Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1118 K.2026/1359

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/74 esas 2023/250 karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin yurt dışına ihraç ettiği su arıtma ekipmanlarının Türkiye'den Özbekistan'a taşınması işinin dava dışı ...

Lojistik isimli firmaya verildiğini ve adı geçen taşıyıcı ile müvekkili arasında taşıma sözleşmesi yapıldığını, navlun ücretinin yarısının peşin ödendiğini, sözleşmede emtianın alt taşıyıcıya devrinin yasaklandığını, buna rağmen adı geçen taşıyıcı tarafından yükün davalı fiili taşıyıcıya verildiğini ve emtianın davalıya ait araca yüklenerek taşımanın başladığını, ancak taşıma süresi aşılmasına rağmen yükün varış noktasına ulaşmadığını, yapılan araştırmada davalı fiili taşıyıcı ile akdi taşıyıcı olan ...

Lojistik firması arasındaki ücret alacağından dolayı emtianın yurt dışına çıkarılmadığını ve fiili taşıyıcı tarafından alınan tevdi mahalli kararı ile .../...'da bir depoya boşaltıldığını, akabinde fiili taşıyıcı tarafından ...

İcra Müdürlüğü'nün 2021/97 Esas sayılı dosyası ile yük üzerinde hapis hakkı kullanılarak müvekkili aleyhine rehnin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, ancak takibe itiraz edildiğini, halen itirazın iptali davası açılmadığını, bununla birlikte müvekkili ile davalı arasında akdi bir ilişki bulunmadığını belirterek müvekkilinin ...

İcra Müdürlüğü'nün 2021/97 Esas sayılı dosyasından dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, ayrıca alıkonulan emtianın müvekkiline teslimine karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise davacı ile aralarında akdi bir ilişki olmadığını, ancak fiili taşıyıcı olarak navlun ücretini alamadıklarını bu amaçla yük üzerinde hapis hakkını kullandıklarını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Neticede mahkemece yazılı gerekçeyle davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş olup, işbu karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Bilindiği gibi 6102 sayılı TTK'nın 870/2 maddesine göre bir taşıma veya teslim engelinden dolayı, taşıma, süresinden önce sona erdirilirse, taşıyıcı, taşımanın tamamlanan kısmıyla orantılı olarak taşıma ücretine hak kazanır.

TTK'nın 891. maddesinde "Taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan bütün alacakları için Türk Medenî Kanununun 950 ilâ 953 üncü maddeleri uyarınca eşya üzerinde hapis hakkını haizdir. Hapis hakkı, 860'ıncı maddedeki refakat belgelerini de kapsar.

Taşıyıcının, eşyayı zilyetliğinde bulundurduğu veya eşya üzerinde konişmento ve taşıma senedi aracılığı ile tasarruf hakkına sahip olduğu sürece, hapis hakkı vardır.

Rehnin paraya çevrilmesine yönelik bildirimin gönderilene yapılması şarttır. Gönderilen bulunamıyorsa veya malı teslim almayı reddediyorsa, bildirim gönderene karşı yapılır" hükmü,

892. maddesinde ise "Eşyanın birden çok taşıyıcı tarafından taşınması hâlinde, eşyanın tesliminde; son taşıyıcı önceki taşıyıcıların alacaklarını tahsil etmek zorunda ise, önceki taşıyıcıların sahip oldukları hakları, özellikle hapis hakkını kullanır. Son taşıyıcı hapis hakkını haiz olduğu sürece, önceki taşıyıcıların hapis hakkı varlığını sürdürür.

Önceki taşıyıcının alacağı, sonraki taşıyıcı tarafından ödenirse, öncekinin alacak ve hapis hakkı sonrakine geçer.

Birinci ve ikinci fıkra hükümleri, taşımaya katılmış olan taşıma işleri komisyoncusunun alacakları ve hakları için de uygulanır" hükmü yer almaktadır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacı ile dava dışı ... Lojistik firması arasında akdedilen 13/11/2020 tarihli taşıma sözleşmesine göre taşıma ücretinin 5.700,00.USD olarak, ayrıca bekleme ücretinin de beher gün için 100,00.USD olarak kararlaştırıldığı, davacı tarafından akdi taşıyıcı olan ...

Lojistik firmasına 18/11/2020 tarihinde 2.850,00.USD karşılığı 22.096,91.TL navlun ücretinin peşinen ödendiği, ayrıca akdi taşıyıcı ile davalı fiili taşıyıcı arasındaki navlun ihtilafından dolayı taşıma işi tamamlanmadan taşımanın sonlandığı ve emtianın tevdi mahalli kararı ile ... İlinin ...

İlçesinde gümrüklü depoya boşaltıldığı, TTK'nın 868. ve 870/2. maddeleri uyarınca taşıma, süresinden önce sona erdirildiği için davalı fiili taşıyıcının, taşımanın tamamlanan kısmıyla orantılı olarak taşıma ücretine hak kazanacağı ve bilirkişiler tarafından da bu doğrultuda yapılan oranlama sonucu talep edilebilecek navlun ücretinin ve ihtar tarihinden itibaren CMR 27/1 maddesine göre işbu alacağın faizinin hesaplandığı,

yine fiili taşıyıcı tarafından davacıya gönderilen ihtar tarihinden malların depoya teslim tarihine kadar hesaplanan bekleme ücretinin de davalı fiili taşıyıcı tarafından talep edilebileceği, nitekim işbu bekleme ücretinin davacının tarafı olduğu 13/11/2020 tarihli taşıma sözleşmesindeki ücret esas alınarak hesaplandığı,

ayrıca TTK'nın 870/1 maddesine göre taşıyıcının, taşıma ücretinden başka, eşya için yapılan, duruma ve şartlara göre gerekli olan giderleri de isteyebileceği, dava konusu terminal hizmetinin de bu kapsamda talep edilebileceği, neticede davanın kısmen kabul, kısmen reddine ilişkin inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurularının ayrı ayrı esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır