Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/197 K.2026/770

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 26/10/2022 tarihli ve 2019/350 Esas- 2022/965 Karar sayılı kararı aleyhine davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı ile davalılar arasında imzalanan sözleşmeler gereği davalı şirketlerin davacı tarafın hizmet işlerini yürüttüğünü, söz konusu hizmet sözleşmeleri gereği ve davalı şirketlere bağlı olarak çalışan işçilerden ... isimli işçinin iş akdinin sonlandırılması sonucu ...'in kuruma karşı bir kısım işçilik alacakları talebi ile ....

İş Mahkemesinin 2016/231 Esas sayılı davasını açtığını, yapılan yargılama sonucu verilen kararın işçi tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2018/3132 Esas sayılı icra takibine konulduğunu ve kurum tarafından ilgili icra dosyasına 02.04.2018 tarihinde 114.374,98 TL ödeme yapıldığını, bu nedenlerle dava dışı işçiye ödenen 114.374,98 TL'nin ödeme tarihi olan 02.04.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan rücuen tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile.

Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dayanak İş Mahkemesi kararının kesinleşmesinin beklenilmesini, davadışı işçinin işe iade davası sonrası hüküm altına alınan boşta geçen süre ücreti ile işe başlatmama tazminatı için icra takibi başlattığını ve bu icra dosyasına yapılan ödeme nedeniyle davacı kurumun ....Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2016/362 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığını, işbu davanın ise mükerrer açıldığını, davadışı işçinin müvekkili şirket ile hizmet akti çerçevesinde çalışmadan önce yine kurum bünyesinde çalışmasını sürdürdüğünü, işyeri kapanışı nedeniyle hizmet aktinin sonlandırıldığını,

işçinin işe iade kararının kesinleşmesinin beklenilmesi gerektiğini, davadışı çalışan işçinin gerçekte davacı kurum işçisi olduğunu, aksine düşüncede dahi müvekkili şirketin kendi döneminden sorumluluğun kime bırakıldığına ilişkin açık hükümlerin olmadığını, davacı kurumun fazladan yaptığı ödeme miktarlarından ötürü sorumluluğun kabul edilmediğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ... Ltd.Şti. vekili cevap dilekçesi ile; 4857 sayılı yasanın 112 maddesinde alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından ödeneceğine ilişkin hüküm yer aldığını, kıdem tazminatı alacağından müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, dava dışı işçinin işten çıkartılmasına müvekkili şirketin sebep olmadığını, davalının eylemlerinden ötürü işçinin çıkartıldığını, aksine düşüncede dahi iş mahkemesindeki yargılama giderleri icra vekalet ücret ve masraflarından sorumlu tutulması imkanı olmadığını, faiz alacaklarının dava tarihinden itibaren işletilmesini, tüm alacak kalemleri açısından yarı nispette sorumluluk kabul edilmesini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Diğer davalıların davaya cevap vermediği görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "...Şu halde, asıl işveren olan davacının, sorumluluk alanındaki işin bir kısmını, değişik zamanlarda açtığı ihaleler sonucu imzaladığı hizmet alım sözleşmeleri ile farklı alt işverenlere verdiği, dava dışı işçinin bu sözlemelere konu iş kapsamında alt işverenler yanında çalıştığı, iş akdinin feshi nedeniyle işçinin asıl işverene karşı açtığı davada hüküm altına alınan işçilik alacaklarının, icra takip dosyasına davacı tarafından ödendiği,

asıl ve alt işverenlerin yasa gereğince işçiye karşı birlikte sorumlu oldukları, işverenler arasındaki rücu ilişkisinde İK'nun 2/6.maddesinin uygulanamayacağı, öncelikle sözleşme hükümlerine bakılması gerektiği, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması halinde işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu, hizmet alım sözleşmelerinde dava dışı işçiye yapılan ödemelerden yüklenicilerin sorumlu olduğunun açıkça düzenlendiği,

yıllık izin ücreti ile ihbar tazminatlarından son alt işverenin, kıdem tazminatı, hafta tatil ücreti, ücret alacağı, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yüklenicilerin işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu oldukları anlaşıldığından, yukarıda açıklandığı üzere bilirkişi raporu usule ve denetime uygun olduğu, kesinleşmiş mahkeme ilamına dayanılarak raporun ibraz edildiği değerlendirilerek hükme esas alınmış ve davanın kabulü ile, 4.632,81 TL asıl alacağın davalı ...

Anonim Şirketi'nden, 2.982,56 TL asıl alacağın davalı ... Ltd.-davalı ... Taşımacılık Ticaret Limited Şirketi ortaklığından, 6.767,74 TL asıl alacağın davalı ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden, 8.810,37 TL asıl alacağın davalı ... Taahhüt Tem Taş Gıda Ve Sağlık Hizm İç Ve Dış Tic Ltd Şti.'nden, 44.353,79 TL asıl alacağın davalı ... Hizmetleri Anonim Şirketi'nden, 6.888,66 TL asıl alacağın davalı ...

Gıda Turizm Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden, 39.939,05 TL asıl alacağın davalı ... Taah. Ltd. Şti.'nden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI ... HİZMETLERİ A.Ş. TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın işçiye yapılan ödeme nedeniyle açılan rücu alacağına ilişkin olduğunu ancak mahkemece yanlış karar verildiğini, davalı tarafın istinafta karara esas alınan iş mahkemesinin ilamının kesinleşmeden hüküm kurulduğunu, işçinin asıl işverenin davacı kurum olduğunu ve tüm sorumluluğun ona ait bulunduğunu,

ayrıca tarafl arasında sorumluluğun tek tarafa yüklenmesini gerektiren bir sözleşme hükmü bulunmadığından TBK 167 gereği en azından eşit sorumluluk esasının uygulanması gerektiğini yerleşik Yargıtay ve BAM içtihatlarına da aykırı şekilde müvekkilin tamamından sorumlu tutulduğunu ileri sürerek icranın geri bırakılması ve ilk derece kararını n müvekkil aleyhine kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibarıyla hizmet alım sözleşmesine dayalı rücuen tazminat davasıdır. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş olup, işbu karara karşı davalı ... A.Ş vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir.

SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.

İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir (Yargıtay 15.HD'nin 2021/933 Esas-2926 Karar sayılı bu mahiyettedir).

Davalı alt işverenin asıl işveren olan davacıya karşı işçilik alacaklarından kendi dönemi ile sınırlı olarak sorumlu olup, davalının işçiyi çalıştırmadığı dönemlerden dolayı sorumluluk altına sokulması doğru değildir (Yargıtay 13.HD'nin 2016/1699 Esas-2018/3248 Karar sayılı, Yargıtay 23.HD'nin 2014/700 Esas-2015/709 Karar sayılı kararları benzer mahiyettedir).

Somut olayda, işveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde işçiye ödeme yapıldıktan sonra ödenen miktardan kimin ne miktarda sorumlu olacağının taraflar arasındaki sözleşme uyarınca tespit edileceği, davacı ile davalılar arasındaki hizmet alımına dair sözleşme ve eki olan şartnamelerde, çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatı ve diğer yasal yükümlülüklerin alt işverende olduğuna dair açık hüküm bulunduğu, bu nedenle davacı işverenin, işçiyi çalıştıran tüm davalı yüklenicilerden, işçinin çalıştığı dönemle sınırlı olmak üzere ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı bulunduğu,

buna göre ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararın hukuka uygun olduğundan, davalı ... A.Ş. vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davalı ... Hizmetleri A.Ş. vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır