Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/2215 K.2025/162

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2024 tarih ve 2023/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; kooperatifin

04.12.1991 tarihinde İskenderun Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne tescille kurulmuş olup,

faaliyetine devam ettiğini, yaşanılan deprem felaketi ile konut ihtiyacı doğması ve

taşınmaz değişikleri neticesinde kooperatifteki taşınmazların birçoğunun el değiştirdiğiri, bu hususta

usulüne uygun olarak yönetimce pay defteri tutulması gerekirken, zaman içerisinde süregelen

yönetim değişiklikleri ile şirket pay defterinin yeni yönetimlere teslim edilmediğinin tespit

edildiğini ve pay defterine halen ulaşılamadığını, bu doğrultuda da yeni pay sahiplerinin yönetime

üye olarak yapmış oldukları başvuruların da neticesiz kaldığını, gerek arz edilen gerekse mahkemece resen tespit edilecek hususlardan dolayı, müvekkilinin kooperatife ait pay

defterinin zayi olduğuna ilişkin olarak zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/06/2024 tarih ve 2023/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararı ile; davacı tarafın zaman içerisinde süregelen

yönetim değişiklikleri ile şirket pay defterinin yeni yönetimlere teslim edilmediğinin tespit

edildiğini ve pay defterine ulaşılamadığını belirterek zayi belgesi verilmesini talep ettiğini, buna göre davacının dava konusu defterlerin zayi olduğuna ilişkin iddiasına yönelik kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği gibi davacının tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumadığını, davacının basiretli bir tacir gibi davranmadığını, zararın oluşmasına sebebiyet verdiğini, zayi kararı verilebilmesi için tacirin basiretli davranması ve meydana gelen zararın tacirden kaynaklanmaması gerektiğini, bu nedenle davacının zayi talebinde bulunamayacağını anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile.

Müvekkilinin TTK ve Kooperatifler Kanunu uyarınca pay defteri tutmakla yükümlü olduğunu, mevcut kooperatif yetkilileri, önceki yönetimlerce teslim edilmeyen pay defterini düzenlemek ve usulüne uygun tutmak ile ilgili görev ve sorumluluklarını yerine getirememekte olduğundan işbu davayı açma zorunluluğunun hasıl olduğunu, Kooperatif'in kurulması ile pay defteri oluşturulması zorunlu olup, mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda beyan edildiği üzere bunun hiç var olmamasının mümkün olmadığını, Ticaret Sicil Gazetesi'nden görüleceği üzere kooperatif İskenderun 2. Noterliği'nce 04.12.1991 tarihinde tescil olunduğunu,

tescil ile pay defterinin de o dönem yetkililerince çıkartılmış ancak dönem içerisinde zayi olduğundan mevcut yetkililere teslim edilemeyeceğini, tarafça yeni bir pay defteri çıkartmak adına yapılan başvuru Kooperatifler Kanunu gereğince, kooperatifin yeni kurulmadığı zaten hali hazırda kooperatifin pay defterinin bulunması gerektiği ancak zayii belgesi ile yeniden çıkartılabileceğinden bahisle reddedildiğini, davacı müvekkilin yetkililerince kooperatifin bir önceki yönetim yetkililerine karşı usulsuz işlemler ve kooperatife ait defter ve belgeleri teslim etmemek hususunda suç duyurusunda bulunulduğunu,

İskenderun Cumhuriyet Savcılığı 2023/... soruşturma sayılı dosyasında, soruşturmanın devam ettiğini, bu nedenlerle. İstinaf incelemesi yapılarak, davacı olarak istinaf talebinin esastan kabulü ile, İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas, 2024/... Karar sayılı 13.06.2024 tarihli kararının davacı müvekkili lehine bozulmasına/kaldırılmasına ve/veya davacı lehine esas hakkında yeniden karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas, 2024/... Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, TTK'nın 82/7 maddesine dayalı zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, S.S Efes Tatil Köyü Konut Yapı Kooperatifi'nin ortaklar pay defterinin eski yönetim tarafından yeni yönetime verilmediği, defterin kaybolduğu, eski ortakların kaydının silinmesi için bu deftere ihtiyaç duyulduğu bu sebeple ilgili defter için zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/7. (7417 sayılı kanunla değişik) Maddesinde," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talep etme hakkı vardır."şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Yine TTK’nın 18/2. maddesinde tacirin ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir tacir gibi hareket etmesi gerektiği belirtilmiştir.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre zayi belgesi verilebilmesi için bu maddede belirtilenler gibi olağanüstü hallerden birinin olayda mevcut olmasının gerektiği, tacirin saklamakla mükellef olduğu ticari defter ve kayıtlarını özenle muhafaza etmesinin zorunlu olduğu, somut olayda davacı tarafından, zayii olduğu iddia edilen ticari defterin saklanması için gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen, TTK'nun 82/7. maddesinde belirtilen olağanüstü bir nedenle meydana geldiğine ilişkin bir delilin sunulmadığı, bu nedenle, İlk Derece Mahkemesi'nce davanın reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olup, davacının aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır