Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2146 K.2025/1726

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 10/04/2025 tarihli ve 2024/1168 esas 2025/337 karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, bonodan kaynaklanan menfi tespit ve istirdat talebine ilişkindir.

Davacı tarafından, .... İcra Dairesi'ne ait 2020/4091 esas sayılı icra dosyasında takibe dayanak teşkil eden bonoların, iradesi fesada uğratılarak imzalatıldığı, bonolar karşılığında nakdi ödeme ya da mal almadığı, bonoların bedelsiz olduğu iddia edilerek, bu bonolar nedeniyle davalıya borcu olmadığının tespit edilmesiyle takibin iptaline karar verilmesi talep edilmiş, davalı ise, dava konusu bonoların, davacıya satılan beyaz eşyaların bedeline karşılık düzenlendiğini, davacının satın aldığı 3 adet televizyon ve 2 adet klimanın, davacının talebi üzerine kurulum yapılmadan teslim edildiğini kurulum yapılmadan adrese teslim edildiğini, bono bedelinin ise ödenmediğini, davanın reddi gerektiğini savunmuş, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi HMK'nin 355.maddesi gereğince davacının istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Menfi tespit davasında ispat yükü kural olarak alacaklıdadır. Ancak kambiyo senetleri sebepten mücerret olduğundan borçlu olmadığının ispat yükümlülüğü davacı-borçlu tarafa aittir.

Bono, bağımsız borç ikrarını içeren bir senettir. Bu nedenle bir illete bağlı olması gerekmez ve kural olarak ispat yükü senedin bedelsiz olduğunu ileri süren tarafa aittir. Ancak senede “malen” veya “nakden” kaydı yazılmışsa, artık buna uyulmak gerekir. Bu kayıtların aksinin savunulması senedin talili (nedene, illete bağlanması) anlamına gelir ki, böyle bir durumda kanıt yükümlülüğü yer değiştirir. Senedi talil eden, iddiasını kanıtlamak yükümlülüğü altına girer.

Somut olayda, dava konusu bonolarda davacı keşideci, davalı şirket ise lehtar olup, ihdas nedeni olarak “nakden” kaydı bulunduğu, davacı tarafından, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığının, nakden kayıtlı senedin bedelsiz olduğunun iddia edildiği, davalının ise, bonoların davacıya satılan beyaz eşya bedeline karşılık olarak düzenlendiğini savunduğu, davacı tarafın takip konusu senetlere yönelik davalının ihdas nedenini kabul etmediği gözetildiğinde, davanın kambiyo senedine dayalı menfi tespit ve istirdat davası olup, mutlak ticari dava niteliğini haiz davada ticaret mahkemesinin görevli olduğu,

ilk derece mahkemesince ek karar ile ilk kararda karşılanmayan faiz talebi hakkında karar verilmesinin HMK'nun 305/A maddesi gereğince uygun olduğu, davalının aksi yöndeki istinaf sebebinin ise yerinde olmadığı, dava konusu bonolarda ihdas nedeninin davalı tarafından talil edilmesi nedeniyle ispat yükünün davalıya geçtiği, davalı tarafından, bonoların beyaz eşya satımı nedeniyle düzenlendiğinin savunulduğu,

dairemize ait 15/11/2024 tarih, 2021/2276-2024/1926 E/K sayılı kararda da belirtildiği üzere, dava konusu bonolarda ihdas nedeninin davalı tarafından talil edilmesi nedeniyle ispat yükünün davalıya geçtiği ve ispat yükü kendisinde olan davalı tarafından, iddiasının yazılı deliller ile ispatlanamadığı, davalı tarafından sunulan whatsapp kayıtlarına ise davacı tarafından inkar ve itiraz edildiği, davalı tarafından, dava konusu bonoların, davacıya satılıp, teslim edildiği iddia edilen mallara karşılık olarak düzenlendiğinin ispatlanamadığı, ancak, davalının cevap dilekçesinde yemin deliline de dayandığı,

bu nedenle mahkemece davalı tarafa yemin teklif etme hakkı bulunduğu hatırlatılarak, sonucuna göre, karar verilmesi gerekirken, yemin delili hatırlatılmadan karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkeme kararının kaldırılmasına, eksik hususlar tamamlanıp yeniden karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır