Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/536 K.2025/390

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalının müvekkili şirketin Bayi/Distribütör'ü (... Meşrubat ve Gıda San. Tic.

A.Ş.) kanalı ile aralarında düzenlenen sözleşmeyi akdettiklerini, sözleşmenin 3.maddesinde davalı işyerinde müvekkili şirketin pazarlama ve satışını gerçekleştirdiği bira ürünlerini satmayı taahhüt ettiğini, sözleşmenin 2. maddesinde işletici işyerinde şirketin yetkilendirmiş olduğu bayi ve distribütör vasıtasıyla dağıtımını yaptığı bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde satın almayı, müşteri talebini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiğini,

taraflar arasında yapılan sözleşmenin 11. maddesinde davalı işyerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla 15.000,00.TL katkı payı ödemesi yapıldığını, davalı katkı payı ödemesi yapıltıktan sonra ürün satış listelerine göre davalının sözleşme hükümlerine aykırı hareket ettiğini, sözleşme hükümlerini ihlal ettiğini belirterek, ödeme tarihinden itibaren ticari faiziyle birlikte 15.000,00.TL katkı payının ve 15.000,00.TL cezai şartın davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " avalı ...'in dava dışı distribütör ...

A.Ş.'den 2017 yılında 13.578,90 litre, 2018 yılında 5.528,51 litre, 2019 yılında 596,16 litre, 2020 yılında 746,31 litre, 2021 yılında ise 467,40 litre miktarında alım yaptığı, davalının alış miktarının 2019 yılında %90, 2020 yılında %87 oranında düştüğü ve taraflar arasındaki sözleşmenin 01.07.2018-30.04.2020 tarihleri arasını kapsamtak olduğunu, davalı tarafından 2019 ve 2020 yıllarında alış miktarının 2018 yılı baz alındığında yaklaşık %10 olarak gerçekleştiği, ayrıca davalı tarafın davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırarak,

başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirmek suretiyle sözleşmenin 9/f maddesini açıkça ihlal ettiği de anlaşıldığından davanın kabulü ile.

20.000,00.TL katkı payı ödemesi ve 20.000,00.TL cezai şart istemi olmak üzere toplam 40.000,00.TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine 250,00.TL'lik ek bilirkişi ücretinin davacı kusur ile dosyanın ek rapora gönderilmiş olması nedeniyle davacı üzerinde bırakılmasına " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; faizin başlangıç tarihinin dava tarihi değil 20.000,00.TL katkı payının fiili ödeme tarihi olan 04/03/2018 tarihi olması gerektiğini, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen yatırılan 250,00.TL ek bilirkişi ücretinin davacı üzerine bırakılması şeklindeki kararın hatalı bir karar olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; dava dilekçesinde ve ekindeki sözleşmelerde müvekkilinin adının olmadığını, müvekkilinin tarafı olmadığı davada yargılama yapılması ve dava konusu 30.000,00.TL olmasına rağmen 40.000,00.TL'ye hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkilinin adli yargılanma hakkının ihlal edildiğini, katkı payı ödemesinin hukuka aykırı olduğunu, cezai şart hukuka aykırı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi nedeni ile ödenen katkı payının ve cezai şart alacağının tahsili istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, taraflar arasındaki sözleşme gereğince, davalının düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde ürün satın almayı, müşteri taleplerini karşılayacak şekilde etkin olarak bulundurmayı ve satmayı kabul ve taahhüt ettiği, ancak davalının, sözleşmenin 9/f maddesine aykırı olarak, işyerinde davacıya ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırıp, başka firmalara ait olanları yerleştirdiği iddia edilerek, davalıya ödediği 20.000,00.TL katkı payı ile sözleşmenin ihlali nedeniyle 20.000,00.TL cezai şartın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise cevap dilekçesi sunmamış, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, taraf vekilleri tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

1-Davalı vekilinin adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin istinaf sebebi yönünden;

Davacı tarafından, davanın 12/02/2020 tarihinde açıldığı, UYAP formunda davalının "..." olarak görünmesine rağmen, dava dilekçesi ve ekindeki belgelerin ...'a ilişkin olduğu, ...'e ait dava dilekçesi ve eklerinin ise tevzi görevlisi tarafından ... aleyhine açılan .... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait ...

E. Sayılı dosya içerisine tarandığı, mahkemece ilk olarak ... davalı olarak gösterilmek suretiyle tensip zaptı düzenlenmiş ve bu şahıs adına dava dilekçesi tebliğ edilmiş ise de, yargılamanın devamı sırasında davacı vekili tarafından sunulan 01/07/2020 tarihli dilekçe doğrultusunda, mahkemece bu yanlışlığın düzeltildiği ve davalı ... adına yeniden tensip zaptı düzenlenerek, dava dilekçesi ve ekindeki belgelerin usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davalı tarafından cevap dilekçesi sunulmadığı, ... adına oluşturulan davalı kaydının ise kaldırıldığı,

böylelikle, UYAP kayıtlarının, dosyaya celbedilen dava dilekçesi ve ekleri ile uyumlu hale getirildiği, mahkemece yapılan bu düzeltmenin davalının adil yargılanma hakkını ihlal etmediği, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebebinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

2-Taraf vekillerinin davanın esasına yönelik istinaf sebepleri yönünden;

Davacı, davacı şirketin Distribütör'ü olan ...

Gıda Dayanıklı Mamül A.Ş. ve davalı arasında imzalanmış 01/07/2018 tarihli Kapalı Satış Noktası Sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin 01/07/2018-30/04/2020 tarihleri arasında geçerli olduğu, sözleşmenin 2. maddesi gereğince, davalının, davacı tarafından bayi ya da distribütör vasıtasıyla dağıtımı yapılacak olan bira ürünlerini tüketici taleplerine uygun olarak, düzenli ve süreklilik arz edecek şekilde bulundurmayı ve satmayı taahhüt ettiği, ayrıca, davalının, sözleşmenin 9/f maddesi gereğince iş yerinde davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları bulundurmakla yükümlü olduğu,

sözleşmenin 11. Maddesinde , davalı işyerinin açılmasına ve işletilmesine katkıda bulunmak ve işyerindeki ticari faaliyetlerini arttırmak amacıyla 20.000,00.TL katkı payı ödemesi yapıldığının belirtildiği, sözleşmenin 15. Maddesinde ise, sözleşmeye aykırılık halinde, 11. Madde gereğince ödenen katkı payının, verildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte geri alınacağının ve davacı şirkete 20.000,00.TL cezai şartın ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiği, davalı tarafından, tarafına katkı payı ödenmediği,

bu hususta düzenlenen 04/03/2018 tarihli faturanın, sözleşmenin başlangıç tarihi olan 01/07/2018 tarihinden önceye ait olduğu savunulmuş ise de, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan 27/08/2021 tarihli Ek bilirkişi raporunda, davacı tarafından işletme katkı payı açıklamalı e-fatura düzenlendiği, dava dışı distribütör tarafından davalı adına düzenlenen cari hesap ekstresinde ise, davalı tarafın düzenlediği 20.000,00.TL işletme katkı payı fatura bedelinin davalının borcundan mahsup edildiği, sonuç olarak, davalının mahsup yoluyla katkı payı bedelini tahsil etmiş olduğunun tespit edildiği, ayrıca raporda, davalının, dava dışı distribütör ...

A.Ş.'den 2017 yılından başlayarak, davalının alış miktarının 2019 yılında %90, 2020 yılında %87 oranında düştüğü, davalı tarafından 2019 ve 2020 yıllarında alış miktarının 2018 yılı baz alındığında yaklaşık %10 olarak gerçekleştiği, ayrıca davalı tarafın davacı şirkete ait tabela, görsel tente ve soğutucuları kaldırarak, başka firmalara ait tabela ve soğutucuları yerleştirmek suretiyle sözleşmenin 9/f maddesini açıkça ihlal ettiği, açıklanan nedenlerle davacı şirketin 20.000,00.TL katkı payı ile sözleşmenin 15. Maddesinde belirlenen 20.000,00.TL cezai şarttan dolayı alacağının bulunduğu,

sözleşmenin 14. Maddesi gereğince cezai şartın tenkis edilemeyeceği, davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ancak, taraflar arasındaki sözleşmenin 15. Maddesinde, sözleşmeye aykırılık halinde, 11. Madde gereğince ödenen katkı payının, verildiği tarihten itibaren işleyecek faizi ile birlikte geri alınacağının belirtilmesi karşısında, mahkemece, davalıya ödenen 20.000,00.TL katkı payının verildiği tarih olan 04/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, faizin başlangıç tarihinin dava tarihi olarak belirlenmesi hatalı olmuştur.

Davacı vekili tarafından, ek bilirkişi ücretinin üzerinde bırakılması istinaf sebebi olarak ileri sürülmüş ise de, davacının, mahkemece ilk bilirkişi raporunun alınmasından sonra, 01/07/2020 tarihli dilekçesiyle, davalı hakkındaki dava dilekçesi ve eklerinin bulunduğu yeri bildirdiği, bu nedenle, davacıdan kaynaklanan hata nedeniyle yapılmış olan yargılama giderlerinden davalının sorumlu olmadığı, mahkemece, ek bilirkişi ücretinin davacı üzerinde bırakılmış olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlere, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın kabulü ile 20.000,00.TL katkı payı alacağının 04/03/2018 tarihinden itibaren, 20.000,00.TL cezai şart alacağının ise dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır