Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1659 K.2023/1369

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinden yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dilekçesinde özetle; müvekkili firmanın yaş meyve/sebze imalat ihracat alanında faaliyet gösteren şirket olduğunu, müvekkili ile davalı şirket arasında 27/09/2022 tarihinde 250 ton elma ile ilgili elma alımı nedeniyle bir anlaşma sağlandığını, müvekkilinin satın alınacak elma ile ilgili 27/09/2022 tarihinde davalı şirketin banka hesap numarasına ''' 250 ton elma alım bedeli'' açıklamasıyla 500.000,00.TL ödeme gönderildiğini, davalı şirketin müvekkili aleyhine önce %/8 ve %1 KDV oranıyla faturalar düzenlediğini, yapılan ödemeye rağmen 250 ton elmayı davalı şirketin teslim etmediğini ve düzenlenen faturaları iptal etmediğini,

bunun üzerine davalı şirkete T.C.

Hatay 2. Noterliği'nin 10/10/2022 tarih ve ... yevmiye numarasıyla malın teslim edilmesini aksi halde ödenen bedelin uğranılan zarar ile beraber iadesini ve faturalara itiraz edilerek iptali hususunda ihtarname çekildiğini, davalı şirketin ihtarnameye cevap vermediğini, müvekkili şirketin uğranılan zararı karşılamadığını, 18/11/2022 tarihinde davalı şirket aleyhine icra takibi başlatıldığını davalı şirketin süreci uzatmak için 26/11/2022 tarihinde borca, yetkiye, ve borcun ferilerine itiraz ettiğini, davalı şirketin her ne kadar borca,

yetkiye ve borcun ferilerine itiraz etmiş olsa bile davalı şirketin müvekkile 250 ton elma teslim edeceği hususunda sözleşme imzalandığını, ancak teslimi gereken 250 ton elmanın müvekkile tesliminin mümkün olmadığını, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2013/259 Esas 2013/2543 sayılı kararı gereğince, davalı şirketin sözleşme konusu malları müvekkiline teslim ettiğini ispatlamaya mecbur olduğunu, davalı tarafın yapmış olduğu itirazın kötü niyetli olduğunu, davalı şirketin amacının müvekkilin alacağının geç almasını sağlaması olduğunu, davanın sonuçsuz kalmasını önlemek ve alacağın garanti altına alınması için davalı şirket adına kayıtlı taşınır,

taşınmaz mallar ve üçüncü kişiler nezdindeki alacağına tedbir niteliğinde ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini belirterek davanın kabulü ile Adana 1. Genel İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyaya yapılan itirazın iptaline karar verilmesini belirterek takibin devamına, haksız ve kötü niyetli olarak itiraz eden davalı şirket aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı ara kararında; İİK'nin 257.maddesi; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."; İİK'nın 258. Maddesi ise "...alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur." hükümlerini içerdiğini, davacı tarafından, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel hale geldiği konusunda mahkemece kanaat uyandıracak delil sunulmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin ihtiyati tedbir mahiyetindeki ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği görülmüştür.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, davalı tarafın icra takibine kötü niyetli olarak itiraz ettiğinin açık olduğunu, davalı tarafın sözleşme konusu malları teslim etmediği gibi müvekkilin alacağına kavuşmasını geciktirme amacı ile takibe itraz ettiğini, bu nedenle davalı aleyhine alacak miktarının % 20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, bu nedenlerle borçlunun ilgili icra dosyasına yapmış olduğu haksız itirazın iptali, takibe devam edilmesi ve icra inkar tazminatı hükmedilmesi için bu davayı açtıklarını,

dava ile alacağın sürüncemede bırakılmaması ve alacağın semeresiz kalmaması adına ihtiyati tedbir konulması gerektiğini, ihtiyati tedbirin, bir tür hukuki koruma olduğunu, uyuşmazlık öncesinde veya uyuşmazlık süresince talep sahibinin talep ettiği hakkını ileride açacağı veya devam eden bir davanın sonunda elde etmesinin sağlanması amacıyla getirilmiş olan bir tür hukuki güvence sistemi olduğunu, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sulh olma, tazminatın ödenmesi vs. gibi durumlar nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşması veya tamamen imkansız hale gelmesi ihtimalinin söz konusu olduğunu,

HMK m. 355 hükmü gereğince Adana 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasından verilen ihtiyati tedbir talebinin reddi kararının kaldırılmasına, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/09/2023 tarihinde verilen ... Esas sayılı ara kararı ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, hukuki niteliği itibarıyla itirazın iptali talebine ilişkin olup istinaf incelemesine konu uyuşmazlık, davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir kapsamında ihtiyati haciz konulması talebine ilişkindir.

İlk derece Mahkemesinin 01.09.2023 tarihli ara kararı ile; davacının ihtiyati tedbir mahiyetindeki ihtiyati haciz talebinin reddine dair karar verildiği, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebeplerle sınırlı ve kamu düzeniyle ilgili olarak resen yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta; davacı taraf davalı ile mal alım satımı konusunda anlaşma yaptıklarını, bunun karşılığında 500.000,00.TL davalıya yolladığını ancak davalının sipariş edilen ürünleri teslim etmediğini, davalının sebepsiz zenginleştiğini iddia ederek davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmaz mallar üzerine ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

Geçici hukuki koruma türlerinden olan İhtiyati Tedbir 6100 sayılı HMK’nın 389 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. HMK’nın 389. maddesinde ihtiyati tedbirin şartları, 390. maddesinde ihtiyati tedbir talebi, 391. maddesinde ihtiyati tedbir kararının kapsam ve içeriği, 393. maddesinde ihtiyati tedbir kararının uygulanması, 394. maddesinde ihtiyati tedbir kararına itiraz ve uygulanacak usule yer verilmiştir.

HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.

Somut olayda davanın konusunun itirazın iptali talebine ilişkin olup, tedbirin yalnızca uyuşmazlık konusu hakkında verilebileceği düzenlendiğinden talebe konu davalı adına kayıtlı taşınır ve taşınmazların dava konusunu oluşturmaması nedeniyle ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön görülmemiştir.

İhtiyati haciz, İİK.'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. Maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği," " 258.

Maddesinde. "Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği," hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

İİK’nın 257. maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür. Anılan maddede başkaca her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

Somut uyuşmazlıkta; tarafların iddia ve savunmalarının henüz yargılamayı gerektirmesi, davalı tarafından mal tesliminin yapılıp yapılmadığının yargılama sonucunda belli olacağı, dosyaya sunulu bilgi, belge ve delillerden yaklaşık ispata henüz kanaat getirilmemesi nazara alındığında ilk derece mahkemesince ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan sebeplerle, ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talebinin reddine dair ara kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır