Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/693 K.2026/1089

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2023 tarih, 2022/611 Esas ve 2023/33 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; hamilinin müvekkili olduğu, ... tarafından keşide edilen ... Bankası A.Ş. ... şubesinin ... numaralı, 03/06/2020 basım tarihli, 30/05/2021 keşide tarihli, 8.500,00.TL bedelli çekin ibraz tarihi geldiğinde müvekkili tarafından davalı bankanın ... ... şubesine teslim edildiğini, ancak tahsil edilemediğini, bunun üzerine ....

Noterliğinin 8699 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile çek bedelinin 7 gün içinde ödenmesinin talep edildiğini, banka tarafından verilen cevabi ihtarname ile çek üzerinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/441 esas sayılı dosyası ile ödeme yasağı bulunduğundan bahisle tahsil edilemediğinin bildirildiğini, davalı bankanın haksız eyleminden dolayı müvekkilinin zarara uğramış olduğunu, bu nedenlerle; ...

Bankası A.Ş. ... şubesinin ... numaralı, 30/05/2021 keşide tarihli 8.500,00.TL bedelli çekin davacı banka tarafından kayıp ve zayi edilmesi nedeniyle müvekkilinin uğradığı zararın faiz, masraf ve tüm ferileriyle birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ...'nun lehtarı olduğu, ... tarafından ... Bankası A.Ş. ... şubesine keşideli 30/05/2021 tarih ve ... numaralı 8.500,00.TL bedelli çekin müvekkil bankanın ... şubesine tevdii edildiğini, fakat çek aslının şubede zayi olduğunu, çekin zayi olması üzerine müvekkili banka tarafından ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/441 esas nolu dosyasında çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, kararın kesinleştiğini, davacının çek iptal kararına dayalı olarak keşideci ve diğer müracaat borçlularına karşı çek bedelinin tahsili için gerekli yasal süreçleri başlatması gerektiğini, çekin tahsili için tüm girişimlerde bulunması gerektiğini, bu nedenlerle; davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2023 tarih, 2022/611 Esas ve 2023/33 Karar sayılı kararında, davacı tarafından dava konusu çekin tahsil cirosu ile tahsil edilmek üzere davalı bankaya verilmesi nedeniyle davacı ile davalı banka arasında oluşan hukuki ilişkinin vekalet akdi olduğunu, bu itibarla davalı bankanın sorumluluğuna hükmedilebilmesi için öncelikle davacının zarara uğraması ve bu zarar ile davalı bankanın eylemi arasında illiyet bağının bulunmasının gerektiğini, davacı tarafından tahsil edilmek üzere davalı bankaya verilen dava konusu çekin bankanın uhdesindeyken kaybolduğunu,

çekin kaybolması üzerine zayi nedeniyle çekin iptaline ilişkin başvuru nedeniyle mahkemenin 2021/441 Esas 2022/130 Karar sayılı ilamı ile çekin zayi nedeniyle iptaline karar verildiğini, davacının çek bedelinin tahsili için asıl borçlu veya kendinden önceki cirantalara başvuruda bulunmadığını beyan ettiğini, davacının öncelikle çek borçlularına başvurmadan doğrudan bu bedelin davalı bankadan tahsilini talep edemeyeceği, davacının asıl borçlu keşideci ve kendinden önceki cirantaya başvurup çekin tahsil edilemediği kesinleşmeden davalı bankanın sorumluluğuna gidilemeyeceğini,

davacının çek keşidecisi ve kendinden önceki ciranta hakkında çek bedelinin tahsili için icra takibi yapmadığını veya dava açmadığının kabulünde olduğunu, henüz asıl borçlu keşideci ve kendinden önceki cirantaya karşı başvuru yolları tüketilmediğinden davacının çek bedelini doğrudan davalı bankadan talep edemeyeceğini, bu nedenlerle; davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hamili müvekkil davacı ... tarafından keşide edilen ...

Bankası A.Ş. ... şubesinin ... numaralı, 03/06/2020 basım tarihli, 30/05/2021 keşide tarihli, 8.500,00.TL bedelli çekin ibraz tarihi geldiğinde müvekkil adına tahsil edilerek müvekkilin hesabına aktarılması için 24/02/2021 tarihinde davacı bankanın ... şubesine teslim edildiğini, banka şubesi tarafından çek teslim alma formu düzenlendiğini, ibraz tarihinde keşidecinin ilgili çek hesabında çek bedelinin ödenmesi için yeterli bakiye bulunmasına rağmen davacı bankanın ... şubesince ilgili çek ibraz edilmediğini, çek bedeli tahsil edilerek müvekkilin vadesiz hesaplarına aktarılmamış olduğunu, ...

Bankası A.Ş. ... şubesince ilgili çek ibraz edilerek tahsil edilmemesi üzerine .... Noterliğinin 10/06/2021 tarihli ve 8699 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ilgili banka şubesine çek bedelinin 7 gün içerisinde tahsil edilerek müvekkilin banka şubesi nezdinde bulunan vadesiz mevduat hesabına yatırılmasının ihtar edildiğini, ... Bankası A.Ş. ... şubesinin ....

Noterliğinin 21/06/2021 tarihli ve 16865 yevmiye numaralı cevabı ihtarnamesi ile ilgili çek yönünden banka tarafından ....

Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/441 Esas numaralı dosyası ile "Zayi Nedeniyle Çek İptali Davası" ikame edildiğini, çek bedelinin tahsil edilerek müvekkilin banka hesabına yatırılması talebinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığının bildirildiğini, ihtarnameye rağmen davacı banka tarafından çek bedelinin tahsil edilerek müvekkilin banka hesabına yatırılmaması üzerine tarafına 2022/78210 arabuluculuk numaralı dosya marifetiyle arabuluculuk yoluna başvurulduğunu ancak görüşme sonunda anlaşmaya varılamadığını ve müvekkilin zararını tazmin amacıyla dava açmasının zaruri hale geldiğini,

müvekkilin kendinden önceki cirantalar ve çek keşidecisine başvurma zorunluluğu olmamakla birlikte müvekkilin iş ilişkisi içerisinde bulunmadığını, tanımadığı çek lehtarı ve cirantalara karşı alacağını talep edebilmesinin tek seçeneği çeki elinde bulundurması olduğunu ancak çekin davalı banka tarafından kaybedilmiş olduğundan müvekkilin iş ilişkisi olmadığını, davalı banka tarafından zayi nedeniyle iptal kararı alınmış ise de müvekkil o kararın tarafı olmadığından ve zayi edilmiş çek nedeni ile verilen iptal kararı üzerine artık çekin teşhis fonksiyonu kalmadığından müvekkilin keşideciye başvurma olanağı da bulunmamakta olduğunu,

bu nedenlerle. Tehir-i İcra talebinin kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar mahkeme kararının uygulanmasının geri bırakılmasına karar verilmesini, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/611 Esas, 2023/33 Karar sayılı ve 18/01/2023 tarihli kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılmasına, davanın kabulüne, yargılama gideri ile ücreti vekaletin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/01/2023 tarih, 2022/611 Esas ve 2023/33 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, davalı banka tarafından kaybedilen çek nedeniyle uğranılan zararın tazmini istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş işbu karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvuruda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi uyarınca istinaf başvurusunda ileri sürülen istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılmıştır.

Davaya konu çekin banka tarafından kaybedildiği hususunun çekişmesiz olduğu, bankanın vekil hamil durumunda olduğu, bankanın çeki kaybetmesi nedeniyle davacı bir zarara uğramış ise bu zararını davalı bankadan istenebileceği, zararın davalı bankaca karşılanabilmesi için bankanın çeki kaybettiği tarih ile davacının keşideci aleyhine hukuki yollara başvurması gereken makul süre içerisinde var ise çek hesabında bulunan paranın tahsilinin imkansız hale gelmesi veya bu zaman aralığında keşidecinin malvarlıklarını elinden çıkarması olgusunun kanıtlanması gerekmektedir.

Somut olayda, davalı bankanın çeki kaybetmesi nedeniyle çek hakkında zayi kararı aldığı, dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmamasına,

vekil konumunda olan davalı Banka'nın çekin kaybedilmesi nedeniyle sorumlu olması için, hamilin zayi nedeniyle alacağını ispatlayamamasından dolayı mal varlığı olduğu halde gerek çek borçlusu ve gerekse diğer müracaat borçlularından alacağını tahsil edememesi veya çekin keşide tarihi ile icra takip tarihi arasında borçluların mallarını ellerinden çıkarması nedeniyle alacağı tahsil edememesinin gerekmesine göre, ilk derece mahkemesince davanın reddine yönelik tesis edilen karar isabetli olup davacı vekilinin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu, davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından, davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır