Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2021/847 K.2024/1207

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/11/2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile merkezi Irak/Duhok'ta bulunan ... ... şirketi arasında mal alım satım sözleşmesi düzenlendiğini ve malın tüm taşıma ve feri işlemlerinden alıcının sorumlu tutulduğu hususunda anlaşmaya vardıklarını, akabinde taşıyıcı ile alıcı arasında husumet çıkmış olabileceğinden müvekkili şirkete fatura düzenlenip gönderildiğini, müvekkili şirket tarafından faturanın iade edildiğini, müvekkili şirket ile alıcı ... ... arasında ... satış yapıldığını,

... satışta satıcının ürettiği veya başka bir kaynaktan sağladığı malları sözleşmede belirtilen kendi ülkesindeki bir limana kadar taşımak ve arada geminin güvertesine yüklenmiş olarak alıcının emrine sunmakla yükümlü olduğunu, müvekkili şirketin eksiksiz bir şekilde taşıyıcıya teslim ettikten sonra beyanname içeriği ve TTK ile Uluslararası Hukuk Kuralları gereği sorumluluğunu yerine getirerek iş ilişkisinden çıktığını, devam eden süreçte taşıyıcı davalı şirket ile alıcı Irak Merkezli firma arasındaki alacak ilişkisinden basiretli tacir olan müvekkili firmanın sorumlu tutulmasının ticari hayatın olağan akışına aykırı olduğunu,

muaccel bir alacak olmadan davalı şirketin henüz bir ihtarı bulunmadan müvekkili şirket aleyhine ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile takip yaparak taşınır taşınmaz malvarlığına haciz işlemi uygulatmasının haksız olduğunu belirterek neticede, davanın kabulü ile ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile yapılan takibin durdurularak iptaline karar verilmesini, kötüniyetli olarak müvekkilinin ticari hayatlarına onarılmaz zararlar veren davalı şirketin % 20 den aşağı olmak üzere tazminata hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesi ile.

Davacı şirket ile müvekkili şirket yetkililerinin Afyon'dan yükletilecek malların 4.100,00 USD karşılığında Irak'a taşınması hususunda anlaştıklarını, gönderici ile taşıyıcı şirketlerin farklı adreslerde bulunmaları yine malın farklı bir adresten yükletilmesi sebebiyle taraflar telefon ile irtibat kurarak anlaştıklarını, anlaşmanın sağlanmasından sonra müvekkil şirket tarafından taşıma sözleşmesine ilişkin koşulları içeren sözleşmeyi davacı şirkete faks yolu ile göndermiş olduğunu, müvekkili şirketin dava dışı ... ... şirketi ile hiçbir irtibatı olmadığını,

gerek sözleşmenin kurulması ve gerek taşımanın gerçekleştirilmesi ve akabinde de bedelin ödenmesi için sürekli davacı şirket yetkilisi ile irtibata geçildiğini, sözleşme sonrasında müvekkili şirket tarafından 20.09.2014 tarih ve ... seri numaralı fatura tanzim edilerek davacı şirkete tebliğ edildiğini, davacı tarafça bu faturaya itiraz edilmediğini, dava konusu taşıma sözleşmesine istinaden davalı tarafça 16.09.2015 tarihinde 1.500,00.TL ödeme yapıldığını ve bakiye ödenmeyen kısım için icra takibi yapıldığını, davacı tarafça bu borca istinaden yapılan kısmi ödemenin borcu kabul ettiğinin açık kanıtı sayılacağını,

sözleşmelerin nispiliği ilkesi gereği davacı şirketin yaptığı sözleşmenin 3. kişi konumunda olan müvekkili şirkete sirayet etmesinin mümkün olmayacağını belirterek davanın reddine, davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilerek yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/11/2020 tarih ve ... Esas ... Karar sayılı kararı ile; alacağın ... satış nedeniyle dava dışı ... ... firmasından talep edilmesi gerektiği, dava konusu ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ve iş bu takip konusu faturaya konu navlun bedelinden davacının sorumlu tutulamayacağı, davanın menfi tespit davası olarak açıldığı, yargılama sırasında takip konusu borcun ödendiği, davaya istirdat davası olarak devam edildiği gerekçesi ile davanın kabulü ile 17.410,89.TL alacağın ödeme tarihi olan 24/11/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf talebi ile; yerel mahkemenin kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, Davacı şirketin, müvekkil şirket yetkilileri ile irtibata geçtiği ve tarafların Afyon'dan yükletilecek malların 4.100,00 USD karşılığında Irak'a taşınması hususunda anlaştıklarını, gönderici ile taşıyıcı şirketlerin farklı adreslerde bulunmaları yine malın farklı adresten yükletilmesi sebebiyle taraflar telefon ile irtibat kurduklarını ve anlaştıklarını, anlaşmanın sağlanmasından sonra müvekkil şirket tarafından taşıma sözleşmesine ilişkin koşulları içeren sözleşmeyi davacı şirkete faks yolu ile gönderdiğini,

buna ilişkin araştırma yapılmasını talep etmelerine karşın bu delillerin araştırılmadan eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulduğunu, fatura içeriğine hiçbir itirazda bulunmayan davacının, icra takibi yapılması akabinde iş bu davayı açmasının kötüniyetli olduğunu, davacı taraf taşıma sözleşmesine istinaden 16.09.2015 tarihinde 1.500,00.TL ödeme yaptığını, müvekkil şirket tüm süreçte davacı şirket ile irtibat kurmuş ve kısmi ödeme aldığını, taraflar arasında ... teslim şeklinin öngörülmüş olmasının müvekkil şirket ile davacı arasındaki sözleşmenin geçersiz olduğunu veya düzenlenen faturanın geçersiz olduğu anlamını taşımadığını,

müvekkil şirketin ... ... şirketi ile hiçbir şekilde irtibat kurmadığını, sözleşmenin kurulmasının, taşınmasının, bedelin ödenmesi konusunda sadece davacı şirket yetkilileri irtibat kurduğunu, davalı müvekkil şirket davacı şirketin talimatları doğrultusunda hareket ettiğini, mahkeme tarafından delillerinin yeterince incelenmediğini, deliller toplanmadan hüküm kurulduğunu, delil dilekçesinde yemin deliline dayanmış olmalarına karşın yerel mahkeme somut olayın özelliklerine göre yemin delilini hatırlatıp ona göre hüküm kurulması gerektiğini, eksik inceleme ve yanlış değerlendirme ile davanın kabulüne karar verildiğini,

tarafların tacir olması ve uyuşmazlığın tam anlamıyla irdelenmesi için ticari defter ve kayıtların incelenmesi talep edildiğini, ancak yerel mahkemenin tarafın ticari defter ve kayıtlar üzerinde yeterli bir inceleme yapılmadan hüküm kurulduğunu, bu nedenlerle ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... kararının kaldırılarak, davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin de karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Esas sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, fatura alacağının tahsili için başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile, davacı ile dava dışı merkezi Irak/Duhokta olan ... ... şirketi ile mal alım satım sözleşmesi düzenlendiği ve sözleşme ile tüm taşıma ve feri işlemlerden alıcının sorumlu olduğu hususunda anlaşmaya varıldığı, ... ... ile davalının taşıma konusunda davacıdan bağımsız görüşüp anlaştıklarını, ancak davalının faturaya düzenleyip davacıya gönderdiği,

faturanın geri iade edilerek itiraz edildiğini, davacı ile dava dışı şirket arasında ... türü satış yapıldığını, davalı tarafından haksız olarak icra takibi başlatıldığını ileri sürmüş, davalı ise davacı şirket ile davalı şirket yetkililerinin malların Irak'a taşınması konusunda anlaştıklarını, gönderici, taşıyıcı ve malın farklı adreslerde olması nedeniyle telefon ile irtibat kurulup anlaşıldığını, sözleşmenin davacıya faks yoluyla gönderildiği,

dava dışı ... ... şirketi ile hiçbir irtibatının olmadığını, davacının taşıma sözleşmesine istinaden kısmı ödeme yaparak borcu kabul ettiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasının incelenmesinde davalı tarafından davacı hakkında 3.600. USD için genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, takip dayanağının 20.09.2014 tarihli ve ... seri numaralı fatura ve taşıma sözleşmesi gösterildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, dava taşıma hizmeti karşılığında düzenlenen faturaya dayalı olarak başlatılan icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olup, davacı ile dava dışı ... ...

Şirketi arasında mal alım satımı konusunda anlaşma yapıldığı, satışı yapılan ürünlerin dava dışı firmaya taşınma işinin davalı tarafından yapıldığı, davalı taşıma sözleşmesinin davacı ile yapıldığını, taşıma ücretinden davacının sorumlu olduğunu iddia ettiği, davanın niteliği gereği ispat yükünün alacaklı olduğunu iddia eden davalıda olduğu, davalının davacı ile aralarında taşıma sözleşmesi olduğu ve bundan dolayı davacıdan alacaklı olduğunu usulüne uygun deliller ile ispatlaması gerektiği, davalı tarafından dosya kapsamına sunulan taşıma sözleşmesinde davacının imzasının bulunmadığı,

ilk derece mahkemesince davacının ticari defterleri üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporuna göre davalı tarafından düzenlenen dava konusu takibe konu edilen faturanın davacının ticari defterlerinde kayıtlı olmadığı, bu haliyle davalının davacı ile aralarında taşımaya ilişkin akdi ilişki olduğunu yazılı deliller ile ispatlayamadığı,

ancak davalının cevap dilekçesinde yemin deliline dayandığı mahkemece davalının delilleri arasında yer alan yemin deliline dayandığı gözetilerek davalıya yemin hakkı hatırlatılarak oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Bu açıklamalar altında istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır