Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/652 K.2024/800

....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ... karar sayılı kararına karşı istinaf başvurusu üzerine dosya Dairemize gönderilmiş olmakla, dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi. Üye hakimin görüşü değerlendirildi.

DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, ... ilinde 07.08.2021 tarihinde aşırı yağış nedeniyle sel felaketi yaşandığını, müvekkilinin işyerinin zemin-giriş katta bulunduğunu ve meydana gelen bu sel felaketi nedeniyle işyerinin zarar gördüğünü, işyerinde bulunan, 2011 / 2020 yılları arası dava dosyaları, 2007/2020 yılları arası SGK hizmet dökümleri özlük dosyaları, işe giriş çıkış evrakları bodrolar banka ödeme dekontları, 2013 /2018 yılları iş güvenliği evrak ve defterleri, 2000/2016 yıllar arası beyanname dosyaları KDV muhtasar BA/BS yıllık kurumlar ve geçici beyannameleri,

şirket sicil evrakları Ticaret sicil evrakları resmi gazeteler, 2000/ 2015 yılları arası tasfiye edilen ... inşaat ve ... çelik resmi evrakları defter ve beyannameleri, 2006-2010 yılı fatura dosyası, 2005-2016 yılı yevmiye, defteri kebir, envanter defteri ve karar defterlerinin zayi olduğunu, müvekkilinin gerek İtfaiye gerekse Afad’a gerekli başvuruları yaptığını ve rapor tanzim edildiğini belirterek, zayi olan belgeler ile ilgili olarak kendilerine zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

Yerel mahkemece verilen karar ile; " varlığı ispatlanan ve zayi olduğu anlaşılan davacıya ait bilirkişi ek raporunda belirtilen 2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020 yıllarına ait işçi bordroları, SGK hizmet dökümleri, işçi özlük dosyaları, işe giriş çıkış evrakları, 2013-2014-2015-2016-2017-2018 yıllarına ait iş güvenliği evrak ve defterleri, 2000 - 2001 - 2002 - 2003 -2004-2005-2006-2007-2008-2009-2010-2011-2012-2013-2014-2015-2016 yıllarına ait KDV, Muhtasar Beyannamesi,

BA/BS yıllık kurumlar ve geçici vergi beyanname suretleri, 2006-2007-2008-2009-2010 yıllarına ait alış faturaları, satış faturaları, masraf faturaları, banka makbuz ve dekontları, 2009 yılına ait olan ve ... Noterliğinin 25/12/2008 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1000 sayfa olan tasdik edilmiş yevmiye defteri, 2010 yılına ait olan ve .... Noterliğinin 18/12/2009 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1000 sayfa olan tasdik edilmiş yevmiye defteri, 2012 yılına ait olan ve ....

Noterliğinin 14/12/2011 tarih ve ... yevmiye numarası ile 1000 sayfa olan tasdik edilmiş yevmiye defterinin zayi olduğu anlaşılmakla yukarıda belirtilen belgeler ile ilgili davanın kısmen kabulüne, dava dilekçesinin 1 ve 5 nolu bendindeki evrakların zayi olduğu iddia edilmiş ise de, buna ilişkin bir tespit yapılamadığı, ayrıca zayi olan dava dosyalarının ihya prosedürünün mevcut olduğu, yine dava dışı ...

İnşaat isimli firmanın resmi evrakları ile defter ve belgelerinin zayi olduğunun adı geçen firma tarafından ileri sürülmesi gerektiği, ayrıca dava dilekçesinin 7 numaralı bendinde 2009-2010 ve 2012 yılları dışında diğer yıllara ait yevmiye, defteri kebir, envanter ve karar defterlerinin varlığının ispat edilemediği anlaşılmakla iş bu belgelere ilişkin zayi belgesi verilmesi talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili tarafından verilen istinaf dilekçesi ile; ek bilirkişi raporunun iş yerine gelinmeden düzenlendiğini, zayi olan defterlerle ilgili de karar verilmesi gerektiğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını beyan etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri, bilirkişi raporu, ve tüm dosya kapsamı.

GEREKÇE

Dava, TTK'nun 82/7. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, ... ilinde 07.08.2021 tarihinde aşırı yağış nedeniyle sel felaketi yaşandığı, işyerinin zemin katta bulunması nedeniyle ve su baskını sonucu zarar gördüğü, işyerinde bulunan, 2011 / 2020 yılları arası dava dosyaları, 2007/2020 yılları arası SGK hizmet dökümleri, özlük dosyaları, işe giriş çıkış evrakları, bodrolar, banka ödeme dekontları, 2013 /2018 yılları iş güvenliği evrak ve defterleri, 2000/2016 yıllar arası beyanname dosyaları, KDV muhtasar BA/ BS yıllık kurumlar ve geçici beyannameleri, şirket sicil evrakları Ticaret Sicil evrakları resmi gazeteler,

2000/ 2015 yılları arası tasfiye edilen ... inşaat ve ... çelik resmi evrakları, defter ve beyannameleri, 2006-2010 yılı fatura dosyası, 2005-2016 yılı yevmiye, defteri kebir, envanter defteri ve karar defterlerinin zayi olduğu, gerek itfaiye gerekse Afad’a yapılan başvurular sonucu rapor tanzim edildiği iddia edilerek, zayi olan belgeler ile ilgili olarak zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nun 82/7. Maddesinde," Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talep etme hakkı vardır."şeklinde düzenleme bulunduğu, aynı maddenin 82/1-d fıkrasında ise, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgelerin, tacirin saklamakla yükümlü olduğu belgelerden olduğu öngörülmüş, Yasa'nın 64/1. Maddesinde ise defter tutma yükümlülüğüne ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir.

İlk derece mahkemesince ilk olarak ... E - ... Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verilmiş, verilen kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, dairemizce verilen 18/05/2021 tarihli ... E - ... Kararı ile.

Davacı tarafından zayii olduğu ileri sürülen belgelerden bir kısmının, TTK ve VUK'nda belirtilen saklama sürelerinin dolduğu, talep edilen diğer bir kısım belgelerin ise kanunen saklama mecburiyetinin bulunmadığı, mahkemece bu belgeler yönünden davanın reddine karar verilmiş olması doğru ise de, davacı tarafından zayii belgesi talep edilen 2005/2016 yılları arası, yevmiye, kebir, envanter ve karar defterleri ile aynı dönemlere ilişkin BA-BS belgelerinin, TTK.nun'da ve Vergi Usul Kanunu'nda tutulması ve saklanması gerektiği belirtilen belgelerden olup, bu defter ve belgelerden bir bölümünün su baskını tarihi olan 07/08/2021 tarihi itibariyle,

muhafaza ve ibraz süresinin sona ermediği, bu nedenle, bu belgeler yönünden gerekli araştırma yapılmaksızın davanın reddine karar verilmiş olmasının hatalı olduğu gibi, mahkemece, davanın, ... Mütaahitlik Mühendislik Ltd.Şti'nin şirket yetkilisi olan ... tarafından açılmış olması dikkate alınmadan, ayrıca davacının tasfiye edildiğini bildirdiği ...

İnşaat Şirketi ile ilgisi saptanmadan, davacının dava açma ehliyeti bulunmadığı gerekçesiyle, davanın aktif husumet nedeniyle reddine karar verilmiş olması da hatalı olduğu gerekçesiyle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararının HMK'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince, dairemizin kaldırma kararı doğrultusunda, zayii belgesi talep edilen bazı belgeler yönünden aktif husumetin belirlenmesi açısından ticaret sicil müdürlüğünden gerekli araştırmanın yapılarak, davacının, ... Müteahhitlik Mühendislik Ltd.Şti. Yönünden aktif husumetinin bulunduğunun, ...

İnşaat Şirketi yönünden ise aktif husumetinin bulunmadığının tespit edildiği, ticari defterlerin noter tarafından tasdiklenmiş kapak sayfalarının temini için ilgili noterliğe, belgelerin basımının yapıldığı matbaaya ve vergi dairesine yazılarak, zayii belgesine konu olan ticari defterler ve belgelerin gerçekte tutulup tutulmadığı, bunların tasdik ettirilip beyannamelerinin verilip verilmediğinin araştırıldığı, davacı tarafından varlığı ispat edilen ve TTK'nun 64.maddesine göre saklamakla yükümlü olunan defter ve belgeler yönünden zayii kararı verildiği,

varlığı ispat edilemeyen defter ve belgeler ile TTK'nun 64 maddesinde belirtilenler dışında kalan belgeler yönünden ise talebin reddine karar verildiği, zayi olan dava dosyalarının ihya prosedürünün mevcut olduğu, dava dışı ...

İnşaat isimli firmanın resmi evrakları ile defter ve belgelerinin zayi olduğunun bu firma tarafından ileri sürülmesi gerektiği, 2009-2010 ve 2012 yılları dışında diğer yıllara ait yevmiye, defteri kebir, envanter ve karar defterlerinin varlığının davacı tarafından ispat edilemediği, mahkemece, hükme esas alınan bilirkişi rapor ve ek raporlarının, tüm dosya kapsamına uygun, denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu, tüm bu nedenlerle, mahkemece, davanın kısmen kabulüne ve kısmen reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmıştır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

14/05/2024 Başkan ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Üye ¸e-imzalıdır Katip ¸e-imzalıdır