Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/603 K.2025/1175

...

DAVANIN KONUSU

Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ :11/06/2025

KARAR YAZIM TARİHİ :11/06/2025

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/10/2021 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkiline davalı kooperatif tarafından, .... Noterliğinin 08.09.2020 tarih ve ... yevmiye numarasında kayıtlı 1'nci ihtarname gönderilerek, bildirilen borcun 10 gün içerisinde ödenmesi aksi durumda Kooperatifler Kanun'unun 17. ve Kooperatif Ana Sözleşmesinin 14.maddesi hükümleri uyarınca ihraç olunacağının ihtar edildiği, bu ihtara müvekkili tarafından ....

Noterliğinin 25.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile itiraz edildiği, ikinci ihtar sonunda müvekkilinin, davalı kooperatif yönetim kurulunun 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini, kararın ihraç prosedürüne aykırı olduğunu, müvekkilinin, davalı kooperatifin başkanlığını devrettiği dönemden 71.000,00-TL alacağı bulunduğunu, alacağının ne zaman ve nasıl sona erdiğinin ve davalının alacaklı hale geldiğinin belli olmadığını, davalı kooperatif yönetim kurulunun 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı kararı ile alınan davacı ...’ün kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptaline,

yargılama gideri ve masrafların davalıdan alınmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğunu, kooperatif genel kurullarında kabul edilen ve kesinleşmiş olan aidat ve benzeri 25.342,00 TL mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini, yükümlülüklerin yerine getirilmesi konusunda .... Noterliğinin 08.09.2020 tarih ve ... yevmiye no.lu 10 gün süreli 1.borç ihtarnamesinin gönderildiğini, davalıya verilen süre içerisinde borcun ödenmediğini, davacıya ....

Noterliğinin 14.10.2020 tarih ve ... yevmiye numarasında kayıtlı ikinci ihtamamenin gönderildiğini, ancak yine de borcun ödenmediğini, iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, yönetim kurulunca alınan 28.10.2020 tarih ve 07 sayılı ihraç karan ile ihraç edildiğini, ihraç kararının davacıya ....

Noterliğinin 25.11.2020 tarih ve ... yevmiye numarasında kayıtlı ihtamame ile bildirildiğini, davacı hakkında alınan ihraç kararının yasa, ana sözleşme hükümleri ve Yüksek Mahkemenin yerleşik kararlarında uygun olduğunu, haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Yapılan incelemede davacı ...'ün davalı kooperatifin ortağı olduğu, ancak aidat borcunu ödememesinden dolayı davacıya çekilen iki ihtar sonucunda kooperatif yönetim kurulunun 25/11/2020 tarihli ve 11 sayılı kararı ile kooperatiften ihraç edildiği, akabinde ihraç kararının iptali için eldeki davanın açıldığı,

mahkememizce celp edilen kayıtlar, noter ihtarları, incelenen kooperatif ana sözleşmesi ve alınan bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde davacının üyesi olduğu davalı kooperatife karşı kooperatif genel kurullarında karar altına alınan bakiye 25.329,30-TL aidat ödeme borcunu yerine getirmediği ve bunun üzerine ana sözleşme uyarınca davacıya ....

Noterliğinin 08.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı 10 gün süreli 1. borç ihtarnamesinin gönderildiği, ancak verilen süre içerisinde borcun ödenmediğini, bunun üzerine davacıya ....

Noterliğinin 14.10.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ikinci ihtarnamenin gönderildiğini, ancak borcun yine ödenmediğini, ihtarların usulüne uygun şekilde davacıya tebliğ edildiği, iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının, davalı Kooperatif Ana Sözleşmesinin 9. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27. maddesi uyarınca yönetim kurulunca alınan 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı ihraç karan ile üyelikten ihraç edildiği, yapılan işlemlerin ve alınan ihraç kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla haksız açılan davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Davanın reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, yalnızca davalı tarafça verilen cari hesap dikkate alınarak rapor hazırlandığını, ödeme yapılmasına rağmen borç kaydı devam ettiğini, kooperatifin tüzel kişilinin sona erdiğini, genel kurul kararı bulunmadan yapılan borçlandırılmaların geçersiz olduğunu iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacının, davalı kooperatifin ortağı olduğu, kooperatif tarafından mali yükümlülüklerini yerine getirmediği iddiasıyla davacıya 1. ve 2. ihtarnamelerin gönderildiği ve ihtarnamelere rağmen ödeme yapmadığı gerekçesiyle davalı kooperatif yönetim kurulu tarafından 25.11.2020 tarihli ve 11 numaralı kararla ihracına karar verildiği, ihraç kararına karşı davacı tarafından işbu ihraç kararının iptali davası açıldığı anlaşılmakta olup, ihtilaf davacı hakkında verilen ihraç kararının doğru olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı kooperatif ana sözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği,

bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.

Somut olayda, davalı kooperatif tarafından davacıya Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Anasözleşmenin 14. maddesine uygun olarak 10 gün ve 1 aylık süreleri içerir ihtarname düzenlendiği, ihtarnamelerin davacıya tebliğ edildiği kaldı ki davacı tarafın söz konusu ihtarnamelerin kendisine tebliğ edilmediği yönünde bir iddiasının da bulunmadığı görülmüştür.

Kooperatifin ortağı hakkında ihraç kararı verebilmesi için ihtar edilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir farkın bulunmaması gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 05/07/2010 tarih ve 2009/2113 E., 2010/7860 K.sayılı kararı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 29/11/2010 tarih ve 2009/6208 E., 2010/12124 K.sayılı kararı, Yargıtay 15. Hukuk Daire'sinin 28/06/2021 tarih ve 2021/1105 E., 2021/2997 K.sayılı kararları da bu yöndedir.)

Yukarıdaki açıklamalar ışığında yapılan değerlendirmede, davacı ...'ün davalı kooperatifin ortağı olduğu, davalı kooperatif tarafından davacıya gönderilen ....Noterliği'nin 08.09.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı 1. borç ihtarnamesinde 31.07.2020 tarihi itibariyle geriye dönük olarak 25.342,00 TL aidat borcunun 10 gün içerisinde ödemesi ve aksi durumda kooperatif ortaklığından ihraç olunacağı hususunun ihtar edildiği, sözkonusu ihtarnamenin 15.09.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, ihtarnamede belirtilen süre içerisinde borcun ödenmediği,

bunun üzerine davalı kooperatif tarafından davacıya ....Noterliği'nin 14.10.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı ikinci ihtarnamede aynı borcun 1 ay içerisinde ödemesi ve aksi durumda kooperatif ortaklığından ihraç olunacağı hususunun ihtar edildiği, ikinci ihtarnamenin 21.09.2020 tarihinde davacıya tebliğ edildiği, buna göre davacıya ihtarnamede verilen 1 aylık sürenin 21.11.2020 tarihinde sona erdiği,

mahkemece davalı kooperatife ait kayıt ve belgeler üzerinde yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen bilirkişi raporunda davacının ödemesi gereken aidat borcunun 104.982,30 TL ve ödediği aidat borcunun 79.653,00 TL ve buna göre 31.07.2020 tarihi itibariyle ödenmeyen anapara aidat borcu tutarının (104.982,30 TL - 79.653,00 TL =) 25.329,30 TL ve bu tutara isabet eden faiz borcu tutarının 1.676,52 TL olduğu yönünde görüş bildirildiği,

bilirkişi raporunun kooperatif genel toplantılarında kararlaştırılan aidat tutarları da gözetilmek suretiyle dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere ve uygun şekilde gerekçeli ve denetime açık düzenlendiğinden hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir fark bulunmadığı,

davacı tarafından ihtarnameden sonra yapılan 10.000,00 TL tutarındaki ödemesinin dikkate alınmamış olduğu iddia edilmiş ise de, davacının bu ödemesinin kendisine 2.ihtarnamede verilen 1 aylık ödeme süresinin 21.11.2020 tarihinde sona ermesinden sonra olmak üzere kooperatif ortaklığından ihraç edildiği 25.11.2020 tarihinde yapıldığı,

sonuç olarak iki haklı ihtara rağmen borcunu ödemeyen davacının davalı Kooperatife ait Ana Sözleşmenin 9. ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27.maddesi uyarınca yönetim kurulunca alınan 25.11.2020 tarih ve 11 sayılı ihraç karan ile üyelikten ihraç edilmesi işleminde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesince yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi yerinde görülmüş, davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf başvurusunun reddi gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸