Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1121 K.2025/2183

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih, 2022/1026 Esas ve 2023/381 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taze armut emtiasının, 09/12/2017 tarihinde, ... şirketine ait yetki belgesi altında sözleşmeli olarak faaliyet gösteren ... idaresindeki ... - ... plakalı çekici + frigorofik (soğutma sistemli) dorseye yüklenerek yola çıktığını, anılan emtianın taşınması sırasında dorse sıcaklığının (-) 1.5 °C ile (-) 0.5 °C arasında olması gerekirken davalılar sorumluluğunda nakliyesi gerçekleştirilen emtialar belirtilen sıcaklıkta taşınmadığından alıcı tarafından aktarım esnasında yapılan incelemelerde armut emtiası üzerinde donma emareleri ve karlanma olduğu gözlemlendiğini,

yapılan kontrollerde emtia sıcaklığının (-) 1.8 °C ile (-) 4.1 °C arasında seyrettiğini, Emtia üzerinde yapılan incelemelerde; nakliyenin ilk günlerinde sıcaklıkların 0 °C'nin altına düştüğünü, gün içerisinde (+) 2.9 °C'ye kadar çıktıktan sonra (-) 4.9 °C'ye kadar düştüğünü, dorse içindeki sıcaklığın ani artış ve düşüşü sonucunda emtianın %30'luk kısmının kullanılamaz hale geldiğini, zararın gönderici ... tarafından, sigortalıdan talep edildiğini, sigortalının müvekkilimize başvurusu ile yapılan hasar hesaplamasında, 2.489,19-EUR toplam hasar tutarı tespit edilerek,

ödeme sigortalının prim borcuna mahsup yoluyla tazmin edildiğini böylelikle müvekkilinin TTK m. 1472 uyarınca sigortalısının kanuni halefi olduğunu, davalı ...'na ve taşımayı gerçekleştiren sürücü ...'a karşı 08/07/2020 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nde, ....

İcra Dairesi 2019/6810 E. sayılı icra dosyasına yapılan itiraz neticesinde, 2020/223 E. Sayılı dosyasıyla itirazın iptali davası açılmış ve mahkemenin yetkisiz olduğuna, ... firması için Mersin icra daireleri ve mahkemelerinin, işbu dava dışı sürücü ... için Samsun icra daireleri ve mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verildiğini, Yetkisizlik kararı sonrasında icra dosyası yetkili icra dairesine gönderildiğini, burada da davalı tarafından takibe itiraz edildiğini iş bu sebeple yapılan haksız itirazın iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

CMR konvansiyonu 32. Maddesi uyarınca yapılan taşımalardan doğacak davaların bir yıl içinde açılması gerektiğini ancak, bilerek kötü hareket veya mahkeme tarafından bilerek kötü hareket olarak kabul edilen kusurlarda, bu sürenin üç yıl olduğunu, Cmr konvansiyonu madde 32/1 gereği 1 yıllık zamanaşımı öngüldüğünü, Teslim tarihinin 16.12.2017 olduğu nazara alındığında, huzurdaki davanın, süresinde açılmadığı için, zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkili firma ile ...

Sebze Meyve firması arasında her hangi bir taşıma sözleşmesi bulunmadığını, kaldı ki davacı tarafın sunmuş olduğu delillerden de anlaşılacağı üzere taşıma işi ... Sebze Meyve ile dava dışı ... Transport arasında gerçekleştiğini, bundan dolayı müvekkili firmanın uyuşmazlığın bir tarafı olmadığını, müvekkili firmaya husumet yönlendirilemeyeceğini iş bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih, 2022/1026 Esas ve 2023/381 Karar sayılı kararında, davacı tarafından kendi sigortalısına 05.04.2018 tarihinde ödeme yaptığını, yapılan bu ödeme üzerine kusurlu olduğunu iddia ettiği davalı aleyhine ....

İcra Dairesinin 2019/6810 Esas sayılı icra takip dosyası ile 22.02.2019 tarihinde takip başlatıldığını, bu tarihte zamanaşımının kesildiğini, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiğini, borçlunun takibe itiraz ettiği ve alacaklı tarafından ....Asliye Ticaret Mahkemesinin 2020/223 Esas sayılı dosyası ile 08.07.2020 tarihinde itirazın iptali davası açıldığını, mahkemece 22.12.2020 tarihinde davanın usulden reddine karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, zamanaşımının bu süreden itibaren işlemeye devam ettiğini, akabinde davacı alacaklı tarafından yeniden 17.06.2022 tarihinde ....

İcra Dairesinin 2022/7812 Esas sayılı dosyası ile davalı aleyhine icra takibi başlatıldığını, davalının takibe itiraz ettiği ve takibin durduğunu, davacı alacaklı tarafından 1 yıllık dava zamanaşımı süresi geçtikten sonra iş bu davanın açıldığı görüldüğünden zamanaşımından davanın reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu alacağın hiç bir aşamada zamanaşımına uğramadığını, borçlunun itirazı üzerine dava açılması için arabuluculuğa başvurulduğunu, zamanaşımının durduğunu, ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/223 esas sayılı dosyası ile dava yoluna gidilerek zamanaşımının yeniden kesildiğini, henüz bu kararın taraflara tebliğ edilmediği ve kesinleşmediği, zamanaşımını kesen hukuksal nedenlerle zamanaşımının hiçbir zaman dolmadığı, tüm bu sebeplerle istinaf başvurusun kabul edilerek dosyanın yeniden görülmek üzere yerel mahkemeye iade edilmesine karar verilmesini talep etmiş olup, yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılarak dosyanın yeniden görülmek üzere yerel mahkemeye iadesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 16/05/2023 tarih, 2022/1026 Esas ve 2023/381 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, dava dışı sigortalıya ödenen sigorta tazminatının davalıya rücuundan kaynaklanan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı vekili tarafından, dava dışı ... Transport Nak. Ve Tic. Ltd. Şti.'nin yürüttüğü taşıma işleri kapsamında doğabilecek rizikoların Karayolu ile Yapılan Uluslararası Emtia Taşımaları İçin Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Sözleşmesi ile teminat altına alındığı, ... Sebze Meyve Kom.Tar. Ür. Soğ. Hava Dep. İş. Gıda Nak. Ltd.

Şti'nin ... firmasına sattığı armut emtiasının taşınmasının sigortalıca üstlenildiği, ancak bizzat yerine getirilmediği davalının C2 yetki belgesi ile faaliyet gösteren dava dışı sürücü iadesindeki araçlar ile gerçekleştiği, emtiaların belirtilen sıcaklıkta taşınmadığı, zararın gönderici tarafında sigortalıdan talep edildiği, sigortalının davacıya başvurusu üzerine yapılan hasar hesaplaması sonucu hasar tutarının tazmin edildiğini, davalının meydana gelen hasardan sorumlu olduğu,

belirtilerek icra takibine yapılan itirazın reddine ve takibin devamına karar verilmesi talep edilmiş, davalı vekili CMR Konvansiyonu Madde 32/1 gereği 1 yıllık zamanaşımı öngörüldüğünü, davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, davalının uyuşmazlığın tarafı olmadığı bu nedenle husumet yöneltilemeyeceği, bilirkişi raporu aldırıldığında davalının sorumluluğunun olmadığının ortaya çıkacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş ve iş bu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Takip ve davaya konu alacak, CMR hükümlerine göre taşınan emtiadaki hasardan kaynaklanmış olup bu nev’i talepler bakımından CMR’nin 32. maddesinin nazara alınması gerekmektedir CMR’nin 32/1. maddesinde, sözleşme kapsamındaki taşımalardan kaynaklanan davalar bakımından zamanaşımı süresi bir yıl olarak kabul edilmiş, taşımacının bilerek kötü hareket olarak kabul edilecek kusurlarının söz konusu olması halinde ise 3 yıl olarak belirlenmiştir.

CMR’nin 32/1. maddesinin (a) ve (b) bentlerinde zamanaşımı süresinin emtiadaki hasarın niteliğine göre ve en erken teslim tarihinden olmak üzere belirleneceği ifade edilmektedir. Öte yandan, CMR’nin 32/3. maddesi gereğince, zamanaşımının kesilmesi ve durması hususları ile ilgili olarak davanın açıldığı mahkemenin hukuku uygulanacak olup, bu durumda 6098 sayılı TBK'nın 153, 154 ve 157. maddeleri hükümlerinin de bu çerçevede gözetilmesi gerekecektir.

6098 sayılı TBK.’nın 154/2. maddesi, zamanaşımının icra takibiyle kesilmesi halinde takibe ilişkin her işlemden sonra yeni bir sürenin başlayacağı hükmünü haizdir. Başlayacak yeni süre de, asıl zamanaşımı süresi kadar, yani bir yıldır. 6098 sayılı TBK'nın 154/2 ve 157/2 maddeleri uyarınca, icra takibi ile kesilen zamanaşımı süresi, alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlamaktadır.

Öte yandan, 6098 sayılı TBK.’nın 153. maddesinde zamanaşımını durduran sebepler sıralanmış, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A maddesinin 15.fıkrasında, da "Arabuluculuk bürosuna başvurulmasından son tutanağın düzenlendiği tarihe kadar geçen sürede zamanaşımı durur ve hak düşürücü süre işlemez." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince dava tarihi itibariyle zamanaşımın dolduğu kabul edilerek davanın reddine karar verilmiş ise de, davacı tarafından davalı hakkında .... İcra Müdürlüğü'nün 2019/6810 Esas sayılı takip dosyası ile icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından bu takibe itiraz edilmesi üzerine .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/223 Esas sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açıldığı, ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nce 22.12.2020 Tarih, 2020/223 Esas 2020/714 Karar Sayılı kararı ile yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesi ile davanın usulden reddine karar verildiği, davacı tarafından mahkemece verilen bu karar üzerine icra takip dosyasının Mersin İcra Müdürlüğüne gönderilmesini talep edildiği, takip dosyasının Mersin İcra Müdürlüğüne gönderilmesi ile de .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/ 7812 sırasına kaydedildiği anlaşılmakta olup, davacı tarafından ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/223 Esas 2020/714 Karar sayılı kararının kesinleşmediği gibi itirazın iptali davası açılmadan önce arabulucuya başvurulduğunun ileri sürüldüğü, mahkemece .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/223 Esas 2020/714 karar sayılı kararın kesinleşip kesinleşmediği, anılan davadan önce arabulucuya başvurup başvurulmadığı araştırılmadan karar verildiği, bu durumda mahkemece ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/223 Esas 2020/714 karar sayılı kararın kesinleşip kesinleşmediği, anılan davadan önce arabulucuya başvurup başvurulmadığı, araştırılıp ayrıca 6098 sayılı TBK'nın 154/2 ve 157/2 maddeleri uyarınca, icra takibi ile kesilen zamanaşımı süresinin alacağın takibine ilişkin her işlemden sonra yeniden işlemeye başlayacağı gözetilip takip dosyasında zamanşımı kesen sebepler bulunup bulunmadığı üzerinde durularak davanın zamanaşımına uğrayıp uğramadığının değerlendirilmesi,

zamanaşımına uğradığının anlaşılması halinde yine zamanaşımı nedeniyle davanın reddine karar verilmesi zamanaşımına uğramadığının anlaşılması halinde ise davanın esassına ilişkin tarafların dayandığı deliller toplanıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ilk derece mahkemesince yukarıda belirtilen işlemler yapılarak sonucuna göre karar verilmesi için HMK'nin 353/1-a-6 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava dosyasının yeniden yargılama için ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır