Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/705 K.2025/1165

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2022 tarihli ... Esas ... Karar sayılı kararı aleyhine davacı ve davalı ... şirketi vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşme gereği sayaç okuma açma kapama hizmetinin alınması ile ilgili olarak imzalanan sözleşme gereği, davalıların davacı adına ve kendi çalışanları ile , su kapama, açma , sayaç değiştirme hizmetini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmesi gereğince ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden biri olan ...'in iş akdi davacının firmaların yüklenici firmalarında işçi olarak çalışmaya başladığını, iş sözleşmesinin sona erdirildiğini, ancak davalı şirketlerde çalıştığı süre ile ilgili olarak davacı ...

Genel Müdürlüğüne karşı Kıdem Tazminatı, İhbar Tazminatı, Yıllık İzin Ücreti, Ulusal bayram ücreti talebi ile ilgili .... İş Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyasından alacak talebi ile dava açtığını, yapılan yargılama neticesinde mahkemenin 29/12/2015 tarih ve 2015/1018 Kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verildiğini, davacıya karşı .... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. Sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davacı tarafından ilgili icra dosyalarına ödeme yapıldığını, davacı ile davalı şirket arasında imzalanan sözleşme gereğince , davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminatları gibi tüm sorumlulukların şirkete ait olduğunu, ...

Genel Müdürlüğü'nün bu konularda hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, davalı şirketin imzaladığı sözleşme ile sorumluluğu kabul ettiğini, ancak bu sorumluluğu gerektiğinde yerine getirmediğini, bu nedenle ... için 12/02/2016 tarihinde 46.268,83 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı taleplerinin zamanaşımına uğradığını, yerleşim yerlerinin istanbul olması sebebiyle Adana Mahkemelerinin yetkili olmadığını İstanbul Asliye Hukuk Mahkemeleirnin yetkili olduğunu, gerçek işverenin ... olması sebebiyle kıdem tazminatından davacının sorumlu olduğunu, 6552 8. maddesi ile değişik 4857 sayılı iş kanunu 112. maddesi gereği kıdem tazminatların ödenmesinden kamu kurumlarının sorumlu olması sebebiyle rücu haklarının olmadığını, işçinin çalıştığı dönemlerin dikkate alınması gerektiği sebepleriyle davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...

Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerin incelenmesi sonucunda; davacı şirket ile davalı şirketler arasında asıl-alt işverenlik ilişkisi bulunduğu, taraflar arasında hizmet alımına dair sözleşme ile bu sözlemelere ait teknik şartnameler bulunduğu, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava dışı işçiye ödenen kıdem tazminatının davalılardan rücu talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı, uyuşmazlığın çözümünde öncelikle sözleşme hükümlerine, bundan sonra varsa yine aynı sözleşmelerden kaynaklanan uyuşmazlıklarla verilmiş mahkeme kararlarına ve genel prensiplerine göre sonuca gidildiği,

bu cümleden olmak üzere taraflar arasında işçilere ödenecek ücretlerin kimin tarafından ödeneceği açıkça belirtilmemiş ise ancak ihale kapsamına dahil giderler arasında olmakla davacının davalılardan bu miktarı tam sorumluluk kapsamında talep edebileceği ( Yargıtay 23. Hukuk 2019/1400 E. 2020/2512 K.), dava dışı işçinin çalıştığı diğer dönemlerde kıdem tazminatı sorumluluğunun davacı asıl işverende olduğunun sözleşmede açıkça belirtilmediği, bu nedenle davalıların tazminat sorumluluğunun tam sorumluluk hesabına göre bilirkişi hesabında ayrı ayrı belirlendiği,

YHGK kararına göre kullanılmayan izin alacağı, fazla mesai ve genel tatil ücreti ötürü son işverenin sorumlu olduğu hususu beraber gözetildiğinde tarihli 14/12/2021 bilirkişi raporunun dosyaya sunulan belgelerle uyumlu olduğu gözetilerek, ödeme tarihleri de dikkate alınmak suretiyle davalılardan tahsiline karar verilmiş aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Davanın KISMEN KABULÜ ile, 9.972,11 TL'nin 12/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber davalı ...den alınarak davacıya verilmesine, 14.172,60 TL'nin 12/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber davalı ... A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, 11.481,60 TL'nin 12/02/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle beraber davalı ...

Bilişim A.Ş.'den alınarak davacıya verilmesine, Fazlaya dair istemin reddine, ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerini tamamını talep hakkı olduğunu, yerel mahkemenin kısmen kabul kısmen red ettiği yönünde verdiği kararı kabul etmediğini, davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulünün gerektiğini, işveren tarafından ödemelerin geri mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasta yüklenicilerden tahsil edilebileceğini yerel mahkemenin eksik hesaplamalar sonucu bu şekilde karar verdiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DAVALI ...Ş.VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hatalı olduğunu, kökk ve ek rapor arasında ciddi ve fahiş fark bulunmadığını, işçiye talimatları davacı ...'nin görevlileri verdiğini, dava dışı işçinin işten çıkarılmasına neden olan olayın davacının görevlilerinin işçiye "öyleyse işe gelme" demelerinden kaynaklandığını, birlikte sorumluluğun aksi de kararlaştırılmadığını, yarı sorumluluk olmasının gerektiğini iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, Hizmet Alımı Sözleşmesi kapsamında asıl işveren davacı tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle, davalı yüklenici şirkete bağlı olarak çalışan dava dışı ...''in işçilik alacakları hususunda açtığı dava sonucu hükmedilen alacağın asıl iş veren olarak müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödendiği, davacı ile davalı şirketler hizmet alım sözleşmeleri bulunduğu, bu sözleşmeler uyarınca davalıların çalıştırdığı işçilerin işçilik haklarından kaynaklı ödemelerden sorumlu olduğu ileri sürülerek müvekkilinin davadışı işçiye 12.02.2016 tarihinde 46.268,83 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili davanın reddine karar verilmesi talep edilmiş, diğer davalılar ise davaya cevap vermemiştir.

İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davacı vekili ile davalı ... Hizmetleri A.Ş tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

4857 Sayılı Yasanın 2/6 maddesinde asıl işveren-alt işveren ilişkisi tanımlanmıştır. Bu ilişkide asıl işveren alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu kanunda iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Bu sorumluluk, iş hukuku kapsamında işçiye karşı geçerlidir.

Asıl işveren ile alt işveren konumundaki yüklenicinin kendi aralarındaki iç ilişkide meydana gelen rücu uyuşmazlığının Türk Borçlar Kanunu kapsamında sözleşme hukukunun ilke ve esaslarına göre çözümlenmesi ve uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasındaki sözleşme ve sözleşme ekindeki şartname hükümlerinin dikkate alınması gerekmektedir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin bu konuda bir hüküm içermemesi durumunda ise, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması nazara alınarak davacı asıl işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden kıdem tazminatına ilişkin olarak ödediği bedel ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunmaktadır.

İşyeri devri suretiyle işçilerin yeni yükleniciye devredildiği durumlarda işçiye ödenen kıdem tazminatı alacağının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler asıl işverene karşı sorumlu olup işveren tarafından bu ödemelerin fer'i mahiyetinde yapılan ödemeler de aynı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. İhbar tazminatından ve yıllık ücretli izin alacağından son yüklenici sorumludur.

(Bkz.Yargıtay 6.Hukuk Dairesi'nin 2022/1467 E. - 2023/1751 K. Sayılı ve 10.05.2023 günlü, 2021/2157 E. - 2022/2344 K. sayılı ve 21.04.2022 günlü, 2021/778 E. - 2021/339 K. sayılı ve 23.09.2021 günlü ilamları).

Somut olayda, davadışı işçinin davalı alt işverenler nezdindeki çalışma dönemlerine ilişkin olarak davacı ile davalılar arasında hizmet alım sözleşmeleri sözleşmeleri bulunduğu, davadışı işçinin en son davalılardan ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. nezdinde çalışmakta iken 16.05.2013 tarihinde iş akdinin feshedildiği, davadışı işçinin eldeki davanın davacı asıl işveren ile bir kısım davalı alt işverenlere karşı ....İş Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin alacağından dolayı açmış olduğu davanın kıdem tazminatı ve yıllık izin alacağı yönünden davadışı işçi lehine sonuçlandığı ve bu konuda verilen hükmün kesinleştiği, sözkonusu hükme dayanılarak başlatılan ....İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı icra takibinde davacı asıl işveren tarafından ilam konusu alacaklar ve fer'ilerine karşılık 12.02.2016 tarihinde 46.268,83 TL ödeme yapıldığı, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve fer'ilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu,

yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatından yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olduğu, anlaşıldığından, mahkemece, bu kriterler esas alınarak düzenlenmiş bilirkişi raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olduğu, davacının davasının reddedilen kısmına konu alacağın davadışı işçinin kendisine dava yöneltilmeyen davadışı alt işveren ... nezdindeki 01.11.2000-21.07.2004 dönemindeki çalışmasına ilişkin kıdem tazminatından kaynaklandığı, davalı ...

Hizmetleri A.Ş. tarafından davadışı işçinin davacı ...'nin isteği üzerine işten çıkarıldığı iddia edilmiş ise de ....İş Mahkemesi'nin kesinleşen ... Esas sayılı dosyasında iş akdinin görev değişikliğini kabul etmeyen işçi tarafından haklı nedenle feshedildiğinin belirtildiği, buna göre ilk derece mahkemesince yazılı şekilde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekili ile davalı ...

Hizmetleri A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne kısmen reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekili ile davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından adıgeçen tarafların istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Üye · ... · ¸ ... · Katip · ... · ¸