Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/1590 K.2024/1933

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirkete ait; kuruluştan bu yana SGK beyan ve bildirim, personel özlük dosyaları, imzalı ücret bordroları ve ücret pusulaları ile tüm SGK dosyaları, sicil evrakları, geçmiş dönemlere ait tüm defter ve belgeler, envanter defterleri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yılları yevmiye defteri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yılları kebir defterleri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yıllarına ilişkin alım, satım ve gider defterleri, Ortaklar defteri, karar defteri, Şirket pay defterlerinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesine ilişkin karar verilmesini arz ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " davacı tarafın dava dilekçesinde 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli yaşanan deprem felaketinde davacı şirketin, ... Mah. ... Bulvarı Dış Kapı No:27/A ... Apt. .../... adresinde bulunan şubesi ile şirketin SMMM ...’nun ... Mah. ... Cd. ...

Apt N:29/1 .../... adresinde bulunan iş yerinin 06 Şubat 2023 tarihinde yıkılmış ve şirkete ait belgelerin zayi olduğu, zayi olduğu fark edilen bir kısım belgeler açısından, zayi belgesi alınması amacıyla şirket tarafından 20.07.2023 tarihinde ... İlçe İdare Kurulu'na başvurulduğu, yapılan başvuruya istinaden ... Valiliği tarafından 29.08.2023 tarih ve 165 karar ile zayi belgesi verildiği davacı şirketin belgelerin zayi olduğunu en geç ...

İlçe Kuruluna başvuru tarihi olan 20.07.2023 tarihinde öğrendiği anlaşılmıştır. TTK 82 ve 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince dava açma süresinin 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, davanın 30/01/2024 tarihinde açıldığı anlaşılmakla yasal süresinde açılmayan davanın reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; zayiye konu olan ... İl İdare Kuruluna başvurdukları belgeler olmadığını, dava konusu belgeler açısından öğrenme tarihi 20/07/2023 tarihi olmadığını, dava dilekçesinde belirttikleri üzere 24/01/2024 tarihli SGK personellerince yapılan belge talebi sonucu belgelerin zayi olduklarını öğrendiklerini, davanın süresinde açılmasına rağmen ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, zayi belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, 06/02/2023 tarihinde meydana gelen depremde şirketin şubesi ile mali müşavirin iş yerinin yıkıldığı ve şirkete ait SGK beyan ve bildirim, personel özlük dosyaları, imzalı ücret bordroları ve ücret pusulaları ile tüm SGK dosyaları, sicil evrakları, geçmiş dönemlere ait tüm defter ve belgeler, envanter defterleri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yılları yevmiye defteri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yılları kebir defterleri, 2018-2019-2020-2021-2022 -2023 yıllarına ilişkin alım, satım ve gider defterleri, Ortaklar defteri, karar defteri, Şirket pay defterlerinin zayi olduğu,

bu hususun 24/01/2024 tarihli SGK tebligatı ile öğrenildiği iddia edilerek, bu belgeler için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın, hak düşürücü süre nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

7440 numaralı 09/03/2023 kabul tarihli Resmi Gazete'nin 12/03/2023 tarihinde yayımlanan Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 10. Maddesinin 22.fıkrasında ise "13/01/2011 tarihli ve 6102 sayılı TTK'ya ve 213 sayılı Kanuna göre tutulması ve tasdiki zorunlu defterleri ile kullanmak mecburiyetinde bulunduğu belgeleri 06/02/2023 tarihinde Kahramanmaraş ilinde meydana gelen depremler nedeniyle zayi olan mükellefler durumu öğrendiği tarihten itibaren 31/07/2023 tarihine kadar (bu tarih dahil) yetkili Mahkemede kendisine bir belge verilmesini isteyebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Somut olayda, davacı tarafından, 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem sonrasında talebe konu belge ve defterlerin bulunduğu iş yerlerinin yıkılması sonucu zayi olduğunun iddia edildiği, 6102 sayılı TTK'nun 82/7.

Maddesinde, zayi nedeniyle açılacak davalarda 30 günlük hak düşürücü sürenin, ziyanın öğrenildiği tarihte başlayacağının düzenlendiği ve bu sürenin 7440 sayılı yasanın 10. Maddesinin 22 fıkrası gereğince 31/07/2023 tarihine kadar uzatıldığı, ancak, iş bu davanın, hak düşürücü süre geçtikten sonra 30/01/2024 tarihinde açıldığı, davacı tarafından, her ne kadar, belgelerin zayi olduğunun, 24/01/2024 tarihli SGK tebligatı ile öğrenildiği iddia edilmiş ise de, davacı tarafından deprem sonrası, zayi olduğu fark edilen ve dava konusu olmayan bir kısım belgeler açısından, 20.07.2023 tarihinde ...

İlçe İdare Kurulu'na başvuru yapıldığı ve ... Valiliği tarafından zayi belgesi verildiği, bu durum karşısında, davacının, belgelerin zayi olduğunu, en geç ...

İlçe Kuruluna başvuru tarihi olan 20.07.2023 tarihinde öğrendiğinin kabulü gerektiği, davacının, basiretli bir tacir olarak, deprem sonrası, saklamakla yükümlü olduğu ticari defter ve belgelerini kontrol etmesi gerekirken bu hususta üzerine düşen özen ve yükümlülüğü yerine getirmediği, sonuç olarak, talep konusu belgelerin, zayi olduğunun 31/07/2023 tarihinden sonra öğrenildiğinin davacı tarafından ispatlanamadığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi'nce 31/07/2023 tarihinden sonra açılan davanın, hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı,

davacı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin ise yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda belirtilen nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır