Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1721 K.2023/2163

Burasa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 02/02/2023 tarih ... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı firma arasında 19/01/2021 tarihinde 10 yıl süre ile Franchise sözleşmesi akdedildiğini, bu sözleşme kapsamında Franchise alan muhatap firmanın Franchise veren müvekkilinin ....ürünlerini ve markasını belirli süre, koşul ve sınırlar içinde belirli bir bedel karşılığında kullanmayı beyan ve taahhüt ettiğini, ancak müvekkili tarafından sözleşmeye aykırılıkların giderilmesi için davalı firmaya ihtarname gönderildiğini, Franchise sözleşmesinin, sözleşmenin konusu başlıklı 1. maddesi “İşbu sözleşmenin konusu ... ...

Çikolata Müzesi markası adı altında çalışan Franchise verenin belirli süre için meslek, deneyim ve ticari haklarını 3. şahısların kullanımına vererek daha geniş bir piyasa hizmeti sunması, Franchise alanların ise iş bu sözleşme kapsamında ticari olarak kendisine sağlanan hizmetten yararlanmasını ve tarafların birbirine karşı doğacak olan hak ve yükümlülüklerini düzenlemektir..” Şeklinde ve tarafların yükümlülükleri başlıklı bölümünün (7) hükmü “Franchise alan sözleşme konusu çerçevesinde kullandığı markaların itibarına zarar verebilecek her türlü davranıştan kaçınmakla yükümlüdür.” 3. bir gerçek kişi veya tüzel kişinin imalatı olan hiç bir

ürün satılmayacaktır.

Şeklinde olup bu kapsamda Franchise alan muhatap firmanın müvekkilimin markasını ve itibarını zedeleyici davranışlar içerisinde olduğu, müvekkil firmaya ait marka dışında bir çok ürün sattığının anlaşıldığı, muhatap firmanın nereden temin edildiği belli olmayan ürünleri işyerinde bulundurup satışa arz etmesinin yanında müvekkili şirket tarafından yapılan denetimde muhatap firmanın müşterilerine serviste ikram edilen kolanyalı mendillerinde müvekkili şirketin logosunun yanında başka firmaların reklam ve logosuna rastlandığını,

davalı şirketin tescilli isim olan My Chocolate ismi altında çikolata müzesinde faaliyet göstermesi ve başka ürünleri satmasının engellenmesi için tedbir uygulanmasına karar verilmesinin gerektiği belirtilerek sözleşmenin feshine, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak üzere şimdilik 300.000TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal ticaret temerrüt faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Dava şartı arabuluculuğa başvuru yapılmadan dava açıldığından öncelikle davanın reddine karar verilmesinin gerektiğini, davacının taraf ehliyetinin bulunmadığını, davacı yan ile müvekkil firma arasında 19/01/2021 tarihli Franchise Sözleşmesi aktedilmiş ise de, söz konusu sözleşmenin tarafı olan Franchisor ... isimli şahıs firmasının ...Gıda San.ve Tic. Ltd.

Şti.nin çatısı altında faaliyet göstereceğinden dolayı sözleşme tadil edilerek ve ... - ... ibaresi ....Gıda San. ve Tic.Ltd.Şti. olarak değiştirildiğini, bu maddenin sözleşmenin son nüshasının altına yazılarak iki tarafça imzalandığını, tadilden sonra ....Gıda San.ve Tic.Ltd.Şti. Tarafından müvekkili şirkete fatura düzenlenmeye başladığını, ...Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.nin 24/03/2021 tarihinde ... tarafından kurulduğunu, ... Gıda San.ve Tic. Ltd. Şti.

Tarafından müvekkil şirket aleyhine ilamsız icra takibi yapıldığını, davacının aktif dava ehliyetinin bulunmadığını, sözleşmede genel işlem koşullarının mevcut olup inceleme ve müzakereye müsade edilmediğinden müvekkili şirket aleyhine olan hükümlerin ve cezai şartın TBK 21 maddesi uyarınca yok hükmünde olduğunu, reklam hususunda müvekkiline destek verilmesi gerekirken müvekkilin hazırlattığı fotoğrafların kullanıldığını, davacı tarafça tedarik yükümlülüğü yerine getirilmediği gibi müşteri şikayetlerinin söz konusu olduğunu, davacı tarafça sözleşmeye aykırı olarak müvekkilinden onay almadan Konak mah.

De ....Konak Tabela ünvanı ile ... ürünlerinin satışının yapıldığı mağaza açıldığı, açılış sonrası müvekkili şirketten onay talep edildiği, onay verilmemesi üzerine tabela ünvanının ...olarak değiştirilerek kısa süre sonra kapatıldığı, sözleşme kapsamında davacı tarafça personele eğitim verilmediği, sözleşmeye aykırı olarak davacı tarafça zam yapılarak haber verilmeden zamlı fiyatlar üzerinden fatura düzenlendiğini, davacının sözleşmeye aykırı olarak destek sağlama yükümlülüğünü yerine getirmediğini belirterek davanın reddi ile davacı aleyhine % 20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, 19/12/2018 tarihli Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 30630 Sayılı Yasa ile Değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5.maddesine eklenen madde (3) Dava Şartı Arabuluculuk başlıklı, madde 5/A- (1) gereğince; bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.

Aynı yasa ile 6325 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen Dava şartı Arabuluculuk başıklı madde 18/A-1-2 gereği; ''.... İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir....'' başlıklı hükümleri uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüş olup; davanın mahiyeti ve yasa maddesi ile getirilen tarafların arabuluculuk yolu ile üzerinde müzakere edip anlaşmaları mümkün bulunan bir miktar alacağa ilişkin olması nedeni ile yasa hükümlerinin özü itibari ile arabuluculuğa tabi olması gerektiği anlaşılmış olup;

davacı yanca arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın iş bu davanın açılmış olduğu anlaşılmakla, davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, kötü niyet tazminatı talepleri bakımından herhangi bir karar verilmemesinin yerinde olmadığını, davacı tarafça dava dilekçesinde iş yerinde satış yapılmasının tedbiren durdurulmasının talep edildiğini, yerel mahkemece tedbir kararı verilmemiş ise de davacının talebinin kötü niyetli olduğunu gösterdiğini belirterek kararın kötü niyet tazminatına hükmedilmemesi bakımından kaldırılarak talepleri gibi davacı aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava: Taraflar arasındaki Franchise sözleşmesine aykırılık nedeni ile zararın tazmini istemine ilişkindir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Davacı tarafça davalı ile aralarında imzalanan Franchise sözleşmesine davalı tarafça aykırı davranıldığı, ihtarname ile durumun bildirilmesine rağmen aykırılığın giderilmediği ve davalı tarafın sözleşmeyi fesih hakkı olmamasına rağmen sözleşmenin fesh edildiğinin Noter ihtarnamesi ile taraflarına bildirildiği belirtilerek, sözleşmenin feshi ve tazminat talep edilmiş, davalı tarafça sözleşmeye davacı tarafça aykırı davranıldığı, sözleşme kapsamında yükümlülüklerinin yerine getirilmediği, özellikle çikolatalarda kıl çıkması nedeni ile müşteri şikayetlerinin bulunduğu,

davacı tarafça davanın kötü niyetle açıldığı belirtilerek davanın reddi ile kötü niyet tazminatına hükmedilmesi talep edilmiş, mahkemece yukarıda belirtilen gerekçe ile dava tarihinden önce arabuluculuğa başvurulmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, kararda belirtilen gerekçelere göre.

Arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın davanın açılması nedeni ile HMK 114/2, 115 maddeleri ve 6325 Sayılı Arabuluculuk Kanunun 18/A maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiş olduğu, Mahkemece esasa ilişkin karar verilmediği, davanın niteliği, sözleşmenin iptali ve uğranılan zararın tazminine ilişkin olması nazara alındığında davalının cevap dilekçesindeki kötü niyet tazminatı talebi ile ilgili olarak mahkemece değerlendirme yapılmamasında veya kötü niyet tazminatına hükmedilmemesinde usule aykırılık bulunmadığı,

mahkemece verilen kararın istinaf itirazları ve kamu düzeni ilkesi nazara alındığında usul ve kanuna uygun olduğu kanaatiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

...... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Katip · ... · ¸e-imzalıdır