Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1124 K.2025/1429

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/02/2025 tarih ve 2024/... esas 2025/... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, 6102 sayılı TTK'nun 82/7. maddesi gereğince Zayi Belgesi verilmesi talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, şirket bilgisayarlarının hacklenmesi sonucu tüm verilerin kriptolanarak silindiği, e-defter olarak kullanılan ticari defterlerin de zayi olduğu, bu hususta 17/04/2024 tarihinde Mersin Siber Suçlarla Mucadele Müdürlüğü'nde şikayette bulunulduğu iddia edilerek, zayi olan yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebir yönünden zayi belgesi verilmesi talep edilmiş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK.nun 355. maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın (7417 sayılı kanunla değişik) 82/7.maddesinde "bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 30 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." hükmüne yer verilmiştir.

TTK'nın 64/3. maddesinin son cümlesi "Fiziki ortamda veya elektronik ortamda tutulan ticari defterlerin nasıl tutulacağı, defterlere kayıt zamanı, onay yenileme ile açılış ve kapanış onaylarının şekli ve esasları Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile Maliye Bakanlığınca müştereken çıkarılan tebliğle belirlenir." şeklindedir.

19 Ekim 2019 tarih ve 30923 sayılı resmi gazetede yayınlanan Elektronik Genel Defter Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğin 4.4.1-e maddesi ile, elektronik ortamda tutulan defterlerin, vergi güvenliğini sağlamak ve virüs, siber saldırısı vb. diğer teknolojik ataklara karşı tedbir almak amacıyla ikincil kopyalarının gizliliği ve güvenliği sağlanmış şekilde Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde ya da Başkanlıktan izin alabilen güvenli saklamacı kuruluşlar bünyesinde de saklanması zorunluluğu getirilmiştir.

Tebliğin 7.1. maddesinde "e-Defter tutanlar, Vergi Usul Kanununda belirtilen “Mücbir Sebep” halleri nedeniyle e-Defter veya beratlarına ait kayıtlarının bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi ve e-Defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-Defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örneklerinin temin edilemediği hallerde, söz konusu durumların öğrenilmesinden itibaren tevsik edici bilgi ve belgeleri ile birlikte 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yetkili mahkemesine başvurarak kendisine bir zayi belgesi verilmesini istemelidir." düzenlemesi yapılmıştır.

Söz konusu Tebliğ hükmü ile, TTK 82/7 maddede öngörülen süreden farklı bir süre öngörülmemiş olmakla birlikte, e-defter veya beratların ne şekilde zayi olduğunun kabul edileceği açıklanmıştır. Buna göre e-defter veya beratlara ait kayıtların bozulması, silinmesi, zarar görmesi veya işlem görememesi zayi olduğunun kabulü için yeterli olmayacak, aynı zamanda söz konusu e-defter ve berat dosyalarının muhafaza edildiği e-defter saklama hizmeti veren özel entegratör kuruluşlardan veya Başkanlıktan ikincil örnekler de temin edilememiş olacaktır. Dolayısıyla hak düşürücü süre, zayi olgusunun bu şekilde tespiti ile işlemeye başlayacaktır.

Somut olayda, davacı tarafından, 17/04/2024 tarihinde Mersin Siber Suçlarla Mucadele Müdürlüğü'nde şikayette bulunularak, bilgisayarının 20/11/2023 tarihinde hacklendiği ve içindeki verilerin kriptolanarak silindiğinin belirtildiği, ilk derece mahkemesince, davacının en geç 20/11/2023 tarihinde ziyaı öğrendiği,

ancak 30 günlük süre dolduktan sonra 26/04/2024 tarihinde davayı açtığı gerekçesiyle, TTK'nun 82/7 maddesindeki zayi belgesi verilmesi koşulları oluşmadığı ve dava süresinde açılmadığından davanın reddine karar verilmiş ise de, davacının, şirkete ait E-Defterlerin zayi olduğunu, defter kayıtlarının onarılmasının veya kurtarılmasının mümkün olmadığını 16/04/2024 tarihli teknik servis formu ile öğrendiği, TTK'nun 82/7 fıkrasında öngörülen hak düşürücü sürenin bu tarihten itibaren işlemeye başlayacağı, dava tarihinin 26/04/2024 olduğu,

dava tarihi itibariyle otuz günlük hak düşürücü sürenin henüz dolmadığı anlaşılmış olup, mahkemece işin esasına girilip deliller toplanarak, Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından, davacı şirketin, silindiğini iddia ettiği defterlere ilişkin defter kayıtlarının kopyalarının sisteme yüklenip yüklemediğinin, bu şekilde entegratör kuruluşlardan bir yedekleme hizmetinin alınıp alınmadığının, davacının, talebe konu belgelere ilişkin olarak,

şirketin defter ve belgelerin korunması amacıyla basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve özeni gösterip göstermediğinin, bu suretle ziyaa uğramanın, davacının iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelip gelmediğinin tespit edilerek, gerekirse bu hususlarda yeni bir bilirkişi raporu alınarak yapılacak yargılama sonucunda zayi belgesi verilmesi talebi hakkında bir karar verilmesi gerekirken, hak düşürücü süre yönünden davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır