Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/2050 K.2024/9

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/09/2023 tarih ... esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, istinaf başvurusuna tabi bir karar olduğu, başvuru şartlarının yerine getirildiği dosya üzerinde yapılan ön inceleme ile anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonunda;

İDDİA VE SAVUNMANIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde, müvekkili şirketi ile davalı şirket arasında borçlu/davalı ... Tarım Tic. Ve San. Ltd. Şti.'ne ait olan ... Liman Sahasında(... İskelesi) yarı batık ve sökümüne başlanıldığı vaziyetteki ... ... gemisinin sökümü ve çıkarılması için anlaşma sağlandığını, bu anlaşma kapsamında müvekkili şirket ... ... gemisi kaydı üzerinde haczi bulunan ve ... Tarım Ticaret Ltd.

Şti.'nin borçlu olduğu şahıs ve firmalara ayrıca kurumlara tüm borçlarını ödemek ve kapatmak suretiyle borç verdiğini, amacın ...

Tarım şirketinin borçlarının kapatılarak hacizlerin kaldırılması ve sökümünün müvekkil şirket tarafından gerçekleştirilmesini sağlamak olduğunu, aksi halde hacizlerin devam etmesi ile iki şirket arasındaki geminin sökümü ve denizden çıkarılması işlemleri yapılamayacağından borçların müvekkil tarafından kapatılması sureti ile davacı şirkete borç verileceği konusunda anlaşmaya varılmadığını, gemiden sökülüp çıkarılan parçaların satımı ile davacı şirkete verilen borcun kapatılacağını, davalı şu anda batık ve sökümüne başlanmış vaziyetteki ... ... gemisini denizden parça parça sökümünü yaparak liman sahasından çıkardığını, davalıya ait olan ...

Liman Sahasında (...

İskelesi) yarı batık ve sökümüne başlanıldığını, ... ... gemisinin kaydına ihtiyati haciz niteliğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesini ve geminin götürülmesi, sökülmesi, davalı borçlunun ileri sürdüğü ödeme emrine, asıl alacağa, işlemiş ve işleyecek faize, ve ferilerine ilişkin itirazın iptaline, asıl alacak, işlemiş ve işleyecek faiz, ve ferileri yönünden duran icra takibinin devamına, davalının (borçlunun) icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN ARA KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesi'nin 08/09/2023 tarihli ara kararı ile, " ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir niteliğinde olarak nitelendirmiş ancak 6100 sayılı HMK ve 2004 sayılı İİK hükümlerinde ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir niteliğinde bir geçici hukuki koruma yöntemi de bulunmamaktadır. Yina davacının geminin götürülmesi, sökülmesi, sökülen kısımların limandan çıkarılması, tehdit unsurlarının bertaraf edilmesi ve önlenmesine yönelik tedbir talebinin dosya kapsamına göre yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmemiş olması karşısında ihtiyati tedbir talebinin reddine " şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkili şirketin sözleşme uyarınca bahse konu geminin sökümüne başlayacağı esnada davalının ... Liman Müdürlüğü'ne vermiş olduğu dilekçe ile müvekkili şirketin işe başlamasının engellendiğini, sözleşme uyarınca müvekkili şirketin alacaklı olduğu 750.000,00.TL'nin tahsili için ... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibinin başlatıldığını, davalı şirket tarafından icra takibine kötü niyetli olarak itiraz edildiğini, takibin durduğunu, dosyada sunmuş oldukları tüm bilgi ve belgelerin yaklaşık ispat kuralı şartlarını sağladığını belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep ve beyan etmiştir.

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, hukuki niteliği itibarıyla itirazın iptali talebine ilişkin olup istinaf incelemesine konu uyuşmazlık ise, davalı adına kayıtlı geminin kaydı üzerine ihtiyati tedbir kapsamında ihtiyati haciz konulması ve geminin götürülmesi, sökülmesi, sökülen parçalarının limandan çıkarılması vb. tehdit unsurlarının önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince verilen 08/09/2023 tarihli ara karar ile davacının ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

Ara karara karşı davacı vekili tarafından İstinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf incelemesi, istinafa başvuran tarafın istinaf sebepleri ile sınırlı ve kamu düzeniyle ilgili olarak resen yapılmıştır.

2004 sayılı İİK'nun 257. maddesi uyarınca, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. Tanımdan da anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz hukuki himaye tedbirinin işlerlik kazanabilmesi için ortada bir para borcu bulunmalı, buna ek olarak yasada belirlenen diğer koşullar gerçekleşmelidir.

Bir başka hukuki himaye tedbiri olan ihtiyati tedbir ise genel olarak 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Değinilen madde kapsamında, “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” genel tanımına yer verilmiştir.

Her iki tanımdan da anlaşılacağı üzere ihtiyati haciz kurumu para alacaklarına, ihtiyati tedbir kurumu ise dava konusuna ilişkin olarak güvence sağlamaktadır.

1-İhtiyati Haciz Talebi yönünden; 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması yeterli olup, tam ispat gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olduğu gibi, borçlunun gerçek kişi veya tüzel kişi olması şeklinde bir ayrım da söz konusu değildir.

Somut olayda, davacı tarafından, taraflar arasında imzalanan yarı batık geminin sökümü ve çıkarılması işi kapsamında, geminin üzerindeki hacizlerin kaldırılabilmesi için davalıya borç para verildiği, ancak işe başlanılmasının davalı tarafından engellendiği belirtilerek, davalıya ödenen 750.000,00.TL'nın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalinin talep edildiği ve dava kapsamında geminin kaydı üzerine ihtiyati haciz mahiyetinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin talep edildiği,

ancak bu kapsamda sunulan belgelerin, İİK'nun 258.md. kapsamında alacak ve ihtiyati haciz sebepleri bakımından kanaat verici olmayıp, alacağın varlığının, miktarının ve istenebilirliğinin yargılamayı gerektirdiği, bu nedenlerle, ilk derece mahkemesince talebin reddine ilişkin olarak verilen ara kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

2-İhtiyati Tedbir Talebi yönünden. İhtiyati tedbir kurumu genel olarak 6100 sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Değinilen madde kapsamında, “Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkânsız hâle geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hâllerinde, uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir.” genel tanımına yer verilmiş olup, eldeki davanın konusunu, davalı şirkete borç olarak verildiği iddia edilen paranın oluşturduğu, ihtiyati tedbir yolu ile devrinin önlenmesi ve geminin götürülmesi, sökülmesi,

sökülen parçalarının limandan çıkarılması vb. tehdit unsurlarının önlenmesi yönünde tedbir talebinde bulunulan geminin dava konusu olmadığı, bu nedenle ilk derece mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin olarak ara kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, HMK'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince ihtiyati tedbir ve ihtiyati tedbir mahiyetinde ihtiyati haciz talep eden davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır