Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1119 K.2025/1186

Mersin 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/03/2025 tarih 2025/110D. İş kararı aleyhine talep eden vekili tarafından aleyhe istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili talep dilekçesinde özetle.

Tedbir isteyen firmanın toptan tarım ürünleri alımı ve satımı alanında ticari faaliyet gösterdiğini, karşı tarafın ise narenciye üretimi ve satımı alanında çalıştığını, karşı taraf ile toplam 8.000.000,00 TL tutarında mandalina alımı hususunda anlaştıklarını, varılan anlaşma gereğince karşı tarafın, tedbir isteyen firmaya toplam 8.000.000,00 TL tutarında mandalina teslim etme yükümlülüğü altına girdiğini, karşı taraf bu yükümlülük kapsamında bugüne kadar firmaya toplam 4.059.673,20 TL tutarında mal teslimatı yapıldığını, bu hususa ilişkin olarak karşı tarafça 21.11.2024 tarihli ve 05.02.2025 tarihli irsaliyeli faturalar tanzim edilmiş olup,

faturaların toplam miktarının 4.059.673,20TL olduğunu, karşı tarafın faturaları aynı şekilde tedbir isteyen firma kayıtlarında da yer aldığını, karşı tarafın, bu şekilde 4.059.673,20 TL tutarında mal teslimi yapmışken, eksik kalan ürünlerin teslimi için yapılan görüşmelerde firmayı sürekli oyaladığını, en son olarak karşı tarafın, bundan sonraki teslimleri yapamayacağını firmaya bildirdiğini, keşidecisi tedbir isteyen firma olan ... ne ait.

20.03.2025 keşide tarihli, ... çek seri no'lu, 3.000.000,00 TL. meblağlı çek hakkında tedbiren ödeme yasağı konulmasına ve bu hususta muhatap bankaya müzekkere yazılmasını karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Tüm dosya kapsamının incelenmesinde.

İhtiyati tedbir talep eden vekili tarafından " karşı taraf ile toplam 8.000.000,00 TL tutarında mandalina alımı hususunda anlaştıklarını, varılan anlaşma gereğince karşı tarafın, tedbir isteyen firmaya toplam 8.000.000,00 TL tutarında mandalina teslim etme yükümlülüğü altına girdiği, karşı taraf bu yükümlülük kapsamında bugüne kadar firmaya toplam 4.059.673,20 TL tutarında mal teslimatı yapıldığını, bu hususa ilişkin olarak karşı tarafça 21.11.2024 tarihli ve 05.02.2025 tarihli irsaliyeli faturalar tanzim edilmiş olup, faturaların toplam miktarının 4.059.673,20TL olduğu,

karşı tarafın faturaları aynı şekilde tedbir isteyen firma kayıtlarında da yer aldığı, karşı tarafın, bu şekilde 4.059.673,20 TL tutarında mal teslimi yapmışken, eksik kalan ürünlerin teslimi için yapılan görüşmelerde firmayı sürekli oyaladığını, en son olarak karşı tarafın, bundan sonraki teslimleri yapamayacağını firmaya bildirdiği" ileri sürülerek bedelsizlik iddiasına dayanılmış olup, tedbir talebine konu çeke ilişkin olarak çek karşılığı malların ihtiyati tedbir talep edene teslim edilip edilmediği,

çeklerin karşılıksız / bedelsiz kalıp kalmadığı hususları bakımından ihtiyati tedbir talebi yönünden bu aşamada haklılığını yaklaşık olarak ispat edecek deliller sunulmadığından bu aşamada yaklaşık ispatın sağlanamadığı anlaşıldığından çeke yönelik ödeme yasağı konulması talebinin reddi gerektiği, aleyhine tedbir talep edilenin edimlerini yerine getirip getirmediği ve teslim olgusunun yargılamayı gerektirdiği anlaşıldığından ihtiyati tedbir talep eden vekilinin;

aleyhine ihtiyati tedbir talep edilenin elinde bulunan ...ne ait 20/03/2025 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 3.000.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak çek ödeme yasağı konularak çekin ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararının alınarak bu tedbirin ilgili bankalara bildirilmesi talebinin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

İhtiyati tedbir talep eden vekilinin ihtiyati tedbir talebinin talep konusu çekin temel ilişki kapsamında bedelsiz kalıp kalmadığı, aleyhine ihtiyati tedbir talep edilenin edimlerini yerine getirip getirmediği ve teslim olgusunun yargılamayı gerektirdiği, sunulan delillerin HMK 390/3 maddesi uyarınca haklılığın ispatı açısından yaklaşık ispat yönünden yeterli olmadığı,

bu aşamada mevcut delil durumuna göre HMK 389/1 ve 390/3 maddelerindeki koşullarının oluşmadığı anlaşıldığından koşulları oluşmayan ...ne ait 20/03/2025 keşide tarihli, ... çek seri nolu, 3.000.000,00 TL bedelli çeke ilişkin olarak çek ödeme yasağı konularak çekin ödenmemesi yönünde İhtiyati Tedbir kararının alınarak bu tedbirin ilgili bankaya bildirilmesi yönündeki ihtiyati tedbir taleplerinin reddine, ... " şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

İHTİYATİ TEDBİR TALEP EDEN VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, yaklaşık ispat şartının yerine getirilmediği kanaatine katılmanın mümkün olmadığını iddia ederek verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Talep hukuki niteliği itibarıyla ihtiyati tedbir talebine ilişkindir.

İhtiyati tedbir talep eden vekilince verilen dilekçe ile çek hakkında ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edildiği, ilk derece mahkemesince yazılı gerekçeyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verildiği, iş bu karara karşı ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 389. maddesine göre ihtiyati tedbirin şartları; mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle bir hakkkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması ya da tamamen imkansız hale gelmesi veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğmasından endişe edilmesi olarak açıklanmıştır. Ayrıca tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceği belirtilmiştir. Yine aynı Yasa'nın 390/3. maddesinde haklılığın yaklaşık olarak ispat edilmesi zorunluluğu koşulu aranmıştır.

İhtiyati tedbirler, geçici hukuki koruma niteliğinde olup esasın varlığına karine oluşturmazlar. Bu nedenle mevcut durumda bir değişiklik olduğu takdirde hakim edindiği kanaate göre kararı da değiştirebilir. Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati tedbirlerde ise tam değil yaklaşık ispatın yeterli olacağı HMK'nın 390/3 maddesinde düzenlenmiştir.

Somut olayda, ihtiyati tedbir talep eden tarafından, taraflar arasında 8.000.000,00 TL bedel karşılığı mandalina satışı konusunda anlaşıldığını, ürün bedeline karşılık karşı tarafa toplam 8.000.000,00 TL bedelli 4 adet çek keşide edilerek verildiği halde karşı tarafın toplam 4.059.673,20 TL bedelli mal teslim ettiğini ve geriye ürünün teslimatını yapamayacağını bildirdiğini, bu sebeple davalının uhdesinde kalan ...ne ait 20.03.2025 keşide tarihli ve 3.000.000,00 TL bedelli ... seri no'lu çekin iadesinin gerektiğini iddia ederek anılan çek hakkında ödeme yasağı konulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararı verilmesi talep edilmiş ise de,

aleyhine tedbir talep edilenin edimlerini yerine getirip getirmediğinin ve bu kapsamda edimin üstlendiği ürünü teslim edip etmediğinin yargılamayı gerektirdiği, bu haliyle talep eden tarafından iddiasında haklılığı konusunda mahkemede olumlu kanaat oluşturacak mahiyette delillerin sunulmadığı,

bu sebeple ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli olan talep edenin haklılığı konusundaki yaklaşık ispatın bu aşamada sağlanamadığı anlaşılmakla ilk derece mahkemesince verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine dair kararın usul ve yasaya uygun olduğu sonuç ve kanaatine varılmış, talep eden vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda belirtilen sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce ihtiyati tedbir talebinin reddine dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu talep eden vekili istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip