Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/2360 K.2022/1655

... 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/... esas 2021/... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirket 2016 yılına kadar ... AVM önünde ... Bulvarı üzerinde ... Mahallesi ... ... ... ... adresindeki akaryakıt istasyonunda ... Akaryakıt İstasyonu işletmekte iken tapu sahibinin istasyonu tahliye etmesi nedeniyle ticari faaliyetini sona erdiğini, müvekkili şirketin ticari faaliyetinin 2017 yılı itibariyle sona erdiğini, İstasyonun ofis kısmında ki kilitli deponun ... ...

Belediyesi tarafından park düzenlemesi için yıkıldığını, Türk Ticaret Kanunun 82/7 maddesi “Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceğini,

müvekkil şirket yetkililerin gösterdiği tüm özen ve dikkatine rağmen deponun yıkılması sonucu zayi olan şirket 2016-2017-2018-2019-2020 yılı fatura ve ticari defterleri zayi olduğunun tespiti ve zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " ... Belediyesine ve ... Büyükşehir Belediyesine yıkım çalışması ve bildirimlerin yapılıp yapılmadığı ile ilgili müzekkere yazılmış, ilgili yerin taşınmaz sahibinin talebi doğrultusunda yıkıldığı görülmüş olup dava dışı belediyenin ilgili yıkımdan davacı kiracıya bildirim yapma zorunluluğu bulunmadığı da gözetilmek suretiyle davacı defterlerinin bu yıkım nedeniyle zayi olduğuna ilişkin davacı tarafın iddiasını ispatlar nitelikte delil sunamamış olduğu değerlendirlerek ve davacının dayandığı sebebin kanunun aradığı sebeplerden olmayışı ve dosya ile bağlantılı herhangi bir soruşturma dosyası bulunmayışı göz önünde bulundurularak kanunun aradığı şartların gerçekleşmediğine kanaat getirilip davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; müvekkilinin kiralamış olduğu ve petrol istasyonu olarak kullandığı taşınmazı tapu sahibinin tahliye etmesini istemesi üzerine müvekkilinin tahliye etmeye çalıştığını, tahliye hazırlıkları yapılırken tapu sahibi hiçbir ihtarda bulunmadan müvekkilinin kiracısı olduğu yeri yıktığını, tapu sahibinin müvekkiline petrol istasyonunda bulunan malzemeleri çıkarması için süre tanımaksızın yıkım işlemlerini başlattığını, 2017 yılında istasyon yıkıldığı için müvekkili şirkete ait ticari defterlerin ve belgelerin zayi olduğunu,

müvekkilinin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle koruduğunu, müvekkilinin elinde olmayan nedenlerle bilgisi ve rızası dışında tapu sahibi tarafından yıkım işlemlerinin gerçekleştiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7 maddesi uyarınca zayii belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, kiracısı olduğu işletmenin, mülk sahibinin talebiyle, kendisine ihtar gönderilmeksizin ... ... Belediyesi tarafından yıkıldığı ve yıkım nedeniyle depoda bulunan ticari defterlerin zayi olduğu iddia edilerek, 2016-2017-2018-2019-2020 yılı fatura ve ticari defterleri yönünden zayi belgesinin verilmesi talebinde bulunulmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nun 355.maddesi gereğince davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nun 82/7. Maddesinde," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talep etme hakkı vardır."şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yine TTK’nun 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda, davacı tarafından, zayii olduğu iddia edilen ticari defterin saklanması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen, TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen olağanüstü bir nedenle meydana geldiğine ilişkin bir delilin sunulmadığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi'nce, davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır