilerden olması nedeniyle İİK'nun 177/4.maddesi gereğince doğrudan iflasına karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise iflasa tabi tacirlerden olmadığını, 30/04/2015 tarihinde yasaya ve usule uygun olarak ticareti terk ettiğini, İİK nun 44.maddesinin 2.fıkra hükmüne göre iflas talebinde bulunulamayacağını savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne ve davalının iflasına karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İİK'nun 177. maddesinde;"1-Borçlunun malum yerleşim yeri olmaz, taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla kaçar, alacaklıların haklarını ihlal elen hileli muamelelerde bulunur veya bunlara teşebbüs eder yahut haciz yolulyla yapılan takip sırasında mallarını saklarsa, 2-Borçlu ödemelerini tatil eylemiş bulunursa, 3-308 inci maddedeki hal varsa, 4-İlama müstenit alacak icra emriyle istenildiği halde ödenmemişse" önceden takibe hacet kalmaksızın alacaklının doğrudan borçlunun iflasını istemesi mümkündür.

İlamların icrasına ilişkin hükümler 2004 sayılı İİK'nun 24 ile 41. maddeleri arasında düzenlenmiş, İİK'nun 32 ve devamı maddelerinde ise para ve teminat verilmesi hakkındaki ilamların icrasına ilişkin hükümlere yer verilmiştir. İİK'nun 32. maddesinde; "Para borcuna veya teminat verilmesine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru borçluya bir icra emri tebliğ eder. Bu emirde 24 üncü maddede yazılanlardan başka hükmolunan şeyin cinsi ve miktarı gösterilir ve nihayet yedi gün içinde ödenmesi..." hükmü, Haciz veya iflas istemek yetkisi başlıklı 37. maddesinde; "İcra emrinde yazılı müddet geçtiği halde borcunu ödemeyenlerin malları haczolunur yahut borçlu iflasa tabi eşhastan olup ta alacaklı isterse yetkili ticaret mahkemesince iflasına karar verilir." hükmü yer almaktadır.

İlamı icraya koyarak borçluya icra emri gönderen alacaklı, icra emrine konu alacağın ödenmemesi üzerine haciz yolu ile takibe devam edebileceği gibi, haciz yolu ile takibini İİK 43/2'ye göre iflas yoluna çevirmeden doğrudan doğruya ticaret mahkemesine başvurarak borçlunun doğrudan doğruya iflasına karar verilmesini isteyebilir.

İİK'nun 177/4 maddesi gereğince doğrudan doğruya iflas davası açmak için kural olarak ilamın kesinleşmesine gerek yoktur. Ancak, takibin dayanağı ilam için istinaf mahkemesinden ya da Yargıtay'dan "icranın geri bırakılması" kararı alınması halinde ticaret mahkemesi, ilamın kesinleşmesini "bekletici mesele" yapmalıdır.

Somut olayda; davanın açılmasına esas teşkil eden İstanbul 26.İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında; alacaklı ... Haşere Kontrol ... Ltd. Şti. vekili tarafından borçlular ... Uçakla Zırai İlaçlama ... Ltd. Şti. (Yeni ünvanı ... Havacılık Eğitim Bakım Tic. Ltd. Şti.) ve ... Tarım Uçakları İşletmesi-... aleyhine genel haciz yolu ile icra takibi açıldığı, haczin dayanağının İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. ... K. Sayılı asıl dava kararı ile birleşen İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dava dosyası kararı olduğu anlaşılmıştır.

İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası ile davacı tarafından davalılar ... Uçaklar Zırai İlaçlama ... Ltd. Şti. ve ... Tarım Uçakları İşletmesi-... aleyhine açılan alacak davası sonucu, mahkemece 16/11/2020 tarihinde asıl dava yönünden davanın kabulüne, Birleşen İstanbul 15.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası yönünden kısmen kabulüne, Birleşen İstanbul 14.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... E. sayılı dosyası yönünden davanın reddine karar verildiği, iş bu kararın davalı (karşı davacı) vekilince temyiz edildiği anlaşılmıştır.

Dava dosyası Dairemizde bulunduğu sırada, takibe dayanak teşkil eden İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. ve ... K.sayılı kararın, Yargıtay 3. HD'nin ... tarih, ...-... E.K. sayılı kararı ile bozulmasına karar verilmiştir.

İcra emrinin dayanağı ilam Yargıtay'ca bozulmuşsa bu davanın sonucu beklenerek iflas talebi yönünde bir karar verilmelidir. (Yargıtay 19.HD'nin 17.04.2000, 1189/3846 EK ve 27.02.2006 tarih 2006/1003-1779 EK sayılı kararları benzer mahiyettedir.)

Yukarıda açıklanan nedenlerle, icra emrine dayanak ilamın Yargıtayca bozulmuş olması gözetilerek, bu davanın sonucu beklenerek, sonucuna göre bir karar verilmesi için ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, dosyanın yeniden yargılama için mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır