Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/160 K.2024/2228

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin ve dava dışı olan kardeşi ... aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı icra takip dosyası ile ilamsız icra takibine başlanıldığı, dava dışı ...'ın takibe süresi içerisinde itiraz ettiği fakat vekil eden müvekkili adına çıkarılan tebligatın muhtara yapılmış olduğu, vekil eden müvekkilinin tebligatı muhtardan teslim aldığı tarihte borca itiraz etmiş ise de süresi içerisinde itiraz edilmediğinden takibin vekil eden davacı yönünden kesinleştiğini, vekil eden müvekkili aleyhine 09.03.2018 tarihinde takip başlatılmış ise de aradan geçen 2 yıldan fazla zaman zarfında dosyada herhangi bir işlem yapılmadığını,

takibin müracaata bırakılmasının ardından yenilenen takip dosyası ... esas numarası almış ve yenileme emrinin usule aykırı bir şekilde tebliğ edildiğini, vekil eden davacının çalıştığı işyerine gelen maaş haczi ile takibin devam ettiğinden ve yenilendiğinden haberdar olmuş olduğunu, iş bu dava dilekçesi ile davalıya borçlu olmadığının tespitini istemek gereği hasıl olduğu,

vekil eden müvekkili ve dava dışı kardeşi Mustafa'ya ait olan tarım arazileri davalı/alacaklı tarafından sigorta ettirilmediğini, takip dosyasındaki alacağın sebebi olarak gösterilen sigorta poliçelerinin ne vekil eden tarafından ne de kardeşi tarafından imzalanmadığını, davalının ilamsız icra takibine konu ettiği poliçelere dayanan bir alacağı da bulunmadığını belirterek, davanın kabulü ile icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davalı vekili, TTK md. 1421 ve md.1430 uyarınca sigorta priminin sigorta ettiren müşteri tarafından ödenmesi gerektiğini ancak davacı yanın prim borcunu ödemediğini, dava konusu ... ve ... nolu ... Sigorta Poliçelerinin ... Sigorta A.Ş. ... Bölge Müdürlüğün'de müvekkili davalı şirketin partajından, kodundan kesilmiş poliçeler olduğunu, davacı tarafından poliçe prim bedellerinin ödenmediğinin görüldüğünden poliçelerin sistemde kayıtlı çıktıları alınarak prim alacağının tahsili için icra takibi yapıldığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " sigorta sözleşmesi şekle bağlı değil ise de taraflardan birinin inkarı halinde varlığının HMK 200. maddesince kesin delille ispatlanması gerektiği; davaya konu sözleşmenin prim ödemelerinin davacı tarafından değil, davalı acentenin komisyon alacaklarından mahsup edilerek tahsil edildiği, bunun dışında dosyaya kesin nitelikte bir delil ibraz edemediği; bu haliyle TTK'nın 20. maddesi uyarınca, davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek sigorta sözleşmesi ön görüşmeleri, icap ve kabulün alınıp verilmesi, teklifnamenin hazırlanması ve sözleşmenin düzenlenmesi,

poliçenin teslimi ile dolaylı prim tahsilatı hususunda uyuşmazlık çıkması halinde karşılaşabilecek ispat sorunlarını aşmak için, bir belgeler dizisi (belgeler zinciri) oluşturmadığı, kural olarak hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak elde edemeyeceğinden bu konuda ortaya çıkan belirsizliğin yarattığı yükümlülüklere de bu konuda imkanı bulunduğu sırada yeterli özeni göstermeyen davacının katlanması gerektiği;

davacının, taraflar arasındaki sözleşmesel bir ilişki olduğunu HMK m. 200 ve devamı uyarınca ispatlayamadığından iddia olunan sigorta sözleşmesi kapsamında davalıya karşı bakiye prim alacağına yönelik talepte bulunamayacağı gerekçeleriyle davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın sübut bulmadığından reddine " şeklinde karar verilmiş, ancak hüküm kısa kararda ve hüküm fıkrasında davanın kabulüne şeklinde hüküm kurulmuştur.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; sigorta akdi şekle bağlı bir akit olmadığını, sigorta akdinin geçerli olması için sigortalının imzasının poliçede bulunmasının şart olmadığını, sigortalının prim borcunu ödemesi gerektiğini, davacının borcunu ödemediğini, Müvekkili şirketin ... Sigorta A.Ş.'nin acentesi olduğunu, prim tahsil yetkisi olduğunu, davacı adına olan davaya konu poliçelerin primleri müvekkil şirket tarafından ...

Sigorta A.Ş.'ye ödediğini, davacı tarafından yapılmış bir prim ödemesinin olmadığını, davacının ödemesi gereken sigorta primlerini müvekkili şirket tarafından sigorta şirketine ödendiğini, bilirkişi raporunda vekaletsiz iş görme uyarınca sorumluluk, sistemde kayıtlı ve geçerli olan poliçeler, müvekkili acente şirket tarafından ödenmiş primler ve poliçeler nedeniyle sebepsiz zenginleşme ve diğer arz ve izah edilen tüm hususlar gözden kaçırıldığını, bilirkişi raporunda ve ilk derece mahkeme kararında varılan sonuç hukuka, usul ve yasaya ve ticari ve sigorta uygulama ve teamüllerine aykırı olduğunu belirterek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Poliçe Prim Borcundan Kaynaklanan Menfi Tespit Talebine İlişkindir.

Davacı tarafından, .... İcra Müdürlüğü'nün ... (eski ...)sayılı dosyası ile davalı tarafından hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığı, takibin dayanağının, 2 adet ... Devlet Destekli Bitkisel Ürün Sigorta Poliçelerine ait prim borcu olarak belirtildiği, ancak, tarım arazilerini davalıya sigorta ettirmediği, poliçelerin tarafınca imzalanmadığı, bu nedenle davalıya borcu bulunmadığı iddia edilmiş, davalı ise, davanın arabulucuya başvurmadan açıldığını, davacının adına düzenlenen poliçelere ilişkin prim borcunu ödemediğini, prim borcunun, bazen, dava dışı ... Sigortanın kendilerine ödeyeceği komisyondan, bazen de kredi kartından taraflarınca ödendiğini, bu nedenle davanın usulden ve esastan reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nun 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6100 Sayılı HMK'nın 294 vd. maddelerinde hükmün nasıl tesis edileceği ve sonrasında kararın nasıl yazılacağı etraflıca hükme bağlanmıştır. Yargılamanın açık bir şekilde yapılması ve tesis edilen hükmün açıkça belirtilmesi ilke olarak kabul edilmiştir. Bu sebeple hükmün açık, anlaşılır ve şüpheye yer vermeyecek şekilde infazı kabil olarak kurulması ve de en önemlisi sonradan yazılacak gerekçeli kararın kısa karara uygun bulunması gerekir. Kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki olmaması gerektiği gibi gerekçe ile hüküm fıkrası arasında da çelişki bulunmaması yasal bir zorunluluk olup, HMK'nın 298/2. maddesinde gerekçeli kararın tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamayacağı düzenlenmiştir.

Somut olayda, mahkemece gerekçeli kararın gerekçe kısmında ".. sigorta sözleşmesi şekle bağlı değil ise de taraflardan birinin inkarı halinde varlığının HMK 200. maddesince kesin delille ispatlanması gerektiği; davaya konu sözleşmenin prim ödemelerinin davacı tarafından değil, davalı acentenin komisyon alacaklarından mahsup edilerek tahsil edildiği, bunun dışında dosyaya kesin nitelikte bir delil ibraz edemediği; bu haliyle TTK'nın 20. maddesi uyarınca, davacının basiretli bir iş adamı gibi hareket ederek sigorta sözleşmesi ön görüşmeleri, icap ve kabulün alınıp verilmesi, teklifnamenin hazırlanması ve sözleşmenin düzenlenmesi,

poliçenin teslimi ile dolaylı prim tahsilatı hususunda uyuşmazlık çıkması halinde karşılaşabilecek ispat sorunlarını aşmak için, bir belgeler dizisi (belgeler zinciri) oluşturmadığı, kural olarak hiç kimse kendi kusuruna dayanarak hak elde edemeyeceğinden bu konuda ortaya çıkan belirsizliğin yarattığı yükümlülüklere de bu konuda imkanı bulunduğu sırada yeterli özeni göstermeyen davacının katlanması gerektiği;

davacının, taraflar arasındaki sözleşmesel bir ilişki olduğunu HMK m. 200 ve devamı uyarınca ispatlayamadığından iddia olunan sigorta sözleşmesi kapsamında davalıya karşı bakiye prim alacağına yönelik talepte bulunamayacağı gerekçeleriyle davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmiştir." şeklinde gerekçe yazılmasından sonra, kararın hüküm fıkrasında, davanın kabulü ile davacının ....İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı takip dosyasından dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verildiği, bu durumda gerekçeli karar ile hüküm fıkrasının birbiriyle çelişkili olduğu,

bu nedenle davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin esasa ilişkin sair istinaf sebeplerinin incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır