Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/19 K.2025/730

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin ... bayi/distribütörü (... Meşrubat Tur. Tic. San.

A.Ş.) kanalı ile aralarında 01.04.2019 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, taraflar arasında yapılanı sözleşmenin 2. maddesinde işleticinin; işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. maddesinde;

davalı işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile müvekkili şirketin bayi/distribütör kanalı ile sözleşmeye bağlı olarak davalıya 18.000.TL katkı payı ödendiğini, davalının, katkı payı ödemesi yapıldıktan sonra sözleşme hükümlerine aykırı davranarak ticari ahlaka uygun olmayan bir davranış sergilediğini ve Mayıs 2020 tarihi itibariyle sözleşmenin 2. maddesini ihlal ederek müvekkili şirketten mal/ürün almadığını,

davalının sözleşmenin 15. maddesindeki hükümlere göre ürün alımı yapmaması nedeni ile müvekkili şirketin dâvalıya ödemiş olduğu 18.000.TL katkı payını ve yine sözleşmenin 15.maddesinde öngörüleri 18.000.TL cezai şartı isteme hakkı doğmuş olduğunu, davalının sözleşme ihlali nedeniyle; müvekkili şirket tarafından davalı işleticiye ödenen 18.000-TL katkı payının ödeme tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte 18.000.TL katkı payı ve yine 15. maddede öngörülen İ8.000.TL cezai şart ile birlikte; toplam 36.000.TL'nin davalıdan alınarak müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesi ile birlikte;

doğacak masraf ve vekalet ücretinin de davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, şirketin ... bayi/distribütörü (... Meşrubat Tur. Tic. San.

A.Ş.) kanalı ile aralarında 01.04.2019 tarihli sözleşme akdedilmiş olduğunu, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 2. maddesinde işleticinin; işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distrilütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini, tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini, taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. maddesinde;

davalı işyerinin açılmasına veya işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini artırmak amacı ile davacı şirketin davalıya 18.000-TL katkı payı ödediğini, davalının Mayıs 2020 tarihi itibariyle davacı şirketten mal/ürün almadığı, sunulan sözleşme ve belgelere ve alınan rapora göre davalının mal alımını keserek sözleşmeye aykırı davranmakla sözleşme edimini yerine getirmediği,

bu nedenle davacı şirketin davalıya ödemiş olduğu 18.000.TL katkı payını ve yine sözleşmenin 15. maddesinde akdedilen 18.000.TL cezai şartı isteme hakkı doğmuş olduğunun kabulü gerektiği dosyaya ibraz edilen defter ve belgeler ile bunlara dayanılarak alınan 12/04/2021 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alındığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince mazaret dilekçesi gönderilmemiş gibi hareket edildiğini, taraflar arasında 01.04.2019-31.07.2020 tarihlerini kapsayan ürün alım sözleşmesinin akdedildiğini, davalı müvekkilinin sözleşmenin başlangıç tarihinden Mayıs 2020 tarihine kadar olan süreçte ürün alımını gerçekleştirdiği gibi, pandemi koşullarında cirosu düşmesine rağmen edimini yerine getirdiğini, Mayıs 2020 tarihinden itibaren ülke genelinde tekel bayilerinden oluşan büfe, kuruyemiş,

market ve bakkal ünvanlarına sahip alkollü içki satma iznine (TAPDK) sahip kuruluşlar ile alkollü içki satışı yapma yetkisi bulunan grossmarketlerin çalışma koşullarında İçişleri Bakanlığınca çeşitli süreleri kapsayan genelgeler ile kapatıldığının bilindiğini, Mayıs 2020 tarihinden bu yana, müvekkilinin alkollü içki satışı yapması devlet eliyle engellendiğini, bu suretle, dükkanının kapalı kalması,

içki satışının kamu sağlığının korunması amacıyla engellenmesi müvekkilinin uhdesindeki ürünleri satamamasına ve yeni ürün siparişi verememesine sebep olduğunu, ülkemizde sağlık sorununa yol açan korona virüsünün pandemik etkisinin mücbir sebep sayıldığını, bu hususun tarafların sözleşme akdinden sonra beklenmeyen bir durum sebebiyle mücbir sebep uyarınca sözleşmeden doğan akdini ifa etmesini sekteye uğradığını, müvekkilinin ticari faaliyet sürdürememesi nedeniyle yaşadığı ciro kaybı, işlerinin bozulması,

kirasını ödeyememesi sebebiyle işletmesinin tahliye edilmesi gibi durumlar aşırı ifa güçlüğünü oluşturduğunu, davacı yanın, kötü niyetli olduğunu, müvekkilinin Mayıs 2020 tarihinden itibaren sipariş vermeyerek ürün tedariği yapmadığının iddia edildiğini, bu hususta müvekkiline herhangi bir ihtar dahi gönderilmeyerek, müvekkilinin zorda kalmasının planlandığını, bu suretle;

müvekkilinin ürün siparişi vermediği iddiasıyla davacı firmanın sözleşme gereği tedarik etmekle yükümlü olduğu buzdolabı ve raf gibi ekipmanlar müvekkilden Mayıs 2020'nin hemen öncesinde geri alınarak kendisine artık ürün tedariği yapılmayacağı sözlü olarak tanıklar huzurunda beyan edildiğini, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, bu koşullar altında müvekkilinin, davacının sözleşmeden feragat ettiğini düşündüğünü, ilk derece mahkemesinde davacı tarafın iddia ettiği, davalı müvekkiline 18.000 Türk Lirası tutarında ödeme yapıldığına yönündeki iddiayı doğrulayacak herhangi bir dekont,

ödeme makbuzu davacı yan tarafından mahkemeye sunulmadığını, senetle ispat kuralının geçerli olduğu bu halde, herhangi bir delilden yoksun şekilde ilk derece mahkemesinin hatalı karar verdiğinin görüldüğünü, açıklanan bu sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden yargılama yapılarak davanın tümünün kabulüne, yargılama giderleri ve vekalet ücretlerinin karşı taraf olan davalıya yükletilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/09/2021 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi nedeni ile ödenen katkı payının ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından, davalı ile davacının Bayi/Distribütörü kanalı ile taraflar arasında sözleşme yapıldığı, sözleşme gereğince davalının tüketici taleplerine uygun düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün satın almayı, müşteri taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiği, ancak davalının, sözleşme hükümlerine aykırı davranarak mayıs 2020 tarihi itibari mal/ürün almadığı, iddia edilerek,

davalıya ödenen 18.000,00.TL katkı payı ile sözleşmenin ihlali nedeniyle 18.000,00.TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise davacının 18.000 TL ödemediğini, mücbir sebep nedeniyle sözleşmenin ifa edilemediğini, sözleşme şartlarının yeniden düzenlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş ve iş bu karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda, davacı şirketin distribütörü olan ... Meşrubat Tur. San ve Tic Ltd.

Şti ve davalı arasında imzalanan 01.04.2019 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin 01.04.2019-31.07.2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşmenin 2. maddesi gereğince, davalının, davacı tarafından bayi ya da distribütör vasıtasıyla dağıtımı yapılacak olan bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun olarak, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde bulundurmayı ve satmayı taahhüt ettiği, sözleşmenin 11. Maddesinde, davalı işyerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla 18.000,00.TL katkı payı ödemesi yapılacağının belirtildiği,

sözleşmenin 15. Maddesinde ise, sözleşmeye aykırılık halinde, ödenen katkı payının, verildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte geri alınacağının ve davacı şirkete 18.000,00.TL cezai şartın ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği, davalı tarafından katkı payının ödenmediği savunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davalı tarafça dava dışı distribütör ... Meşrubat Tur. San. Ve Tic. Ltd.

Şti.'ne 29.04.2019 tarihli ... seri numaralı "işletme katkı payı açıklamalı KDV dahil 18.000 TL bedelli irsaliyeli fatura düzenlendiğinin tespit edildiği, ayrıca raporda davalının 2020 yılı mayıs ayından itibaren ürün siparişi vermediğinin tespit edildiği bu durumda davalının mal alımını keserek taraflar arasındaki sözleşmenin 11. Maddesinde belirtilen şartların ihlal edildiği,

bu nedenle davacının sözleşmeyi ihlal eden davalıya ödediği 18.000,00 TL katkı payını ve 18.000,00.TL cezai şart alacağını talep etme hakkı bulunduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davalının aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekili tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek hüküm fıkrasının aşağıdaki şekilde oluşturulması uygun görülmüştür.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır