Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2022/939 K.2025/1221

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile. Borçlu aleyhine ... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosya ile icra takibine başlandığını ancak borçlunun takibe itiraz ettiğini, borçlunun itirazında haksız olduğunu ve itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi gerektiğini, borçlu her ne kadar borcu olmadığını iddia etmiş ise de, icra takibine dayanak teşkil eden evraklardan da anlaşılacağı gibi müvekkili ile ... Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic.

Ltd.Şti. arasında birden fazla araç satımına ilişkin sözleşme yapıldığını, araçların devrini haciz sebebiyle devredemediklerini, bankalar da dahil bütün borçların müvekkileri tarafından ödendiğini, müvekkilinin borçları ödemesine rağmen aracın borcunun kapanmadığını, İslahiye İcra Dairesi'nin ...

Esas sayılı dosyasındaki hacizlerin de kaldırılması için ... tarafından ... üzerinden araç satışı verilecek vaadiyle EFT yapıldığını, anlaşma gereğince belirlenen araç bedeli davalı tarafa ödenmesine rağmen söz konusu araçların devrinin yapılmadığını, müvekkilinin ... ile hiçbir iticari ilişikisi olmadığı gibi şahsı da tanımadığını,davalı tarafa havale yapılan 129.000,00.TL tutarın iadesinin talep edilmesine rağmen bedelin iade edilmediğini, söz konusu bedele ilişkin davalı ... adına 02/02/2021 tarihinde icra takibi başlatıldığını,

bu sebeple davalı tarafından yapılan haksız itirazın iptali ile inkar tazminatına hükmedelimesini ve alacağa faiz işletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; müvekilinin davacı ile herhangi bir ticari ilişkisi olmadığını, bu nedenle mahkemenin görevsiz olduğunu, görevli ve yetkili mahkemenin İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, davacı tarafın ...'ın İslahiye İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı doyasından alacaklı ...'ın hacizleri kaldırılması için ödeme yapıldığının bildirildiğini, davamında ise ...'ın ... üzerinden araç satışı yapacağı şeklinde gerçek olmayan beyanlarda bulunduğunu, bu beyanların gerçekleri yansıtmadığını, davacının ... Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd.Şti'nin araçlarını satın aldığını, bu araçlar üzerindeki icra borçlarını ödediğini, İslahiye İcra Müdürlüğü'nün ...

Esas sayılı dosyası incelendiğinde haklılıklarının ortaya çıkacağını, müvekkilinin herhangi bir şekilde araç satmadığını, öncelikle mahkemece görevsizlik kararı verilerek dosyanın İslahiye Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmesine karar verilmesini, davacı tarafın haksız ve kötüniyetli olması nedeniyle dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine başlatılan icra takibinde davalı borçlu İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz etiğini ve takip durduğunu, davalı borçlunun adresi Gaziantep İli İslahiye ilçesi olup, yine araç satış sözleşmesi de İslahiye ilçesinde yapıldığını, İİK'nun 67.maddesinde tanımlanan itirazın iptali davasının açılması için gereken şartlardan biri usulüne uygun başlatılmış bir takibin bulunması olduğunu, ancak davacı alacaklı yetkisiz İcra Dairesi'nde borçlu aleyhine takip başlattığını,

borçlunun da itiraz dilekçesinde İcra Dairesi'nin yetkisine itiraz ettiğini ve yetkili icra dairesini gösterdiğini, açıklanan sebeplerle yetkili İcra Dairesi'nde başlatılan usulüne uygun bir takip bulunmadığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile. Müvekkil ile dava dışı ... Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic.Ltd.Şti. arasında ticari ilişki olup, birden fazla ticari araç satımına dair sözleşmeler yapıldığını, dava dışı şirketin hesaplarında bloke konulmuş olması nedeniyle müvekkili ...'un hesap bilgileri gönderilerek araç bedelinin EFT yapılması talep edildiğini, müvekkili ... adına ... hesap numarasına söz konusu araç bedelini gönderdiğini, nitekim dava dışı ...

Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic.Ltd.Şti. tarafından müvekkiline davalı ... dışında dava dışı ..., ..., ...'ın hesap bilgileri gönderilmiş olup, yine aynı şekilde araç bedellerinin havale yapıldığını, müvekkilinin dava dışı şirket tarafından gönderilen kişilerle hiçbir ticari ilişkisi olmadığı gibi müvekkilinin bu kişileri tanımadığını, dava dışı ...

Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic.Ltd.Şti.'ne karşı dava hakkımız saklı kalmak kaydıyla şirket tarafından belirtilen kişilere müvekkilinin araç bedelini ödemiş olmasına rağmen araçların devrinin yapılmadığını, söz konusu araç bedelini davalı ... tarafından müvekkiline ve dava dışı şirkete iade edilmediğini, sebepsiz zenginleşen taraf iyiniyetli olmaması nedeniyle söz konusu borç zenginleşmenin tamamını kapsamakta olduğunu, bu hususta dava konusu borca ilişkin davalı aleyhine ...

İcra Dairesi'nde ... Esas sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davalı ... tarafından İcra Müdürlüğü'nün yetkisine itiraz edildiğini ve takibin durduğunu, ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamında davalı tarafından icra takibine yaptığı yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle davanın reddedildiğini, müvekkili davalı ...'u tanımamakta olup, davalı tarafa gönderilmiş araç bedeline dayanak dava dışı ...

Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic.Ltd.Şti. ile müvekkil arasında yapılmış olan sözleşmede; ''3. Kişilere satıcı talimatı ile yapılacak ödemelerden dava hakkı saklı kalarak satıcı sorumlu olacaktır. İşbu sözleşmenin uygulanmasından doğacak ihtilaflarda ... İcra Daireleri ve Mahkemeleri yetkilidir.'' şeklinde ifadenin yer aldığını, söz konusu sözleşmede yetkili kılınan ... İcra Dairesi ve ... Mahkemeleri ibaresi gözönünde tutulduğu taktirde ...

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilam da yetki nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup istinaf kanun yoluna başvurma zarureti hasıl olduğunu, bu nedenlerle; ... Asliye Ticaret Mahkemesi kararı ile Islahiye İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı icrasının geri bırakılmasına, ... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas, ...

Karar sayılı kararının belirtilen yönleri ile istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını ve yeniden yargılama yapılarak itirazlar doğrultusunda karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/01/2022 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı taraf, "araç bedeli" açıklaması ile 129.000 TL'nin davalı tarafa banka yoluyla havale edildiğini, ancak aracın devrinin davalı tarafından yapılmadığını, davalının sebepsiz zenginleştiğini ileri sürerek ödenen bedelin geri iadesi için davalı hakkında takip başlattığını, davalının takibe itiraz etmesi sonucu işbu davanın açıldığını iddia etmiş, davalı taraf icra müdürlüğüne yaptığı itirazında takibin yetkili icra müdürlüğüne yapılmadığını ve borcu olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiş, mahkemece yetkili icra dairesinde başlatılan usulüne uygun bir takip bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

HMK’nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleriyle sınırlı olarak ve re'sen kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

Somut olayda, davacı taraf davalıya banka havalesi ile para gönderdiğini, ancak davalının gönderilen paraya karşılık aracın devrini gerçekleştirmediğini iddia ettiği, davalı taraf ise akdi ilişkinin kendi aralarında değil, dava dışı ... Lojistik Uluslararası Nakliyat Dış Tic. Ltd.Şti'nin arasında olduğunu ileri sürdüğü, dosya arasında mevcut 1 adet banka havale dekontuna göre gönderenin davacı taraf, alıcının ise davalı taraf olduğu, dekont açıklamasında "... Araç Bedeli" açıklaması olduğu, bu hali ile taraflar arasında bir havale ilişkisi bulunduğu anlaşılmaktadır.

Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalıya geçer.

Somut olayda, davacının alacağının tahsili için ... İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının icra müdürlüğüne yaptığı itirazında takibin yetkili icra müdürlüğünde yapılmadığını, takip yapıldığı tarihte İslahiye'de ikametgahının bulunduğuna dair yetki itirazında bulunduğu anlaşılmaktadır.Yerleşim yeri ... olan davacının takibi ...

İcra Dairesinde başlattığı, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcunun alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu icra dairesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından mahkemece işin esasına girilerek karar verilmesi gerekirken dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.(Benzer Yönde Yargıtay 5.H.D 2023/3982 Esas 2023/7290 Karar ve Yargıtay 3.H.D 2021/8183 Esas 2022/1423 Karar sayılı ilamları)

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülmesi için mahkemesine iadesine karar vermek gerekmiş, buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır