Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/61 K.2023/665

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2021 tarih ve 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ...' ın ...

Tarsus Şubesi'nde bulunan hesabı üzerinden keşide edilen ... seri numaralı 50.000,00.TL tutarındaki 02/01/2020 tarihli çekin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu iş bu çekin kaybolduğunu, çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra müvekkili tarafından muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, ancak çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesi halen söz konusu olduğunu, işbu çekin keşidecisinin müvekkili ... olduğunu, bu davayı açma sebeplerinin çekin müvekkili tarafından alacaklı firmaya çek numarası da belirtilmek suretiyle ödenmiş olmasından kaynaklandığını,

güncel hali ile çek yaprağının en son zilyedinin müvekkili olduğunu ancak çek yaprağını kaybetmiş olmasının, müvekkilin ...

Tarsus Şubesi'nden kullanacağı kredilere mani olduğunu, bu sebeple müvekkilin mağduriyetinin oluştuğunu, ayrıca çekin keşide tarihinin de 02/01/2020 tarihi olması ve geçen sürede henüz tedavülde hiçbir işleme konu edilmemesi sebepleri ile çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğinden çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, çekin zayi nedeni ile iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2021 tarih ve 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı ile; davacının iptali istenen çekin hesap sahibi (keşidecisi) olduğu, oysa 6102 sayılı TTK'nın 757. maddesi uyarınca talep eden keşidecinin çek yaprağı hakkında zayi nedeniyle iptal davası açamayacağı gibi, iradesi dışında elinden çıkan çeke ilişkin ödemeden men yasağına yönelik ihtiyati tedbir kararı da isteyemeyeceği, talebe konu çekin hamiline yazıldığını, ciro yolu ile verildiğine dair bir delil bulunmadığı, hukuken bir ödeme aracı olan çekin keşide tarihinden yaklaşık iki yıl sonra keşideci tarafından ödenmiş olmasının da çekin ibraz edilip edilmediğinin belli olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; müvekkilinin somut durumları ortaya konulmuş olup, müvekkilinin dava dilekçesinde de belirttikleri üzere çekin kaybolduğunun fark edilmesinden sonra muhatap bankaya gerekli talimat verildiğini, fakat banka kayıtlarından bu husus anlaşılabilecekken yeterli inceleme yapılmadığını, işbu çekin keşidecisinin müvekkili ... olmakla birlikte, buna rağmen başvurma sebeplerini açıkça beyan edildiğini, çekin müvekkili tarafından alacaklı firmaya çek numarası da belirtilmek suretiyle ödendiğini, bununla ilgili ibra yazısı da dosyaya ibraz edildiğini,

bu durum şirketin ticari defterlerinin incelenmesi halinde de ortaya çıkabilecekken gerekli inceleme yerel mahkemece yapılmadığını, güncel hali ile çek yaprağının en son zilyedi müvekkilinin olduğunu, ancak çek yaprağını kaybetmiş olmasının müvekkilin ...

Tarsus Şubesi'nden kullanacağı kredilere mani olduğunu, bu sebeple müvekkilinin mağduriyeti doğduğunu, ayrıca çekin keşide tarihinin de 02/01/2021 tarihi olması ve geçen sürede henüz tedavülde hiçbir işleme konu edilmemesi de belirttikleri hususları doğruladığını, çekin üçüncü şahısların eline geçmesi müvekkil açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceği ve çek bedelinin bankadan alınmaması için öncelikle ödeme yasağı konulmasını, devamında da adı geçen çekin zayii nedeniyle iptaline karar verilmesi gerekirken somut durum nazara alınmaksızın yazılı şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu,

bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, ilk derece mahkemesi sıfatıyla yargılama yapılarak, öncelikle çekle ilgili ödeme yasağı konulmasına, nihai olarakta ... Tarsus Şubesi'nin hesabı üzerinden keşide edilen ... numaralı 50.000,00.TL tutarındaki 02/01/2021 tarihli çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/12/2021 tarih ve 2021/... Esas, 2021/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla "Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)" talebine ilişkindir.

İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava, 6102 Sayılı TTK'nın 818/1-s madde delaletiyle aynı yasanın 757 vd. maddelerine göre açılan çek iptali istemine ilişkindir.

TTK' nın 818/1-s maddesi yollaması ile çekler hakkında da uygulanacak olan aynı kanunun 757 maddesinde iradesi dışında poliçe elinden çıkan kişinin, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebileceği, 759. maddesinde poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptalinin istenebileceği, iptal talep edenin poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sunmak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlü olduğu düzenlenmiştir

6102 sayılı TTK'nın 651. maddesi ve yine TTK'nın 778 ve 818/s bendi yollaması ile aynı Kanunun 757 ve devamı maddelerine göre açılacak kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptali istemine ilişkin davalarda, dava açma yetkisinin hamile ait olduğu, keşidecinin zayi nedeniyle iptal davası açma hakkının bulunmadığı, somut olayda davacı, davaya konu çekin keşidecisi olup, bu nedenle zayi nedeniyle çek iptali davası açamaz. Ayrıca zayi nedeniyle çek iptali davası açmayacak olan keşidecinin ödeme yasağı talep etmesi mümkün olmadığından davacının tedbir talebininde yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesince davanın reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır