Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2023/92 K.2026/302

2-... - VEKİLİ : Av. ...- DAVALI : ... - ... VEKİLLERİ : Av. ...-

DAVANIN KONUSU

İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 16/02/2026

YAZIM TARİHİ : 16/02/2026

Adana 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../.../2022 tarih, 2020/... Esas, 2022/... kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Asıl ve birleşen davalar çek istirdadı ve menfi tespit istemine ilişkindir.

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde özetle, taraflar arasında tarla kiralama konusunda 570.000,00.TL'ye anlaşma sağlandığı, davacının bir kısım nakit ödemeler yaptığını, davalı tarafından tarladaki biberlere ilaç verilmediği için davacının zararının olduğu, davacı tarafından dava konusu çek davalıya ciro edilmesine rağmen teslim edilmediğini, kaybolduğu için İzmir 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/... Esas sayılı dosyası ile çekin zayi davası açıldığı, ...

Bankası'na ait, 20/10/2020 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 100.000,00.TL bedelli çekin davalının elinde ortaya çıktığını, ancak davalıya işbu çek için fatura ve irsaliye düzenlenmediğini, ticari defterlerinde böyle bir kaydın olmadığını, çekin davalıya teslim edilmediği belirterek, davalıya borçlu olmadığının tespitini ve dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı ise taraflar arasındaki tarla kiralama konusundaki sözleşme yapıldığını, bu sözleşmede dava konusu çekin tarafına verildiğinin belirtildiği,

tacir olmadığı için fatura ve irsaliye düzenlenmediğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada ise; davacı, davalı ile aralarında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, davalının dava dışı ... ... ... Ltd. Şti. ile ticari ilişki içinde olduğunu, dava konusu ... Bankası'na ait 15/01/2021 tarihli, ... seri nolu, 1000.000,00.TL bedelli çekin davalı tarafa teslim edilmediğini, davalıya borçlu olmadığının tespitini ve dava konusu çekin davalıdan istirdadına karar verilmesini talep etmiş olup, davalı cevap dilekçesinde, dava dışı ... ... ... Ltd.

Şti. ile davalı arasında tarla kiralama konusundaki sözleşme yapıldığını, bu sözleşme kapsamında dava konusu çekin dava dışı ... ... ... Ltd. Şti. Yetkilisi ... tarafından kendisine verildiğinin belirtildiği, tacir olmadığı için fatura ve irsaliye düzenlenmediğini, davacı ile dava dışı ...'ın ortak hareket ettiğini belirterek, iyi niyetli olarak kendisinin ticari ilişki kapsamında çeki aldığını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Neticede mahkemece yapılan yargılama sonucunda asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiş olup, iş bu karara karşı asıl davanın ve birleşen davanın davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise, senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade eder.

Yine, 6102 sayılı TTK’nın 792. maddesindeki “Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa...” ibaresi, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkmış olmasını, yani çalınmasını, tehdit ya da hile ile alınmasını, kaybedilmesini veya rıza ile fakat devri sakatlayan hukuki olgularla elden çıkmasını ifade etmektedir.

Ancak çeki çalan veya hile ile hamilinden alan ya da bulan kişinin senedi ciro ile devretmesi hâlinde, bunu bilmeyen ve bilebilecek durumda da olmayan, başka bir deyişle kötü niyetli ve ağır kusurlu bulunmayan yeni hamil korunur. Bu tür davalarda, çekin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıkarak yeni hamil tarafından kötü niyet veya ağır kusur ile iktisap edildiği iddiasını ispat külfeti davacıya ait olup anılan olgular tanık dâhil her türlü delile kanıtlanabilir.

TTK’nın 792. maddesi içeriği itibariyle önceki hamilin elinden herhangi bir şekilde çıkan çeki iktisap eden yeni hamilin, TMK’nın 3. maddesi anlamında iyi niyetli olduğunu kabul etmiştir. Burada ispat yükü üzerinde olan davacının, kötü niyete veya ağır kusura dair iddialarını her türlü delille ispat etmesi mümkündür.(bkz. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/...-... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı)

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, asıl ve birleşen davada dava konusu çekler farklı olsa da davalı taraf, dava konusu çekte ciranta olup, davacı lehtar ciranta ve kendinden sonra gelen cirantanın konumu dikkate alındığında davalının iyi niyetli olduğu ve kötüniyetinin davacı tarafça ispatlanamadığı, (bkz. Yargıtay ....

Hukuk Dairesinin 2020/... Esas, 2021/... Karar sayılı kararı), dava konusu çekte ciro silsilesi içerisinde bir kopukluk bulunmamakta olup, ciro silsilesi içerisinde ismi geçen lehdarın imzası sahte olsa bile bu durumun davalının yetkili hamil olduğu gerçeğini değiştirmeyeceği, davalının ancak kötü niyetle çeki iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunun kanıtlanması halinde çeki iade etmekle yükümlü olduğu(bkz. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2014/... Esas, 2014/...

Karar sayılı kararı, Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 2012/... Karar sayılı kararı, Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin 2010/...

Karar sayılı kararı), eldeki dava dosyasında davalı çek hamilinin çeki iktisabında kötü niyetli olduğunun ya da ağır kusurlu olduğunun davacı tarafça ispatlanamadığı, aralarındaki temel ilişkiye dair menfi tespit talebinde ise delillerin ibraz edilmediği, temel ilişkinin detaylarının anlatılmadığı, davanın ispat edilemediği, kaldı ki birleşen dosyanın davacısı ile davalısı arasında herhangi bir temel ilişki olmadığı,

bu sebeple asıl ve birleşen davanın reddine dair ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır