Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/801 K.2023/963

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin uluslararası sularda kimyasal maddeler haricinde dökme kuru yük taşıması ile iştigal eden Malta'da yerleşik bir şirket olduğunu, davalı şirket ile donatanı olduğu ... bayraklı "... ..." isimli kargo gemisinin kiralanması için Gemi Kiralama Sözleşmesi akdedildiğini, kargo gemisinin müvekkili şirkete ait olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme uyarınca Mersin limanından Libya ülkesinde bulunan Bingazi ve Trablus limanlarına 3.000 mt çuval un taşınmak üzere davalı tarafından sözleşme konusu geminin müvekkili şirketten sefer esaslı kiralandığını,

14 Eyül 2009 tarihinde sözleşme konusu ürünler ile Bingazi limanına varan gemiden 820 mt'lik kargo tahliye edildiğini, kalan malların gemide daha öncesinde üç defa çimento yükü taşındığından ve çimento taşınması sebebiyle gemide bulunan bazı çuvalların üzerinde çimento birikintilerinin tespit edilmesi nedeniyle tahliye edilemediğini, bu durumun müvekkili şirkete bildirildiğini, tahliye edilemeyen kargonun, davalı tarafından Bingazi şehrinde tahliyesinin reddedildiğini ve geminin 24 Eylül 2009 tarihinde tahliye edilmeyen kalan yükü ile Mersin'deki limana döndüğünü,

geçen süreç içerisinde müvekkili şirketin Bingazi şehrinde meydana gelen demuraj bedeli, Mersin ilinde meydana gelen demuraj bedeli, Mersin şehrinde geminin alıkoyma bedeli, Mersin ilindeki liman masrafları ile tamamen davalı tarafından Mersin ilinde oluşan armatör masrafları ile müvekkilinin ciddi derecede kayıp ve zarara uğradığını,

Londra'da gerçekleşen tahkim yargılaması neticesinde verilmiş ve kesinleşmiş olan 16 Mayıs 2013 tarihli hakem kararının 1958 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu uyarınca tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yabancı ülke tahkim kararında hükmedilen tazminat miktarı için açılacak tenfiz davalarının arabuluculuk kapsamında olup, arabuluculuk sürecinin usulüne uygun olmadığını, ayrıca davacının Londra'da gerçekleşen tahkim yargılaması neticesinde verilmiş ve kesinleşmiş olduğunu iddia ettiği 16/05/2013 tarihli hakem kararına konu olayın Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/12/2018 tarih ... E. ...

K. Sayılı ilamı ile hüküm altına alındığını, bu nedenle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerektiğini, tenfizi talep edilen tahkim kararı ile Türk Mahkemelerinde verilen kararın da bağdaşmadığını, bu şekilde çelişen kararların kamu düzenine açıkça aykırı sayılarak tenfizinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/12/2021 tarih ve ... Esas, ...

Karar sayılı kararı ile; davacı vekiline, MÖHUK'nun 61.maddesi uyarınca tahkim sözleşmesi veya şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneği ve hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulen onanmış örneği ve bu belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerini sunması için kesin süre verildiği, ancak verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından sadece hakem kararının ve çevrisinin fotokopilerinin sunulduğu,

asılları veya usulen onanmış örnekleri olmadığı gibi hakem kararının kesinleştiği veya taraflar için bağlayıcılık kazandığına ilişkin onanmış örneklerinin ve tahkim şartı veya sözleşmesinin sunulmamış olduğunu, davanın Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 61. HMK'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmiştir.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; yerel Mahkemece eksik/hatalı inceleme ve değerlendirmeler neticesinde delillerin adeta yok sayılarak bunun sonucunda hukuka aykırı olarak zaten sunulan belgeler için yeniden kesin süre verilerek ve neticeden dava şartı yokluğu nedeni ile davanın usulden reddine karar verildiği, işbu istinaf dilekçesi ekinde tahkim sözleşmesini, tahkim kararının noter onaylı tercümesini, tahkim kararının kesinleşme şerhinin sunulduğu, bu sebeple davanın reddine yönelik kararın kaldırılmasını, tenfiz şartlarının tümünü taşıyan ve kesinleşmiş olan 16 Mayıs 2013 Tahkim Kararı'nın tenfizine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 15/12/2021 tarih ve ... Esas, ... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, yabancı hakem kararının tenfizi talebine ilişkindir.

Davacı, Londra'da gerçekleşen tahkim yargılaması neticesinde verilmiş ve kesinleşmiş olan 16 Mayıs 2013 tarihli hakem kararının 1958 Tarihli Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkındaki New York Sözleşmesi ve Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunu uyarınca tenfizine karar verilmesini talep etmiş, davalı taraf verilen kararın kamu düzenine aykırı olduğundan bahisle davanın reddini savunmuş, ilk derece mahkemesince davanın Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 61. HMK'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır.

MÖHUK'un 60. maddesinde yer alan. "Kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcı olan yabancı hakem kararları tenfiz edilebilir." düzenlemesi uyarınca öncelikle tenfizi talep edilen yabancı hakem kararının kesinleşmiş veya taraflar için bağlayıcı olması gerekmektedir.

Yabancı Hakem Kararlarının Tanınması ve İcrası Hakkında New York Sözleşmesi'nin tenfiz talebine eklenecek belgeler ile ilgili IV. maddesi MÖHUK'un 61. maddesi ile, tenfiz talebinin red sebeplerini düzenleyen V. maddesi ise MÖHUK'un 62. maddesi ile benzer düzenlemeleri içermektedir.

Buna göre MÖHUK'un 61. ve New York Sözleşmesi'nin IV. maddesi uyarınca, yabancı hakem kararının tenfizinin talep edilmesi halinde; tahkim sözleşmesi veya şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneğinin, hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulüne göre onanmış örneğinin, söz konusu tahkim sözleşmesi veya şartı ile hakem kararının yeminli tercüman tarafından tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerinin Mahkemeye sunulması gerekmektedir.

Somut olayda, davacı vekiline, MÖHUK'nun 61.maddesi uyarınca tahkim sözleşmesi veya tahkim şartının aslı yahut usulüne göre onanmış örneği ve hakem kararının usulen kesinleşmiş ve icra kabiliyeti kazanmış veya taraflar için bağlayıcılık kazanmış aslı veya usulen onanmış örneği ve bu belgelerin tercüme edilmiş ve usulen onanmış örneklerini sunması için ilk derece mahkemesince kesin süre verildiği, ancak verilen kesin süre içerisinde davacı vekili tarafından tahkim sözleşmesinin veya tahkim şartının aslı veya onanmış örneğinin sunulmadığı,

sadece hakem kararının noter onaylı çevirisinin örneklerinin sunulduğu ancak hakem kararının kesinleştiği veya taraflar için bağlayıcılık kazandığına ilişkin onanmış örneklerinin sunulmadığı anlaşılarak ilk derece mahkemesince davanın Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 61. HMK'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığından HMK'nun 353/1-b.1 maddesi uyarınca davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır