Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/799 K.2025/1619

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalılar arasında imzalanan sözleşme gereğince davalıların sözleşmede belirtilen hizmetleri yüklendiklerini, davalılar yanında çalışan işçilerden ...'nın işten çıkartılması üzerine dava dışı işçi tarafından iş mahkemesinde dava açıldığını ve dava neticesinde müvekkilinin bir kısım işçilik alacaklarını ödemek zorunda kaldığını, işçinin alacaklarından davalıların sorumlu olduğunu belirterek 27.539,74 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalılar ... Dağıtım A.Ş ile ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen alacağın dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, ayrıca dayanak iş mahkemesi kararının henüz kesinleşmediğini, davacı kurumun dava dışı işçiye net tutar yerine brüt tutar üzerinden ödeme yapılmış olması halinde ise aradaki farkın müvekkilinin sorumlu olamayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararında, söz konusu ilke ve kabullere göre uzman bilirkişinin yaptığı ve mahkemece benimsenen hesaplamaya göre davacı ...'nin dava dışı işçiye yaptığı ödemenin davalı ... Dağıtım ... A.Ş.'den 23.421,86.TL'lik ve davalı ... Turizm ... A.Ş.'den 154,41.TL'lik kısım bakımından ödeme tarihi olan 02/06/2017 tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle rücu hakkının bulunduğu anlaşılmakla davacının davalılardan ... Dağıtım ... A.Ş.ve ... Turizm ... A.Ş.'ye yönelik davasının bu tutarlar üzerinden kısmen kabulüne, davacının adı geçen davalılara yönelik fazlaya ilişkin talebinin ayrı ayrı reddine, diğer davalara yönelik reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil kurum ile davalı şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olup, davacı asıl işveren, davalı alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunu’ndan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğunu, burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (dava dışı işçiye karşı) müteselsilen sorumlu olduklarını, hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi değişik yükleniciler tarafından da alınabildiğini,

bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte olduğunu, işçilik alacaklarının da bu doğrultuda hesaplandığını, tüm bu nedenlerle yerel mahkeme kararının istinaf başvurusunda belirttildiği itirazları doğrultusunda kaldırılmasına karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Dağıtım Hizmetleri A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; işciye yapılan feshe bağlı haklardan kurumun tek başına sorumlu olduğunu, en azından yarı yarıya sorumluluğun paylaştırılması gerektiğini, dava dışı işçinin diğer davalı şirket çalışmalarının görüldüğünü, diğer davalılar yönünden hesaplama yapılmamasının hatalı olduğunu, kararın kaldırılmasına karar verilmesini yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/02/2022 tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, taraflar arasında düzenlenen hizmet alımı sözleşmesi kapsamında asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen bedelin alt işverenden rücuen tahsili talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, davalı şirketlar ile hizmet alım sözleşmesi yapıldığı, davalı şirket çalışanlarından olan ... tarafından .... İş Mahkemesi'nde dava açıldığını, mahkemelerce verilen kararların .... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takibe konulduğu, icra dosyasına 27.539,74.TL ödeme yapıldığı belirtilerek, bu bedellerin davalıdan rucüen tahsiline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, davanın reddini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili ve davalı ... Dağıtım A.Ş vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf nedenleriyle ve resen kamu düzeniyle sınırlı olarak istinaf incelemesi yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.(Yargıtay 15.HD'nin 2021/933-2926 EK sayılı ilamı bu mahiyettedir)

Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir.(Yargıtay 13. HD'sinin 2016/1699-2018/3248- Yargıtay 23. HD'sinin 2014/700-2015/709 EK sayılı karaları benzer mahiyettedir)

Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır.

İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar.

Yıllık izinler kullanılmadığı taktirde iş sözleşmesinin feshi ile ücrete dönüşmektedir. Sözleşmeyi feshedenin son yüklenici olduğu ve yıllık izinlerinde bu fesih ile ücrete dönüştüğü gözönüne alındığında yıllık izin ücretinden son yüklenici sorumlu olacaktır.

İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır.

İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir.

Tüm dosya kapsamından, dava dışı işçi ... tarafından, .... İş Mahkemesi'ne ait ... esas sayılı dosyada, davacı aleyhine açılan davası sonucunda davanın kabulüne karar verildiği, kararın kesinleştiği, dava dışı işçi tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası ile davacı ... hakkında icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından takip dosyasına 27.539,74.TL ödeme yapıldığı, icra müdürlüğünce yapılan hesaplamada 26.520,91.TL yatırılması gerektiğinin hesaplandığı, bakiye 1.018,83.TL nin davacı vekiline iade edildiği, rücuya esas .... İş Mahkemesi'nin dosyasında dava dışı işçinin 06.01.2012-31.12.2014 tarihleri arasındaki çalışma dönemine ilişkin hüküm kurulduğu anılan dönemlerde diğer davalılar ... Ltd. Şti ve ...

İnşaat Ltd. Şti çalışmasının bulunmadığı ilk derece mahkemesince davalılar ... Ltd. Şti ve ... İnşaat Ltd.

Şti yönünden davanın reddine karar verilmesinin yerinde olduğu, taraflar arasındaki Hizmet Alım Sözleşmesi'nin 22. Maddesinde, çalışacak personele ilişkin sorumluluğun, mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ile Genel Şartnamenin 6. bölümünde düzenlenen esaslara uygun olarak yüklenici şirket tarafından yerine getirileceğinin belirtildiği, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran davalı yükleniciden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere, ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, bu durumda davacının davalı ...

Dağıtım A.Ş. 'den 26.212,10.TL davalı ... Turizm A.Ş.'den 308,81.TL rücune talep edebileceği davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olduğu, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne, karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır