Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/558 K.2023/669

Adana 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2023 tarihli ve 2022/... esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait olan fakat davalı şahıs tarafından hukuka aykırı bir şekilde ele geçirilen çek sebebiyle dava açıldığını, çekin üzerinde tedbir olmaması sebebiyle çekin tahsil edilmesi durumunda müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğabileceğini belirterek çek üzerine uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını, kararın muhatap bankaya bildirilmesini, yargılama neticesinde bu çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin davacıyı tanımadığını, davacı ile aralarında herhangi bir ilişkinin bulunmadığını belirterek davanın taraf ehliyeti yönünden reddine, olmadığı takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; çek iptali davasında verilen süre uyarınca davacı tarafça süresi içerisinde istirdat davası açıldığı, ancak zayi nedeniyle çek iptali davasının açıldığı mahkemece tedbirin ve ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerektiğinden, ödeme yasağı niteliğinde mahkemece yeniden tedbir kararı verilmesinin hukuki yarar sağlamayacağı gerekçesi ile davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; çeki haksız ve hukuksuz bir şekilde ele geçiren davalı ... ... adlı şahsın ödeme yasağının kaldırılması kararı üzerine çeki bankaya ibraz ettiğini, bankanın çekin bedelini davalıya teslim ettiğini, müvekkilinin tedbir kararı verilmemesi sebebiyle telafisi zor hak kaybına uğradığını, çekin arka yüzünde bulunan ciro silsilesini incelendiğinde ciro imzasının davalı tarafça atıldığının ortada olduğunu, imza incelemesi yapılmadan tedbir kararı verilmemesinin müvekkilini zarara uğrattığını, mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sulh olma,

tazminatın ödenmesi vs. gibi durumlar nedeniyle hakkın elde edilmesinin zorlaşması veya tamamen imkansız hale gelmesi ihtimalinin bulunduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, ... Bankası Buca Şubesi'ne ait, 30/09/2022 keşide tarihli, ... seri nolu ve 106.000,00-TL bedelli çekin zayi nedeniyle iptali amacıyla Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/...

Esas sayılı dosyasıyla açılan davada mahkemece çekle ilgili ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verildiği, ancak yargılama sırasında çekin ortaya çıkması nedeniyle talep konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davacı vekili tarafından çek istirdadı istemiyle açılan eldeki dava dosyasında çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilmesi yönünde tedbir talebinde bulunulduğu, ancak ilk derece mahkemesi tarafından çek istirdadı istemiyle dava açıldığından tedbir talebinin zayi nedeniyle çek iptali davasına bakan Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/...

Esas sayılı dosyasında değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle tedbir talebinin reddine karar verildiği ve davacı vekili tarafından iş bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken TTK'nun 758 ve devamı maddeleri uyarınca, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Maddenin mefhumu muhalifinden de anlaşılacağı üzere, davacı süresi içinde istirdat davası açarsa mahkemece ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/03/2013 tarih ve 2012/6709 Esas, 2013/5277 Karar)

Somut olayda, Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/...

Esas sayılı dosyasında davacı tarafa, dava dışı müdahilin elinde bulunan dava konusu çeke yönelik istirdat davası açmak üzere süre verildiği, bunun üzerine davacı tarafından eldeki istirdat davasının açıldığı, yukarıda değinilen Yargıtay kararında da belirtildiği gibi çek iptali davasında verilen tedbirlerin istirdat davası açıldıktan sonra karar kesinleşinceye kadar devam edeceği, bu nedenle davacı vekili tarafından talep edilen ödeme yasağına yönelik tedbirin, çek iptali davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın kesinleşmesine kadar devam edeceği,

kararın kesinleşmesinden sonra ise tedbir talebinin sonradan açılmış olan istirdat davası kapsamında talep edilebileceği, somut olayda Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/... Esas sayılı dosyasının henüz kesinleşmediği, bu nedenle mahkemece, davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen tedbir talebinin reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır