Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1588 K.2024/1978

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı dava dilekçesinde özetle; ... ... adresindeki ... Un ve İrmik Sanayi Tic. Ltd. Şti. isimli, ... ticaret sicil numaralı ticari işletmesinin 2013 yılından bu yana fiilen çalışmadığını, şirket belgelerinin ...'daki ikamet adresinde bulunduğunu, 06 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem nedeniyle evinde büyük hasar olduğunu ve başka bir şehire taşınmak zorunda kaldığını, deprem nedeniyle ticari işletmesine ait karar defterinin zayi olduğunu belirterek TTK'nın madde 82/7 numaralı fıkrası uyarınca karar defterinin zayi olduğuna dair zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; davacı davaya konu ettiği, belgenin zayi olduğunu 06/02/2023 tarihinde öğrendiği, Kanuni düzenlemeler gereğince 31/07/2023 tarihine kadar yetkili mahkemeye kendisine zayi belgesi verilmesi için başvurmak zorunda olan davacının işbu davayı sürenin bitiminden sonra 16/11/2023 tarihinde açtığı, davanın TTK'nin 82/7. maddesinde öngörülen hak düşürücü süreden sonra açılmış olması nedeniyle HMK 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ...'daki deprem nedeni ile evinin hasar görmesi nedeni ile başka şehre taşınmak zorunda kaldığını, eşyaların bir kısmını kurtarabildiğini, ev içeresindeki molozların temizlendiğini, kalan kısım temizlenirken orada olmadığını, karar defterinin ve başkaca belgelerin eşyaların da molozlar ile birlikte atıldığını ve zayi olduğunu, deprem felaketi ve sonrasında yaşananlar nedeni ile karar defteri için zayi başvurusunda bulunmasını hatırlamasına engel olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı şirket yetkilisi, davacı şirkete ait karar defterinin 06.02.2023 tarihinde meydana gelen Kahramanmaraş depreminde zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, mahkemece yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş, iş bu karara karşı davacı şirket yetkilisi tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine ilişkin aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

6102 sayılı TTK m. 82/7 hükmüne göre, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.

Olağanüstü hal kapsamında yargı alanında alınan tedbirlere ilişkin 120 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesi uyarınca olağanüstü hal ilan edilen illerde, yargı alanında hak kayıplarının önlenmesi amacıyla dava açma, icra takibi başlatma, başvuru, şikâyet, itiraz, ihtar, bildirim, ibraz ve zamanaşımı süreleri, hak düşürücü süreler ve zorunlu idari başvuru süreleri de dâhil olmak üzere bir hakkın doğumu, kullanımı veya sona ermesine ilişkin tüm sürelerin 06/02/2023 (bu tarih dâhil) tarihinden itibaren 06/04/2023 (bu tarih dâhil) tarihine kadar duracağı hükme bağlanmıştır. Bu süreler, durma süresinin sona erdiği günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar.

Öte yandan 7440 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 10/22. maddesinde "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununa ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 6/2/2023 tarihinde Kahramanmaraş İlinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler, durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/7/2023 tarihine kadar (bu tarih dâhil) yetkili mahkemeden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir" hükmü getirilmiştir.

Özel kanun niteliğinde olan bu kanun maddesi hükmü ve yukarıda zikredilen Cumhurbaşkanlığı kararnamesi gereğince 06/02/2023 tarihli depremden etkilenen iller arasında yer alan Osmaniye'de zayi belgesi alınmasına yönelik dava ve taleplere ilişkin hak düşürücü sürenin öncelikle 06/02/2023-06/04/2023 tarihleri arasında durduğu ve neticede 31/07/2023 tarihine kadar da uzatıldığının kabulü gerekmektedir.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, dava tarihi olan 16/11/2023 tarihi itibariyle yasada belirtilen hak düşürücü sürenin geçtiği ve davanın süresinde açılmadığı, inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı şirket yetkilisinin yerinde bulunmayan istinaf kanun yolu başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır