Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/581 K.2025/574

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkil, ... Müteahhitlik Yapı İnş. Ticaret'in sahibi olup yaptığı işler karşılığında lehdar ... İnşaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nden ...

IBAN numaralı ... çek numaralı 30.000,00.TL bedelli çeki, ... çek numaralı 30.000,00.TL bedelli çeki ve ... çek numaralı 40.000,00.TL bedelli çeki aldığını, sözü edilen bu çeklerin müvekkilin zilyedinde iken rızası dışında elinden çıktığını, müvekkili tarafından çeklerin vadesi gelmeden bu durumun fark edildiğini, çekleri elinden çıkan müvekkilin herhangi bir mağduriyete sebebiyet vermemek adına ödeme yasağı talepli olarak .... Ticaret Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyası ile hasımsız olarak çek iptali davası açıldığını, mahkemece çekler için ödeme yasağı kararı verildiğini ve bu kararı bankaya bildirildiğini, .... Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyasına banka ve davalının sunmuş olduğu beyanlardan çeklerden ... numaralı çeki takas merkezine ibraz edildiğini, ... ve ... numaralı çeklerin ise davalının uhdesinde olduğunun öğrenildiğini, ....

Ticaret Mahkemesi'nce tarafımıza istirdat davası açılması ve davanın açıldığı mahkemenin dosya numarasının bildirmesi için 1 haftalık kesin süre verildiğini, davalının dava konusu çekleri kötüniyetle iktisap ettiğini, davanın kabulü ile, ..., ... ve ... numaralı çeklerin istirdatına, müvekkilin haklı hamil olduğunun tespitine ve çeklerin müvekkile iadesine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; davacı vekilinin dava dilekçesindeki iddialarını kabul etmediğini, müvekkilinin haricen yaptığı araştırmada kendisinden önceki cirantalara ulaştığını, çeklerle ilgili bir problem olup olmadığını, kendisinden önceki ticari işlemlerin gerçek bir alım satım ilişkisine dayanıp dayanmadığını sorduğunu, bütün ilişkilerin gerçek bir alışverişe dayandığını, çekin arkasındaki ikinci ciranta olan ...

Dekorasyon isimli şirketin, söz konusu çekleri bizzat ... İnş.

Isimli şirket ile olan alışverişi karşılığı aldığını, buna ilişkin faturaların mevcut olduğunu, çeklerin 2018 yılı içinde ileri tarihli olarak keşide edildiğini, şirket yetkilisi ... inşaatlarında o tarihte elektrik işlerini yapan ... çeklerin önce yaptığı iş karşılığı kendisine ... tarafından verildiğini ve karşılığında da çeki elden teslim aldığına dair belge imzalattırdığını, daha sonra ...'ın kendisine nakit para vereceğini beyan ettiğini, çekleri ...'ın başka işleri için üçüncü şahıslara verdiğini belirttiğini, 2019 Ocak ayı içerisinde davacının eskiden iş yaptığı ...'a mesaj attığını çeklerle ilgili çalıntı ihbarında bulunacağını,

ödemeyi durduracağını söylediğini, kimseye birşey söylememesini istediğini, davacının sırf borcunu ödememek amacıyla çalıntı ihbarında bulunduğunu, bu hususta Adana Cumhuriyet Başsavcılığı'na, suç duyurusunda bulunulduğunu, müvekkilinin davacının tedbir talebi koydurmasından dolayı çekleri tahsil edemediğini, mağdur olduğunu, davanın reddine karar verilmesini ödeme yasağının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı ile; dava konusu çekin "..." adına düzenlendiğini, davalının ... ve ... sayılı çeklerde son ciranta olup, ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığını, ... sayılı çekte ise cirosunun bulunmadığını, davalının ... ve ... seri numaralı çeklerde TTK'nun 790. Maddesi gereğince çekte meşru hamil olduğu ve çekin davalı tarafından kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilinin dava konusu çeklerin meşru hamili olduğunu, dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda, bilirkişi yetkisini aşacak şekilde müvekkili ile keşideci arasındaki alım satım ilişkisine dair değerlendirme yapmış olsa da; dava konusu çeklerin ...

İnşaat tarafından müvekkili adına düzenlemiş olup ''illetten mücerretlik'' ilkesi dikkat alındığında müvekkilin söz konusu çeklerin meşru hamili olduğu açık olduğunu, bu konuda herhangi bir tereddüt yahut araştırılması gereken bir hususun olmadığını, davalının çekleri kötü niyetle iktisap ettiğini, imzanın sahte olarak atıldığını, söz konusu soruşturma dosyası dilekçeler aşamasında mahkemeye bildirildiğini, çeklerin davalı tarafından kötüniyetli olarak iktisap edildiği konusunda en büyük delil soruşturma dosyasında dinlenen taraf ifadeleri iken, mahkemece soruşturma dosyasındaki belgeler dosya arasına alınmadığını,

ciro silsilesinde yer alan ve çeki müvekkilden ciro yolu ile almış gibi görünen ... Dekorasyon, alınan ifadesinde müvekkilden böyle bir çek almadığını ve ... Dizayn ya da ...

Tekstil’e de böyle bir çek vermediğini açıkça beyan ettiğini, davalı ... ile müvekkili arasında daha önce de bir çok iş yapılmış olup, ... tarafından müvekkile ait imzanın çek üzerinde olduğu gibi basit bir yıldız işaretinden ibaret olmadığı gayet net bir şekilde bilinmekte olduğunu, durum böyle iken davalının ciro silsilesinde kopukluk olmadığı savunmasını ileri sürmesinin hem hakkaniyete hem de basiretli tacir gibi davranma yükümlülüğüne aykırı düşmekte olduğunu, bu sebeplerle mahkemenin eksik inceleme yapılması sonucunda hatalı bir şekilde davanın reddine karar verildiğini bu nedenlerle.

İstinaf başvurusunun kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine, hükmün kaldırılması yerine, davanın Bölge Adliye Mahkemesi’nde yeniden görülmesine karar verilmesi halinde; ilk derece mahkemesinin hükmünün kaldırılmasına ve istinaf incelemesi neticesinde yeniden hüküm kurularak haklı davanın kabulüne karar veilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/09/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılan çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, dava konusu çeklerin rızası dışında elden çıktığını, bu sebeple ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında çeklerin zayi olması nedeniyle iptali için dava açıldığı, çekleri elinde bulunduran davalının çeki ibraz ettiği ve kendisinde olduğunu bildirdiği, mahkemece çeklerin istirdatı için dava açmak üzere süre verildiği, çeklerin davalı tarafından kötüniyetle iktisap edildiği ileri sürülerek, çeklerin iadesine karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, çekin kötüniyetle iktisap edildiğinin ispat yükünün davacıda olduğunu savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 792. Maddesince açılan çek iade davasında ispat yükü, TMK'nun 6. Maddesi gereğince davacıda olup, davacının öncelikle çekin meşru hamili olduğunu, çekin rızası dışında elinden çıktığını ve davalının çeki kötü niyetle iktisap ettiğini veya iktisapın ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekmektedir. Davalının, çeki edinme nedenini açıklama zorunluluğu ise bulunmamaktadır. Kötü niyetli hamil, çeki çalan, gasp eden veya bu durumu bilerek ya da bundan emin olmasa da şüpheli koşullar altında çeki devralan kişidir. Çeki iktisap ederken rıza dışı elden çıktığını bilen veya bilebilecek durumda olan kötü niyetli sayılmaktadır. Ağır kusur ise, hamilin çeki iktisap ederken ticari yaşamda kendisinden beklenen özeni göstermemesidir.

Somut olayda, davalının çekleri kötü niyetle iktisap ettiğine veya iktisabında ağır kusurlu bulunduğuna dair davacı tarafından dosya kapsamında bir delil ibraz edilmediği, davacı tarafın ticari defter ve kayıtlarını sunmadığı, ilk derece mahkemesince mali müşavir bilirkişiden alınan kök rapor ve ek rapor uyarınca davacının incelenen BA-BS kayıtlarına göre davacının çekleri dava dışı keşideci ...

Ltd.Şti'den aldığını iddia etmiş ise de BA-BS formlarının incelenmesinde bu şirkete beyan edilen bir faturanın ve mal satışının bulunmadığı, aksine mal aldığı ve bu şirkete borçlu gözüktüğü, davacı tarafça yapılan şikayet üzerine başlatılan soruşturmada Adana CBS'nin ... soruşturma sayılı dosyasında takipsizlik kararı verildiği ve kesinleştiği, davacı tarafından dava dilekçesinde çeklerdeki ciranta imzasının sahte olduğu hususu ileri sürülmediğinden sonradan ileri sürülen bu hususun dinlenemeyeceği, tüm dosya kapsamından çeklerin davalı tarafından kötü niyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap edildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı,

tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır