Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/686 K.2025/897

Av. ... Av. ...

DAVALI

1 -... - ...- ... VEKİLİ : Av. ...-

DAVALI : 2 -... -

VEKİLİ : Av. ...-

DAVANIN KONUSU

İstirdat (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 09/05/2025

YAZIM TARİHİ : 09/05/2025

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/01/2022 tarih, 2019/411 Esas, 2022/55 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNLARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle.

Müvekkilinin alacağına karşılık ... şirketinden 5 adet çek aldığını ve çeklerin hamili olduğunu, dava konusu çekleri kaybettiğini Cizre 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/681 Esas sayılı dosyasında müvekkili tarafından çek iptali davası açıldığını söz konusu davada ... ...'ne yazılan müzekkere cevabında çeklerden ... seri numaralı çekin ... ... seri numaralı çekin ise ... tarafından ibraz edildiğini, taraflarına verilen süre içinde istirdat davasını açtıklarını, toplam bedelleri 40.000,00.TL olan çeklerin istirdadını talep ettiğini, çeklerde görünen imzanın sahte olduğunu, müvekkiline ait olmadığını,

müvekkilinin davalılara herhangi bir borcunun olmadığını, davalıların haksız ve hukuka aykırı olarak çekleri tahsil ettiğini, sonuç olarak ... ...'ne ait 10/01/2019 keşide tarihli, ... seri numaralı, 15.000,00.TL bedelli ve ... ...'ne ait 30/11/2018 keşide tarihli, ... seri numaralı, 25.000,00.TL bedelli çeklerin istirdadını ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... aleyhine 10.01.2019 tarihli ... nolu 15.000,00.TL bedelli ve müvekkili aleyhine 31.11.2018 tarihli ... nolu 25.000,00.TL bedelli çek için dava açtığını, davalılar arasında ihtiyari veya zorunlu dava arkadaşlığı olmadığını, bu nedenle HMK 166.maddesinde açıklanan nitelikte bağlantı bulunmadığından, davanın ayrılması gerektiğini, davaya karşı husumet itirazının bulunduğunu, davanın açılmasında davacının hukuki yararı olmadığını, tüm bu nedenlerden dolayı haksız ve yersiz davanın reddine, karar verilerek yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıdan tahsiline karar verilmesi talep etmiştir.

Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davaya konu çeki, müvekkili ile ... arasındaki ticari ilişki nedeniyle ... tarafından müvekkiline verildiğini, müvekkilinin günü geldiğinde çek bedelini tahsil etmek için bankaya gittiğinde, çek hakkında ödeme yasağı olduğunu öğrendiğini, banka tarafından çekin arkasına bu hususun şerh edildiğini, daha önce verilen çeklerin müvekkilince tahsil edildiğini, davacı tarafın çeklerin rızaları dışında ellerinden çıktığına dair beyanlarını kabul etmediklerini, davacının borçtan kurtulmak için bu tür bir yola başvurduğunu, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; dava konusu çekin istirdadını ve ödediği bedelin istirdadını istediğini, dolayısıyla İzmir BAM 11. HD nin 2019/3236 E. 2019/1872 K. Sayılı ilamı ve benzer nitelikteki ilamları nazara alınarak menfi tespite ilişkin hüküm kurulmadığını, ödenen bedelin istirdadı talebi açısından ise dava konusu çeklere ilişkin davacı tarafından ödeme yapılmadığı sabit olduğundan davacının bu talebinin de yerinde görülmediğinden davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle.

Cizre 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2018/681Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında ... nolu çekin davalı ..., ... nolu çekin davalı ... şirketi tarafından ibraz edildiğinin tespit edildiğini, işbu Mahkeme dosyasında; davalıların uhdesinde bulundurduğu 2 adet çeke yönelik istirdat davasının açılması için taraflarına süre verildiğini, bu nedenle istirdat davası açtıklarını, dava konusu çeklerin üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığını, Yerel Mahkeme dosyasında alınan bilirkişi raporlarında bu hususun açıkça belirtildiğini, imzaların müvekkiline ait olmadığı konusunda herhangi bir ihtilaf bulunmadığını,

dava konusu çeklerin üzerindeki imzaların müvekkiline ait olmadığı için müvekkilinin davalılara karşı herhangi bir borcunun bulunmadığını, davalıların dava konusu çekleri kötü niyetli şekilde iktisap ettiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER İLE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkilinin alacağına karşılık ... şirketinden 5 adet çek aldığını ve çeklerin hamili olduğunu dava konusu çekleri kaybettiğini, müvekkili tarafından çek iptali davası açıldığını, söz konusu davada çeklerin ibraz edildiğinin öğrenildiğini, taraflarına verilen süre içinde istirdat davasını açtıklarını, toplam bedelleri 40.000,00.TL olan çeklerin istirdadını talep ettiğini, çeklerde görünen imzanın sahte olduğunu müvekkiline ait olmadığını, müvekkilinin davalılara herhangi bir borcunun olmadığını davalıların haksız ve hukuka aykırı olarak çekleri tahsil ettiğini,

sonuç olarak dava konusu çeklerin davalılardan istirdadına karar verilmesini talep etmiş, davalılar davanın reddine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince yapılan yargılama neticesinde yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Çekin rızası dışı elden çıkması halinde ispat yükü, çekin yetkili hamili olduğunu ve rızası hilafına elinden çıktığını ileri süren davacıya ait olup, davacının iddiasını kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekmektedir.

Senede karşı mutlak defiler, senet hamili olan herkese karşı ileri sürülebilir. Gerek doktrinde ve gerekse uygulamada “imzanın sahte olması”, “senet metninde sahtekarlık (tahrifat) yapılmış olması”, “borçlunun borçlanma ehliyetinin bulunmaması”, “senette zorunlu şekil koşullarının bulunmaması”, “imza sahibinin temsil yetkisinin bulunmaması”, “senedin zamanaşımına uğramış bulunması” vb. defiler senedin hükümsüzlüğüne yönelik olup, her hamile (iyiniyetli olsa dahi) karşı ileri sürülebilen mutlak def’i olarak kabul edilmektedir. Borçlunun hamil/alacaklıya karşı senet metninde imzaya ilişkin iddiası mutlak def’idir.

Somut olayda, davacının elinde bulunan dava konusu 2 adet çekin kaybolduğu ve davacı tarafından zayi nedeniyle hasımsız çek iptali davası açıldığı, ancak çeklerin ibraz edilmesi üzerine mahkemece yapılan ihtarat nedeniyle eldeki çek istirdadı ve menfi tespit davasının açıldığı,

davacının dava konusu çekler üzerindeki ciro imzasının kendisine ait olmadığını beyan ettiği, her ne kadar alınan ATK raporu uyarınca dava konusu çekteki imza davacı tarafa ait değil ise de TTK’nın 792. maddesi hükümleri çerçevesinde taraf delilleri değerlendirildiğinde çekin yeni hamil tarafından çeki kötü niyetle iktisab etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu ispat edilememiş olup tarafların başkaca delil sunmamış olmaları ve davacının iddialarına ilişkin herhangi bir soruşturma ve kovuşturma dosyası bulunmayışı da nazara alınarak çekin istirdadı açısından davacının davasını ispat edemediğinden bahisle ilk derece

mahkemesince davanın reddine karar verildiği, ancak davalı ...'ın ... seri numaralı 15.000,00.TL bedelli çekte, davalı ...'in ise ... seri numaralı 25.000,00.TL bedelli çekte davacının cirosunun hemen sonrasında cirolarının bulunduğu ve çekleri ibraz eden konumunda oldukları, dolayısıyla çekteki ciro imzasının davacıya ait olup olmadığını bilebilecek durumda oldukları, bu nedenle her iki davalı yönünden istirdat isteminin kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu, davacı vekilinin bu husustaki istinaf talebinin haklı ve hukuka uygun olduğu, davacı yanın davasının kabulü gerekirken reddine karar verilmesinin hatalı olduğu,

kararın bu sebeple kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davacı vekilinin İlk Derece Mahkemesi'nin kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi'ne ait kararın yukarıda belirtilen sebeple kaldırılmasına ve HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulması ile davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır