Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/1443 K.2025/1618

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/03/2025 tarih, 2025/81 Esas (D.İş.) sayılı ek kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dilekçeleri ekinde sundukları ...

30/01/2025 tarih 150.000,00.TL bedelli çekte alacağın vadesi gelmesine rağmen borçlu tarafından müvekkili hamile ödeme yapılmadığını, müvekkilinin çeki bankaya ibraz ettiğini ancak İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/1444 Esas sayılı dosyasının 13.12.2014 tarihli kararı sebebiyle işleme alınmadığının bildirildiği, müvekkilinin borcun tahsili için çeşitli yollara başvurduğu ancak sonuç alınamadığı, alacağın rehinle teminat altına alınmadığı, borçlu şirket hakkında İskenderun İcra Dairesi'nin 2025/5911 Esas sayılı dosyası ile icra takibine başlanıldığı,

açıklanan nedenlerle alacağın temini için borçlu şirketin borçlu aleyhine ihtiyati haciz kararı verilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 25/02/2025 tarih, 2025/81 Esas (D.İş.) 2025/86 (D.İş ) Karar sayılı kararında, ihtiyati haciz isteyenin talebi ibraz edilen delillere göre; alacağın dosyada mevcut evraklar incelendiğinde rehinle teminat altına alınmadığını ve borcun vadesinin gelmiş olduğu anlaşıldığı ve işin müstaceliyetine binaen önceden diğer tarafa tebligat yapılmasından sarfı nazar olunarak, %15 oranında teminat yatırıldığı taktirde İİK. 257. Maddesine tevfikan borçlu taşınır, taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine (150.000,00.TL ) ile sınırlı olmak üzere ihtiyati haciz konulmasına karar verilmiş, iş bu karara karşı hakkında ihtiyati haciz kararı verilen tarafından itiraz edildiği anlaşılmaktadır.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/03/2025 tarih, 2025/81 Esas (D.İş.) 2025/86 ( D.İş) Karar sayılı ek kararında, alacağın vadesinin gelmiş bir para borcu niteliğinde bulunduğu, ilamın kesinleşmeden icraya konulabilen kararlardan olduğu, yaklaşık ispatın yerine getirildiği dosyada mevcut evraklar incelendiğinde rehinle teminat altına alınmadığı, ihtiyati haciz şartlarının oluştuğu, gerekçesi ile ihtiyati hacze itirazın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İHTİYATİ HACZE İTİRAZ EDEN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkil tarafından ... lehine keşide edilen çekin lehtar ...'in arabasının içinden kaybolması sebebiyle hamil ... tarafından kaybolan çekin iptali için İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nde 2024/1444 sayılı dosyasında çek iptali davası açtığı, ayrıca İskenderun Cumhuriyet Savcılığı'nın 2024/26911 sayılı soruşturma dosyası ile çekin çalınması sebebiyle suç duyurusunda bulunduğu,

müvekkili şirket alayhine ihtiyati haciz talep eden ...'un çekin üzerinde bulunan ciro silsilesinde adının bulunmaması sebebi ile ...'un yetkili hamil olmadığını, hukuken ihtiyati haciz talep etme yetkisi bulunmadığını, dava konusu çek davacı tarafından ihtiyati haciz alınarak icra takibine konulmuş olduğunu ve müvekkil şirket araçları ve banka hesaplarına haciz konulduğunu, hükmün kesinleşmesini müteakip bankadan para alınması,

müvekkil şirket araçlarının bağlanması söz konusu olacak ve müvekkil şirket giderilmesi olanaksız bir zararla karşı karşıya kalacağını, müvekkil şirket aleyhine başlatılan icra takibinin durdurulmasına karar verilmiş olup dava konusu çek takibinin usul ve yasaya aykırı düzenlendiğini, bununla birlikte müvekkil şirket adına bir çok mal varlığı olan aktif çalışan bir şirket olduğunu, müvekkilinin ticari hayatında telafisi önlenemeyecek zararlar meydana gelememesi için Yerel mahkeme hükmünün kaldırılarak verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/03/2025 tarih, 2025/81 Esas (D.İş.) sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava hukuki niteliği itibarıyla ihtiyati haciz talebine ilişkin olup, istinafa konu uyuşmazlık ise ihtiyati haciz karına yapılan itirazın reddi kararının kaldırılması talebine ilişkindir.

İhtiyati haciz talep eden vekilince çeke dayanarak ihtiyati haciz talebinde bulunulduğu, ilk derece mahkemesince talebin kabulüne karar verildiği, itiraz eden vekilinin itirazı üzerine ilk derece mahkemesince itirazın reddine karar verildiği ve iş bu karara karşı itiraz eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İhtiyati haciz, İİK'nun 257 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, İİK.nun 257. Maddesinde.

"Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği, borçlunun muayyen ikametgâhının bulunmaması veya taahhütlerinden kurtulmak maksadı ile mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunması halinde vadesi gelmemiş borçtan dolayı da ihtiyatî haciz istenebileceği," "258.

Maddesinde. "Alacaklının alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri göstermeğe mecbur olduğu, ihtiyati haciz talebinin reddi halinde alacaklının kanun yoluna başvurabileceği," hükmüne yer verilmiş, 265.maddesinde ise ihtiyati haciz kararına karşı itiraz ve kanun yollarına başvuru düzenlenmiştir.

İİK'nın 257.maddesinde hem vadesi gelmiş hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Muaccel alacaklar için alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olması, müeccel (vadesi gelmemiş) alacaklar yönünden ise, borçlunun belli bir adresinin bulunmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla hileli işlemlerde bulunması koşullarının varlığı halinde ihtiyati haciz kararı verilebileceği öngörülmüştür. Anılan maddede başkaca her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İcra ve İflâs Kanunu’nun 258.maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin “alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması” yeterlidir. Mahkemenin “alacağın varlığına kanaat getirmesinden” anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi değildir.

Bununla birlikte, özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir. Diğer hukukî himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç, davaya ilişkin bir yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip uyuşmazlığı sona erdirmek değildir.

İhtiyati hacizde amaç, ihtiyati tedbire benzer şekilde, Anayasanın 2.maddesinde yer alan “hukuk devleti” ilkesinin bir gereği olarak, bireylere etkin hukukî himaye sağlamaktır. İhtiyati haciz yargılamasında, etkin hukukî himaye sağlamak, bunu sağlarken mümkün olduğunca çabuk ve seri hareket etme gerekliliği, usul kurallarına göre maddi hukuka dayanan hakkın araştırılmasından önce gelir.

Maddi hukuka göre kimin haklı kimin haksız olduğu, İİK'nın 264.maddesi çerçevesinde itirazın kaldırılması veya itirazın iptali davası çerçevesinde ya da açılacak bir menfi tespit veya istirdat davası sırasında incelenerek sonuçlandırılacaktır.

Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerin incelenmesi sonucunda, ihtiyati haciz talep eden vekilinin dilekçesinde, ...'nin 30.01.2025 keşide tarihli 150.000 TL bedelli çeke dayalı olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi talep edilmiş ise de, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ihtiyati haciz talep eden alacaklının rehinle temin edilmemiş muaccel alacağının varlığını kesin olmasa da mahkemede kanaat oluşturacak ölçüde yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği, tüm dosya kapsamı ve ihtiyati haciz talep eden tarafından dayanılan belgenin içeriği,

ve itiraz sebepleri gözetildiğinde somut olayda ihtiyati haciz talep edeninin muaccel bir alacağın varlığını ispat hususunda yeterli olmadığı, ihtiyati haciz talebine konu alacağın varlığı ve miktarının yargılamayı gerektirdiği, dayanılan deliller dikkate alındığında bu aşamada ihtiyati haciz için yaklaşık ispat şartının gerçekleşmediği anlaşıldığından ilk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmesi doğru olmamış, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin istinaf başvurusu bu sebeple yerinde görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, ihtiyati hacze itiraz eden tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/b-2 nci maddesi uyarınca kabulü ile İskenderun Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/03/2025 tarih ve 2025/81 D.İş Esas 2025/86 D.İş karar sayılı ek kararının kaldırılmasına, esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına, ihtiyati hacze itiraz eden vekilinin ihtiyati haczin kaldırılması talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesinin 25.02.2025 tarih ve 2025/81 D.İş 2025/86. D.İş Karar sayılı ihtiyati haciz konulmasına ilişkin kararın kaldırılmasına, ihtiyati haciz talep edenin ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilerek hüküm fıkrası aşağıdaki şekilde oluşturulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip