Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/494 K.2023/1102

Mersin 2.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketinin ticari işten kaynaklı olarak ... Gıda ..Şti'nden ... ... Mersin Hal Şubesi'ne ait ... seri nolu 15/08/2020 keşide tarihli 60.000,00.TL bedelli çek ile ... ... Mark...Şti'nden ...

Bankası Kadirli Şubesi'ne ait ... seri nolu 05/09/2020 keşide tarihli 48.000,00.TL bedelli çek ve ... seri nolu 12/09/2020 keşide tarihli 30.000,00.TL bedelli çekleri teslim aldığını, müvekkilinin çekleri kaybettiğini ve bulamadığını, çekin zayi olması nedeniyle Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasından çek iptali davası açıldığını, yargılama esnasında ... isimli bir şahsın ...

Bankası'na ait ... seri nolu çekin kendinde olduğunu beyan ettiğini ve müvekkiline çek iade davası açmak üzere süre verildiğini, çekteki ciroya ilişkin imzanın müvekkiline ait olmadığını, bu nedenlerle çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, davalı 12.09.2020 tarihinde dava konusu çeki ... ... T.A.Ş. Şubesine ibraz ettiğini, muhatap bankaca hesap bakiyesinin sıfır olduğunu, Mersin 1. Ticaret Mahkemesi'nin 14.08.2020 tarih ve ... esas sayılı kararı gereğince ihtiyati tedbir / ödemeden men yasağı konulduğundan ödeme yapılamayacağı çek arkasına yazılmış ve bu sebeple "karşılıksızdır" işlemi yapılamadığını,

her ne kadar davacı şirket vekili çek arkasındaki ciro kaşesi üzerinde bulunan imzanın davacı şirket yetkilisi ... ...'a ait olmadığını iddia ederek çekin davalıdan istirdatını talep etmiş olsa da ciro silsilesinde ismi geçen lehdarın ( davacı şirketin )imzası sahte olsa bile bu durum davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceğini, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair delil ibraz edilmediğinden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davalı cirantaların cirosu ile alan yetkili hamil konumundadır.

Davalı son hamil olup iyiniyetli 3. kişi olması nedeniyle çekin bankaya ibraz tarihinden önce iktisap anında çekin keşidecisinin rızası dışında çıktığını bilebilecek durumda olmadığı, kötüniyetli sayılamayacağı, davacının TTK'nun 792/1.maddesinde düzenlendiği üzere hamilin çekin kötü niyetli iktisap ettiği veya iktisapta ağır kusurlu olduğu yönündeki iddiasını kanıtlayacak nitelikte delil bildirmemiş olması nedeniyle davalının iyi niyetli 3.kişi olarak kabulü gerektiği, davacı vekilinin tanık dinlenilmesi ve imza incelenmesi talebinin yerinde olmadığı, ciro silsilesinin görünürde düzgün olmasının yeterli olduğu,

davalının iyi niyetli hamil olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmış ve davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; çekteki ciro imzası müvekkili şirketin yetkilisine ait olmadığını, imza incelemesinin yapılması gerektiğini, çekin nasıl ele geçirdiğini ve çek arkasındaki ciro kaşesi üzerindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olduğunu ispat yükünün davalıya ait olduğunu, çek arkasında sadece müvekkili şirket adına yapılmış sahte ciro ile davalı cirosu mevcut olduğunu çek arkasında başka cirantanın bulunmadığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, dava konusu çeki kaybettiği, Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde çekin zayi nedeniyle iptali için dava açıldığı, çeki elinde bulunduran kişinin çeki bankaya ibraz ettiği, çekteki şirket kaşesi üstündeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı, çekin davalı tarafından kötüniyetle iktisap edildiği ileri sürülerek, çekin iadesine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, çekin kötüniyetle iktisap edildiğinin ispat yükünün davacıda olduğunu savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 792. Maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nun 6. Maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.

TTK'nun 801. maddesinde; "Cirosu kabil bir çeki ödeyecek olan muhatap, cirolar arasında düzenli bir teselsülün var olup olmadığını incelemekle yükümlü ise de, cirantaların imzalarının geçerliliğini araştırmak zorunda değildir."

Somut olayda, dava konusu çekin davacı adına düzenlendiği, davalının çekte ikinci ciranta olup, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı, davacı tarafından, şirket kaşesi üzerindeki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı ileri sürülmüş ise de, dava konusu çekte ciro silsilesinin görünüşte düzgün olduğu, davalının, ciro silsilesinde imzası bulunanların imzalarının geçerliliğini araştırma zorunluluğu olmadığı,

çekin çalınmış olması ve lehtar imzasının şirket yetkilisine ait olmamasının tek başına davalının kötü niyetli olduğunu göstermeyeceği, görülmekte olan davada, davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair başka delil ibraz edilmediği, davalının TTK'nun 790. maddesi gereğince çekte meşru hamil olup, tüm dosya kapsamından, çekin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır