Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2024/82 K.2024/193

2-... 3-... -TCK NO: ... -

VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı))

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 09/02/2024

YAZIM TARİHİ : 09/02/2024

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/11/2023 tarihli ve ... esas sayılı ara kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Mersin Zirai Ürün İşl. İhr. San. Ve Tic. A.Ş. Tarafından ... Denizcilik İnş. Nak. San. ve Tic. A.Ş. lehine Türkiye ... Bankası Mersin Şubesi 25.000.USD tutarlı ve 30/10/2023 vade tarihli, ... nolu çekin keşide edildiğini, ... Denizcilik İnş. Nak. San. Ve Tic. A.Ş.

Tarafından çekin crio edilerek ... ... ... şirketine devredildiğini, akabinde ise çekin ... ... ... şirketi tarafından ciro edildiğini ve müvekkiline teslim edilebilir hale getirildiğini, müvekkili tarafından ilgili bu çekin kendi adına teslim alınması amacı ile ... ...'tan rica edildiğini ve ... ... tarafından çekin teslim alınıp müvekkile verilmesi hususunda aralarında anlaşıldığını, bu kapsamda şüpheli ... ...'ın müvekkili adına çeki teslim almak için gittiğini, nitekim şüpheli tarafından da söz konusu çek alınırken "... adına teslim alındığı şeklinde şerh düşülerek imzalandığını, söz konusu şerh, çek suretinden de görüldüğünü,

... ... tarafından suç işlenmek sureti ile ele geçirilerek çekin davalılarca kötü niyetli olarak iktisap edildiğini, dava konusu çekin davalılarca iktisap edilmesine dayanağın herhangi bir hukuki ilişkinin bulunmadığını, davalı ...'in sözde iyi niyetli 3. Kişinin var olması amacı ile öncelikle senedi ... ...'tan kendisinin teslim aldığını, ardından kendi ortağı ve yetkilisi olduğu şirketlere ciro ettiğini bu durumun senedin arkasındaki ciro zincirindeki tüm imzaların birebir aynı olmasının ve ...'e ait olması hususu ile de ortada olduğunu, çekin görünüşte ... ...'a Uluslararası bir denizcilik firması tarafından ciro edilmiş gözüktüğünü,

basiretli bir tacirin sıradan bir vatandaşa uluslararası bir şirketten ciro edilen çekin evveliyatını sorgulamak zorunda olduğunu, davalıların iyi niyetli olmadığını, yine çekin Mersin çeki olmasının araştırılmamasının da kötü niyet ve ağır kusura delalet ettiğini, davalılar ile ... ... arasında daha önce tanışıklık olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, bu kişi ve kurumların telefon kaydının ticari defterleri ve banka kayıtlarının celp edilmesi gerektiğini, davalılar adına bu yönde açılmış başkaca soruşturma ve dava dosyalarının bulunma ihtimalinin yüksek olduğunu,

... tarafından Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına müdahale dilekçesi sunulmasına ve mahkeme kendilerine dava açılmasına karşın ...'in ilgili çek hakkında tedbir kararı olmasına ve çekin karşılıksız olmamasına rağmen usulsüz olarak ihtiyati haciz kararı alınarak müvekkilinden önceki cirantalara ve keşideciye icra takibi başlatıldığını, davalının bu şekilde davranmasının kötü niyetin en büyük ispatı olduğunu,

telafisi imkansız zararların doğma ihtimalinin çekin karşılığının hem keşideci tarafından bankada bloke edilmesinin hem de kendilerince Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi dosyasına teminat olarak yatırılması sebebi ile İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesi'nin ... esas sayılı icra dosyası hakkında takibin durdurulmasının çek hakkında ödemeden men yasağı verilmesi ve çekle alakalı takibin açılamaması yönünden ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; dosya kapsamından 2004 sayılı İİK'nin 72/2 maddesi ve 6100 sayılı HMK 390/3 maddesi gereğince yapılan incelemede; istirdat davasına konu çekin ciro silsilesinde davacının adının bulunmadığı, bahse konu çekte keşideci ve ciranta olarak ... ...'tan önce yer alan kişilerle hukuki ve ticari ilişkiyi yaklaşık olarak ispata elverişli delil mevcut olmadığı, salt whatsapp yazışmalarının yaklaşık ispata yarayan delillerden sayılmadığı, davacı tarafından davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek nitelikte delillerin dosyaya sunulmadığı anlaşılmakla davacı yanın tedbir taleplerinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu çekin dava dışı ... ...'a ... adına elden teslim alındı şeklinde şerh düşülerek ve imzalatılarak teslim edildiğini ancak ... ... tarafından müvekkiline çekin teslim edilmediğini, bu konuda ... ... hakkında suç duyurusunda bulunduğunu, dava konusu çekin davalılarca ... ... tarafından ciro ile elde edilmesine dayanak herhangi bir hukuki veya ticari ilişkinin bulunmadığını, çekin yetkili hamili olmayan ... ... tarafından ...'e ciro edildiğini, senedin arka tarafında yer alan ciro zincirindeki tüm imzaların ...'e ait olduğunu, davalıların ... ... ile aralarındaki ticari ilişki ile ilgili bilgi ve belge sunmadığını belirterek İlk Derece Mahkamesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava çek istirdadı istemine ilişkindir.

Davacı tarafından, Türkiye ... Bankası Mersin Ticari Şubesi'ne ait, 30/10/2023 keşide tarihli, ... seri nolu ve 25.000,00.USD bedelli çekin zayi nedeniyle iptali amacıyla Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla açılan davada mahkemece çekle ilgili ödeme yasağı konulması yönünde tedbir kararı verildiği, ancak yargılama sırasında çekin ortaya çıkması nedeniyle eldeki davanın açıldığını, çek istirdadı istemiyle açılan eldeki dava dosyasında çekle ilgili ödeme yasağı kararı verilmesi yönünde tedbir talebinde bulunulduğu, ancak ilk derece mahkemesi tarafından tedbir talebinin reddine karar verildiği ve davacı vekili tarafından ... bu karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nun 818/1-s maddesinin yollamasıyla çeklerde de uygulanması gereken TTK'nun 758 ve devamı maddeleri uyarınca, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığı, açılmaması halinde ise, ödeme yasağının kaldırılması ve çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. Maddenin mefhumu muhalifinden de anlaşılacağı üzere, davacı süresi içinde istirdat davası açarsa mahkemece ödeme yasağının devamına karar verilmesi gerekir. (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 19/03/2013 tarih ve 2012/6709 Esas, 2013/5277 Karar)

Çek iadesi davası niteliği itibariyle içerisinde çekten dolayı borcun bulunmadığı iddiasını da taşıdığından, ihtiyati tedbir konusunda İİK'nın 72. maddesine göre değerlendirme yapılması gerekmektedir.

Somut olayda davaya konu çek hakkında davadan önce icra takibi başlatıldığından ve 2004 sayılı İİK'nın 72/3 maddesine göre, icra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemeyeceği, yukarıda değinilen Yargıtay kararında da belirtildiği gibi çek iptali davasında verilen tedbirlerin istirdat davası açıldıktan sonra karar kesinleşinceye kadar devam edeceği, bu nedenle davacı vekili tarafından talep edilen ödeme yasağına yönelik tedbirin,

çek iptali davasının konusuz kalması nedeniyle esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair verilen kararın kesinleşmesine kadar devam edeceği, kararın kesinleşmesinden sonra ise tedbir talebinin sonradan açılmış olan istirdat davası kapsamında talep edilebileceği, somut olayda mahkemenin gerekçesinde de belirtildiği üzere eldeki davada ödeme yasağı kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşullarının bulunmadığı ve davacı vekilinin tedbir talebinin reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır