İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1448 K.2025/1835

Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacılar ... San. Ve Tic. Ltd. Şti ile ... vekili 14.06.2022 tarihli dava dilekçesinde. Davacı şirketin örme ve tekstil işiyle uğraştığını, yaklaşık 13 yıldır aynı adreste ve aynı tesisat numarasıyla üretim yaptığını, faturaların her ay düzenli olarak ödediğini, Davacının işletmesinde ...

San Ve Tic Ltd Şti adına kayıtlı (...- ...) numaralı iki adat elektrik tesisatı bulunduğunu, ... numaralı tesisattaki kurulu güç 40 kw iken davalı tarafça "65 KW güç kullanıldığı" gerekçesiyle elektrik panosunun içine güç artırımı için ihbarname kâğıdı bırakıldığını, ihbarnameden yazılı sürenin bitmesine son 4 gün kala tesadüfen haberdar olduklarını, aynı gün şirket elektrik işlerini yapan ve davalı ile bağlantılı olan mühendis ...' a evrakların teslim edildiğini, hızlı bir şekilde işlemlere başlandığını, acilen proje çizdirilip hemen davalıya verildiğini, projenin tesliminden sonra davalı taraftan ... nolu tesisat ile ilgili onay beklerken,

18.02.2022 tarihinde şirket adına kayıtlı olan ... numaralı ve 110 kw sözleşme gücü olan diğer tesisatın enerjisi kesilmek üzere gelindiğini ,nedeni sorulduğunda "güç aşımı yapıldığı" nın beyan edildiğini, bu durumu o gün öğrendiklerini, davalı tarafça elden herhangi bir evrak verilmediğini, enerji kesme işlemi için pano açıldığında 2 adet güç aşımı bilgi kağıdının görüldüğünü, gelen kesme ekibine "ihracatçı firmalara üretim yapıldığı ve elektrik kesintisi olursa ürünlerin yetişmeyeceği ve ihracat malı olması sebebiyle çok büyük reklamasyonlar kesileceği" belirtilmesine rağmen enerjinin kesildiğini ,

... numaralı sayaca güç arttırımı için de acilen girişimde bulunuldu- ğunu, davacıların tüm bu sıkıntılı ve ani gelişen hadiseler karşısında iyiniyetli olarak çözüm aradığını, davalı ... numaralı tesisattaki 65 kw artırılmasını istemişken davacı tarafın 100 kw güç artırı- mına giderek sayaçta takılı 37 kw kompresörü ... nolu sayaçtan alıp ... numaralı sayaca aktardıklarını, bu aktarım esnasında sayacın 185 Kw enerji çektiğini, ancak hepsinin kayıtlara geç- tiğini, asla kaçak enerji kullanılmadığını, sayaç dışı kullanımın da olmadığını,

anlaşmalı firma mühen- disinin bu şekilde kullanımın birim fiyatının çok pahalı olacağını belirtmesi üzerine 5621140 numaralı ve 110 kw gücü olan sayaç tamamen devre dışı bırakılarak mühendis eşliğinde bu tesisatın tüm siste- minin 5621144 numaralı sayaca aktarıldığını ,ancak bu tesisatın akım trafosunun yandığını, davacı firma mühendisinin geçici olarak akım trafosu takıp kuruma bildirdiğini yine herhangi bir kaçak veya kayıp elektrik kullanılmadığını,Davalı tarafın kullanılan elektriğin kaçak olmadığını, enerjinin sayaçtan geçtiğini tespit etmesine rağmen proje dışı olduğundan bahisle tutanak tuttuğunu,

bu tutanağa istinaden 339.935,00 TL ve 319.968,62 TL olmak üzere toplam 659.903,62 TL bedelli 08.04.2022 ödeme tarihli 2 adet fatura tahakkuk edildiğini ,11.04.2022 tarihinde müvekkilinin işyerindeki elektrik enerjisinin kesildiğini, Bu faturalar ile ilgili olarak Bakırköy 1 .Ticaret Mahkemesi'nin 2022/105 D.

İş sayılı dosyası üzerinden " elektriğin kesilmemesi" hususunda tedbir kararı verildiğin, bu konu ile ilgili uyuş- mazlığın arabuluculuk aşamasında olduğunu, Tüm yargılama ve inceleme safahatı devam ederken müvekkilinin gıyabında -belkide hiç müvekkili şirkete gitmeden şirket müdürü adına 22.04.2022 tarihinde tutanak tutulduğunu, bu tutanağa istinaden 06.05.2022 tarihli 95.771.44 TL bedelli ve 11.04.2022 tarihli bir ceza faturası tahakkuk edildiğini, Müvekkili ...ın aboneliği olmadığı gibi elektrik kullanımının da olma- dığını, tesisatın tamamen müvekkili şirkete ait olduğunu, Müvekkilinin davalı ...'a müracaatı sonucu dayanak tutanağı,

06.05.2022 tarihli 95.771.44 TL bedelli ve araştırma sonucu öğrenilen 11.259,17 TL bedelli 25.03.2022 ödeme ta- rihli faturayı zor bela aldığını, bu hususta da Bakırköy 4 Ticaret Mahkemesi'nin 2022/121 d.iş sayılı dosyası üzerinden tedbir kararı verildiğini, devamında elektriğin açıldığını, yine bu faturaların ... adına kesildiğini beyanla.

Davacıların dava konusu ... hizmet noktalı, ... hesap numaralı, ... fatura seri numaralı, 06.05.2022 ödeme tarihli 95.771,44-TL bedelli ve ... hizmet noktalı, ... hesap numaralı, ... fatura seri numaralı, 25.03.2022 ödeme tarihli 11.259,17-TL bedelli 2 adet fatura kapsamında kaçak elektrik kullanmadığını ve davalıya borçlu olmadığının tespiti ile iş bu faturaların iptalini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde. Davacıya ait ... hizmet numaralı "... Mah. ...

Sok No:... K:... Dük. Bağcılar/İstanbul" adresli ticarethanede, müvekkili şirket görevlileri tarafından 03.03.2022 ve 22.04.

2022 tarihinde yapılan kontrollerde; "enerjisi kesilen sayacı kullanmak suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı" hususun tespiti üzerine ... ve ... seri numaralı kaçak elektrik kullanım tespit tutanak- larının düzenlendiğini, Dava konusu ... seri numaralı tutanağa istinaden Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin ilgili maddeleri doğrultusunda, 25.03.2022 son ödeme tarihli 2.160 kWh karşılığı 11.259,17 TL tutarına kaçak elektrik kullanım faturası, H/531934 seri numaralı tutanağa isti- naden ise.

06.05.2022 son ödeme tarihli 17.480 kWh karşılığı 95.771,44 TL tutarında kaçak elektrik kullanım faturasının düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından tekrardan yapılan inceleme sırasında da, tanzim edilen itiraza konu kaçak elektrik kullanım tespit tutanaklarında ve bu tutanaklara istinaden düzenlenen kaçak elektrik kullanım faturalarında herhangi bir hata bulunmadığının anlaşıldığını, Davacı taraf, " tesisatın davacı şirkete ait olduğunu, şirket yetkilisi ... adına fatura kesilemeyeceğini ,müvekkili şirket tarafından yapılan tahakkukun ve takibin kötü niyetli olduğunu" iddia etmiş ise de ,

limited şirket yetkili aleyhine takibe girişilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığını beyanla davanın reddini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi'nce: Mahkemenin 2022/549 esas sayılı dosyasında, davacılardan ... Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davanın dosyadan tef- rikine karar verilmiş , tefrik edilen dava mahkemenin 2023/101 E. Sırasına kaydedilmiştir.

Yapılan yargılama sonunda "Dosyaya sunulan kaçak elektrik kullanımına ilişkin tutanakların incelenmesinde; şirket müdürü ... hakkında tutanak düzenlendiği ve faturaların da ... adına olduğu " gerekçesi ile "davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine" karar verilmiştir.

İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; sayacın ... San ve Tic. Ltd. Şti adına olduğunu davalının dava konusu tutanakları bilinçli olarak ... adına düzenlediğini ve faturaları da ... adına tahakkuk ettirdiğini, huzurdaki davada uyuşmazlığın ana öznesinin müvekkili ...

Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'ne ait sayaç olduğunu , müvekkili şirketin hukuki uyuşmazlıktan doğrudan etkilendiğini, davalı tarafça oluşturulan karışıklık nedeniyle elektrik kesintisi ile müvekkili şirketin mağduriyetinin devam edeceğini, müvekkilinin korunmaya değer hukuki yararının bulunduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.

İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre;Dava, İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit talebine ilişkindir. Yargıtay 3. HD'nin 2023/3912E- 2024/2566 K. Nolu 25.09.2024 tarihli ilamında da vurgulandığı üzere. Mahkemenin, taraflar arasında dava konusu hakkın esası hakkında bir karar verebil- mesi için, bu kişilerin o davada gerçekten davacı ve davalı sıfatlarına sahip olmaları gerekir.

Bir davada taraf olarak gösterilen kişiler, taraf ve dava ehliyeti ile davayı takip yetkisine sahip olsalar bile, taraflardan birinin o davada o uyuşmazlık yönünden gerçekten davacı ve davalı olabilme durumu (sıfatı) yoksa davanın esası hakkında bir karar verilmeyip, davanın aktif veya pasif sıfat yokluğundan (husumetten) reddedilir.

Görüldüğü üzere, taraf sıfatı usul hukuku sorunu olmayıp, dava konusu sübjektif hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk sorunu olduğundan taraf sıfatının yokluğu bir def'i niteliğinde değil, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülmesi mümkün ve Mahkemece vakıf olunduğu takdirde re'sen nazara alınması gerekli bir hukuki durumdur.Dava dosyasının incelenmesinde; borcun dayanağını oluşturan ... ve ... seri nolu tutanakların ... adına düzenlendiği, menfi tespit davasına konu edilen ve iptali istenen faturaların da ... adına tahakkuk olunduğu,

davacı şirket adına düzenlenmiş bir tutanak ve fatura bulunmadığı anlaşılmakla somut olay bazında davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı sonucuna varılmaktadır.Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.

KARA R