Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/1720 K.2023/1256

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalının kötü niyetli olarak müvekkillinin mernis adresine İİK 89 maddesi uyarınca birinci ve ikinci haciz ihbarlarını gönderdiğini, müvekkilinin evlendikten sonra Mersin İli ... İlçesi ... Mah ... Sk. No:... ...

Sitesi B Blok ... adresinde oturduğunu, mernis adresine gönderilen tebligatların mahalle muhtarlığına teslim edildiğini, müvekkilinin bu tebligatlardan haberdar olamadığından süresi içerisinde İİK 89/1 ve 2. haciz ihbarlarına karşı itirazda bulunamadığını, tesadüfen 3. haciz ihbarının müvekkilinin babasına tebliğ edildiğini, durumdan öyle haberdar olduklarını, davalı ile yapılan görüşmede Mersin 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasında borçlu olarak gösterilen Mersin ...

Mob. Tasar. İnş. Loj. Tic. Ltd.

Şti ile bir ilgisinin bulunmadığını, gönderilen haciz ihbarından vazgeçilmesi talebinde bulunulduğunu, ancak davalı alacaklının bu talebi kabul etmediğinden iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını, Mersin 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosya borçlusunun müvekkil nezdinde herhangi bir hak ve alacağının bulunmadığını, müvekkilinin bu şirket ile var olan ilişkisinin 2009 yılında % 3 hissedar yapıldığını, bu hissesini de Mersin 8. Noterliği'nin 04.11.2011 tarih ve ... sayılı devir ve temlik sözleşmesi ile ... ... isimli kişiye devrettiğini, bu devrin 23 Kasım 2011 tarih 7946 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiğini,

23 Kasım 2011 tarihinden bu yana müvekkilinin iş bu borçlu şirket ile herhangi bir ticari ve iş ilişkisi içerisinde bulunmadığını, bu nedenlerle Mersin 2. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyasından İİK 89 maddesi uyarınca tebliğ edilen üçüncü haciz ihbarı sebebi ile müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, icra takibinin müvekkili yönünden durdurulması için İcra Müdürlüğü'ne yazı yazılmasını, kötü niyetli davalının takip tutarı üzerinden % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; 6100 sayılı HMK'nin 2/1. maddesi uyarınca görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu, Ticaret Mahkemelerinin sadece ticari davalara bakmakla görevli olduğu, TTK'nin 5/3 maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemeleri ile Asliye Hukuk Mahkemeleri ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu, görevle ilgili düzenlemelerin kamu düzenine ilişkin olduğu, taraflar ileri sürmese bile yargılamanın her aşamasında mahkemece re'sen gözetilmesi gerektiği ve görev hususunun dava şartı olduğu gerekçesi ile mahkemenin görevine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddesi gereğince usulden reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bu davanın konusunu oluşturan icra takibinin kambiyo senetleri hakkında olduğunu, kambiyo senetlerinin mutlak ticari dava niteliğinde olduğunu, mahkeme tarafından davanın ticari iş ve ticari dava olmaması yönündeki değerlendirmesinin hatalı bir değerlendirme olduğunu, ticari iş ve ticari davalara bakmakla görevli mahkemelerin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, İİK'nın 89/3. maddesi gereğince açılan menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili, davalı takip alacaklısı tarafından, Mersin 2. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile dava dışı Mersin ... Mob. Tasar. İnş. Loj. Tic. Ltd. Şti. aleyhine başlatılan icra takibi kapsamında, müvekkiline İİK'nun 89/1, 89/2 ve 89/3 haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini, haciz ihbarnamelerine süresinde itiraz edilmediğinden kesinleştiğini, ancak müvekkilinin takip borçlusu şirketin ortağı olup, takip borçlusuna borcu bulunmadığını belirterek menfi tespit davası açmış, mahkemece yazılı gerekçe ile iş bu davada Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiş, iş bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacılar vekilinin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 4. maddesinde, bu hükümde sayılan mutlak ticari davaların yanısıra "Her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava sayılır" hükmü ile nispi ticari davaya ilişkin de düzenleme yapılmış olup, buna göre tarafların her ikisinin de tacir olması ve uyuşmazlık konusu işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir.

Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte 2004 sayılı İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu gibi açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin 2016/3568 Esas, 2016/6425 Karar sayılı ilamında da açıklandığı üzere "İİK 89. maddesindeki haciz ihbarnamesi üzerine açılan menfi tespit davalarında görevli mahkeme genel mahkemelerdir."(Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 12/04/2016 tarih ve 2016/3568 Esas, 2016/6425 Karar, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 17/12/2015 tarih ve 2015/7065 Esas, 2015/17162 Karar, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2020/4645 Esas, 2020/4139 Karar sayılı kararı benzer mahiyettedir)

01/10/2011 tarihinden sonra açılan menfi tespit davaları için görevli mahkeme, HMK'nın 2. maddesi uyarınca Asliye Hukuk Mahkemesidir. (Prof. Dr. Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El Kitabı, Ankara 2013, sh:476)(Dairemizin 2023/672 Esas, 2023/685 Karar sayılı kararı)

Somut olayda; taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığı gibi uyuşmazlık, davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde çıkarılan haciz ihbarnameleri nedeniyle borçtan davacının sorumlu olup olmadığının tespitine ilişkindir. İİK 89. maddesindeki özel düzenleme ile İİK 72. maddesindeki menfi tespit davasına ilişkin genel düzenleme gözetildiğinde genel düzenleme hükmünün İİK 89. maddesini işlevsiz bırakacak biçimde uygulanamayacağı da açıktır.

İlk derece mahkemesince, 2004 sayılı İİK'nın 89/3. maddesine dayalı olarak açılan iş bu davada, Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır