Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/2159 K.2026/1126

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/04/2025 tarih, 2024/92 Esas ve 2025/280 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı ... Makina San. Ve Tic. Ltd. Şti. arasında "... Cad.Bina No:461 Parsel Blok 291 ..." adresindeki taşınmazın sigortalanması adına 26/11/2017 başlangıç tarihli 1 yıl süreli ...

Mağaza Esnek Sigorta Poliçesi imzalandığını, sigortalı taşınmazı sigorta ettiren ...'ın bu taşınmazda rulman, kayış, hırdavat ve otomotiv yedek parça üretim ve ithalatı yaptığını, 04/01/2018 tarihinde saat 01.00 sularında taşınmazın bulunduğu ilde yağan sağanak yağmur dolayısıyla müvekkili şirketin sigortalısı olan işyerinin davalının sorumluluğunda yapılan ana kanalizasyon çalışmalarının gerekli tedbirler alınmadan yürütülmesi nedeniyle ana kanalizasyondaki tahliye hattını sisteme aktaran ...'ye ait rögar ve mazgal sisteminin olmaması ve etrafta kalan beton halindeki boruların rögar kapaklarının üzerini kapaması sonucu yağan yağmur

sularının çekilmediğini ve müvekkili şirket tarafından sigortalanmış işyeri ve işyerine ait iş araçlarının hasara uğradığını, sigortalı taşınmaz sahibi tarafından ....Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1 D.İş.

Sayılı dosyası ile tespit talebinde bulunulduğunu, tespit dosyasında alınan bilirkişi raporunda meydana gelen olayın ... kurumunun çalışma şekli, zamanı ve tedbir almamış olmasından kaynaklandığının belirtildiğini, dava dışı sigortalının talebi üzerine müvekkili şirket tarafından hasar tespiti için ekspertiz işlemi yapılarak hasar miktarının belirlendiğini ve sigorta kapsamı içinde olduğu tespit edilen 795.000,00.TL hasar tazminatının dava dışı sigortalıya ödendiğini, müvekkilince ödenen bu tazminatın, olayda sorumluluğu bulunan ...'den talep edildiğini, ancak davalı tarafından bu talebe ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığını,

oysaki TTK'nun 1472.maddesi gereğince müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalıya ödenen hasar tazminatının davalı tarafından müvekkiline ödenmesi gerektiğini, ayrıca müvekkili sigorta şirketinin aynı zamanda temlik alacaklısı olup iş bu davayı açmakta hukuki menfaatinin bulunduğunu , davalının kusuru sonucu müvekkili şirket tarafından dava dışı sigortalısına ödenen toplam 795.000,00.TL tazminatın ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte (200.000 TL'nin 25/01/2018,

125.000 TL'nin 20/02/2018 tarihinden ve 470.000.TL'nin 22/03/2018 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;öncelikle görevli mahkemenin idari yargı olması nedeniyle davanın görev yönünden reddi gerektiğini, ayrıca ....Sulh Hukuk Mahkemesinin 2018/1 D.İş.

Sayılı dosyası ile yokluklarında yapılan tespiti, alınan bilirkişi raporunu ve hesaplanan zarar bedelini kabul etmediklerini, hesaplanan zarar bedelinin fahiş olduğunu, davacı şirketin gerekli önlem ve tedbirleri almaması neticesinde hasarın meydana geldiğini, müvekkili kuruma ait yarım kalan herhangi bir alt yapı çalışmasının bulunmadığını, kanalizasyon alt yapısının temizlik ve bakımlarının rutin olarak yapıldığını, herhangi bir tıkanmanın söz konusu olmadığını ve işlevini yerine getirdiğini, meydana gelen aşırı yağışların mücbir olay kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini,

yağış sonrası meydana gelen zarar ile kamu hizmetinin yürütülmesi arasındaki illiyet bağının kesildiğini, bu durumun müvekkili idarenin kusur ve sorumluluğunu da ortadan kaldırdığını , haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/04/2025 tarih, 2024/92 Esas ve 2025/280 Karar sayılı kararında, dava dışı sigortalının meydana gelen su baskınında %2 muafiyeti ve poliçe eksik sigorta klozuna göre emtiadaki eksik sigortanın davacı sigorta şirketi tarafından düşüldükten sonra ödeme yapılmış olması da gözetilerek, sigortacının sigortalısına ödediği toplam 795.000,00.TL'nin kanun ve poliçe hükümlerine uygun olarak ödendiği kanaatine varıldığı, davacı sigorta şirketinin sigortalısının olaydaki %35 kusur oranı indirimi yapıldıktan sonra bakiye toplam 516.750,00.TL tazminatın, sigorta şirketinin ödeme tarihleri de dikkate alınarak, ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

DAVACI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın meydana gelmesinde davalının sorumlu olduğu, davalının dava konusu olaydaki ana kanalizasyondaki tahliye hattını sisteme aktaran, davalının sorumluluğunda yapılan çalışmaların mevsim yönünden işin uzayan süresi ile yağmur durumlarıdaki birikecek suların durumunun ne olacağı düşünülmeden yarım bırakılması ile etrafta kalan beton halindeki boruların rögar kapaklarının üzerini kapaması sonucu çevre suların çekilmediği, meydana gelen hasarda davalının sorumlu olduğu,

hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına alınan bilirkişi raporları ile çeliştiğini, çelişki giderilmeden hüküm kurulmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirket sigortalısının kusursuzluğunun ortada olduğunu, dolayısı ile davalarının tamamının kabulüne karar verilmesi gerekirken kısmen kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalının hasarın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğunu,

müvekkilce ilgili sigortalısına 795.000,00.TL ödeme yapıldığı nedenleri ile işbu ödemenin davalıdan alınarak davacı müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi gerekmekte iken 516.750,00.TL üzerinden tazmine karar verilmesinin hatalı olup 795.000,00.TL alacağın davacı müvekkil şirket tarafından dava dışı sigortalıya ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İHBAR OLUNAN TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhbar olunan ... Belediyesi vekili istinaf dilekçesinde özetle. Dosya içerisindeki raporda müvekkili belediye aleyhine olan hiçbir hususu kabul etmediklerini, Bilirkişi raporunda belirtildiği üzere olay günü aşırı şekilde yağmur yağdığını, meydana gelen aşırı yağışlar mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, yağış sularının toplanması,

yerleşim yerlerinden uzaklaştırılması ve zararsız bir biçimde boşaltma yerine ulaştırılmasının ...'nin görev ve yetki alanında olduğunu, bu sebeple müvekkil idareye karşı yöneltilen ve yöneltilecek olan hiçbir davayı kabul etmediğini, her ne kadar bilirkişi raporunda müvekkil kurumun %25 sorumlu olduğundan bahsedilse de dava konusu olayda belirtilen durumlar ... sorumluluğunda olduğunu, ...

Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü nün kendine ait ayrı bir tüzel bir kişiliğinin bulunmadığını, bu sebeple müvekkili kurum açısından işbu davanın husumet yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yerel mahkemenin kısmen kabulüne karar verildiğini, işbu kararın kaldırılmasını, işbu davanın öncelikle husumet yokluğundan reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ...

Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme tarafından alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, bilirkişi raporunda kurumlarının % 40 kusurlu bulunmasının gerçeği yansıtmadığı, dava konusu binanın bulunduğu yerin dere yatağı olduğu, dere yatağının harfiyat ile doldurulması sonucu yağmur suyu sorunun ortaya çıktığı, dava konusu adreste yolun zemin kodundan 1.5 metre düşük olduğu, arka ve ön kapaklarında su girişini önleyici hiç bir tedbir ve önlem alınmadığı, ayrıca su girmesi durumunda tahliyeyi yapacak motopomp sisteminin mevcut olmadığı,

davacı şirketin sigortalısının gerekli önlem ve tedbirleri almaması nedeni neticesinde hasarın meydana geldiği, hasardaki kusur ve sorunluluğun ... Ltd.

Şti ye ait olduğu, meydana gelen aşırı yağışların mücbir sebep kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan raporda görüleceği üzere gökgürültülü sağanak yağışın beklendiği gece saatlerine kadar kuvvetli olacağı beklendiğinden meydana gelecek olumsuzluklara karşı tedbirli olunması konusunda bildirim yaptığını,

davalı kurumun her türlü yaşanabilecek olumsuzluklara karşı teyakkuz halinde olduğu fakat yağışın mücbir sebep oluşturacak kadar yoğun olarak yağması ve bilirkişilerce bu mücbir sebebin hiçbir şekilde raporu hazırlarken kusur oranını belirlerken dikkate almadıkları ve alınan raporun sayın mahkemece hükme esas alınamayacağının ortada olduğunu, ancak yerel mahkeme bilirkişilerce yapılan tespitleri hükme esas aldığını, kusursuz sorumluluk, genel olarak risk/tehlike ile kamu külfetleri karşısında eşitlik esaslarına dayandığını, bunlara idari faaliyet ile bağın aranmadığı sosyal risk de eklenmesi gerektiğini, İdare,

kusur olmasa da sadece ajanlarının, araç ve gereçlerinin, verdiği hizmetlerin yol açtığı zararlardan değil, hukuka uygun işlemlerden dolayı da sorumlu tutulabileceğini, günümüz idare hukukunda idarenin kusursuz sorumluluğunun uygulama alanı giderek genişlediğini, bunun bir sebebinin de sorumluluğu kaldıran veya azaltan hallerin eskisi kadar yaygın olarak kullanılmaması gerektiğini, bunlardan mücbir sebep olduğunu, Danıştay tarafından, idarenin iradesi dışında oluşan, öngörülemez ve karşı konulamaz olaylar olarak anlaşıldığını, mücbir sebebin idarenin sorumluluğunu tamamen kaldırdığını,

bu nedenlerle davalı kurumun herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, bir olayın mücbir sebep teşkili için gerekli şartlardan karşı konulamazlık/önlenemezlik, idarenin yükselen standartları çerçevesinde mevcut güç ve imkânlarıyla olayın meydana gelmesini engelleyememesini ifade edeceğini, davalı kurumun her türlü tedbirlerini aldığını, mevcut durum ve zarar değerlendirildiği takdir de, açılan davanın haksız ve hukuksuz olduğunu, Yerel mahkeme dosyasına ibraz edilen deliller ile ilgili mahkeme kararları ve itirazları incelendiği takdir de, davaya konu hasara ilişkin kusur ve sorumluluğumuzun olmadığının açık ve net şekilde görüleceğini,

açıklanan nedenlerle; yerel mahkeme kararının istinaf nedenleri doğrultusunda kaldırılmasını yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/04/2025 tarih, 2024/92 Esas ve 2025/280 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava hukuki niteliği itibarıyla "Tazminat (Rücuen Tazminat)" davasıdır.

Davacı tarafından, dava dışı ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. İle "... Cad.Bina No:461 Parsel Blok 291 ..." adresindeki taşınmazın ...

Mağaza Esnek Sigorta Poliçesi imzalandığı, 04/01/2018 tarihinde yağan sağanak yağmur nedeniyle işyeri ve işyerine ait iş araçlarının hasara uğradığı, hasarın davalının sorumluluğunda yapılan ana kanalizasyon çalışmalarında gerekli tedbirlerin alınmaması, rögar ve mazgal sisteminin olmaması ve etrafta kalan beton halindeki boruların rögar kapaklarının üzerini kapaması nedeniyle yağmur sularının çekilememesinden kaynaklandığı,

dava dışı sigoratlıya ödenen hasar tazminatının davacıya ödenmesi gerektiği belirtilerek 795.000,00 TL hasar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, davalı ise dava konusu iş yerinde gerekli önlem ve tedbirlerin alınmaması nedeniyle hasarın meydana geldiğini, davalının görev alanına giren kanalizasyon bakım ve onarımının tam olarak yerine getirildiğini, meydana gelen yağışın mücbir sebep olarak değerlendirilmesi gerektiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve işbu karara karşı davacı vekili, davalı vekili ve ihbar olunan vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince, 09/10/2020 tarihli karar ile davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı tarafından istinaf edilmesi sonucu, Dairemizce verilen 04/12/2023 tarih ve 2021/165 E. 2023/1175 K. Sayılı karar ile, dava konusu olayın meydana geldiği yere ait su tahliyesi, yol kenarına döşenen rögarlar ve yağış sonrası su tahliyesi ile ilgili tüm plan, proje ve krokiler, dava konusu taşınmazın ilgili belediyeden yapı ruhsatı ve projesi getirtilmek suretiyle mahallinde;

konusunda uzman 1 Meteoroloji mühendisi, 1 Makine mühendisi, 1 İnşaat mühendisi, 1 Jeoloji mühendisi ve 1 sigorta konusunda uzman olmak üzere, 5 kişilik bilirkişi heyetiyle keşif yapılarak, olay günü yağan yağmurun afet niteliğinde olup olmadığı, su tahliye sisteminin ve rögar kapaklarının standartlara ve yasal mevzuata uygun olup olmadığı, yağan yağmur sonucu ilgili kurum ve kuruluşların, dava dışı sigortalının alması gereken önlemler olup olmadığı, varsa gerekli önlemleri alıp almadığı,

gerekli önlem ve tedbirlerin alınmış olması halinde dahi zararın meydana gelip gelemeyeceği, meydana gelen olayda tarafların kusurlarının bulunup bulunmadığı, kusurları var ise kusur oranlarının ne olduğu, konularında rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle, mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmiş, mahkemece kaldırma kararında belirtilen eksik hususların giderilmesi yönünde müzekkereler yazıldığı ve keşif yapıldığı ve bilirkişilerden rapor alındığı anlaşılmıştır.

Dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillerle, usul ve yasaya uygun gerektirici nedenlere göre, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, davacı tarafın dava dışı sigortalı ... Makina San. ve Tic. Ltd. Şti. nin "... Cad.Bina No:461 Parsel Blok 291 ..." adresindeki taşınmazın 26/11/2017 başlangıç tarihli 26/11/2018 bitiş tarihli işyeri sigorta poliçesi ile sigortalandığı, 04/01/2018 tarihinde meydana gelen yağış nedeni ile iş yerinin zarar gördüğü, Mahkemece hükme esas alınan ve Dairemizce de açık, denetime elverişli ve dosya kapsamına uygun bulunan bilirkişi raporları ile mücbir sebep şartlarının oluşmadığı,

davalı ... kurumunun %40, ihbar olunan ... Belediye Başkanlığının %25, davacı sigorta şirketi sigortalısının %35 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği, bu durumda ilk derece mahkemesince davacı sigorta şirketinin sigortalının %35 kusur oranı indirilerek 516.750,00.TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini usul ve yasaya uygun olduğu davacı ve davalı vekilinin aksi yöndeki istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anşaılmıştır.

İhbar olunan ... Belediyesi Başkanlığı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ise de, ihbar olunanın davaya müdahil olduğuna dair bilgi ve belge olmadığı gibi bu yönde bir talep ya da iddia da bulunmadığı, ihbar olunan hakkında da herhangi bir hüküm kurulmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davada taraf sıfatı olmayan ve hakkında hüküm kurulmayan ihbar olunanın istinaf hakkı bulunmadığından ihbar olunan ilk derece mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurusunun usulden reddine karar vermek gerekmiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğundan davacı ve davalı vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine, ihbar olunan vekilinin istinaf başvurusunun ise usulden reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır