Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/604 K.2025/649

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas ve ... karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın ... Şubesinin 06/02/2023 tarihinde yaşanan depremde hasar gördüğünü ve bankaya ait belgelerin zayi olduğunu belirterek zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, mahkemece yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir. İşbu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi HMK'nun 355. maddesi gereğince davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılmıştır.

Kamu düzenine aykırılık yönünden yapılan ihcelemede;

Yapılan incelemede; her ne kadar ilk derece mahkemesinin gerekçeli kararında davanın kısmen kabul, kısmen reddine karar verilmiş ise de, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında davanın tümden kabulüne karar verildiğinin yazıldığı, mahkemece aynı anda davanın hem kısmen kabul, kısmen reddine, hem de tümden kabulüne karar verilemeyeceği, kararın bu yönüyle kendi içerisinde çeliştiği ve usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla kararın resen kaldırılması gerekmiştir.

Davacı vekilinin istinaf talebi yönünden yapılan incelemede;

6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

Bu tür davalar tespit isteminden ibaret olup, verilen hüküm kesin hüküm niteliğini almaması nedeniyle hasımsız olarak açılması gerekir. Hasımsız açılan dava sonunda verilen kararın, uyuşmazlıkların niteliklerine göre, çeşitli mercilere ibraz edilme olanağı ancak bu suretle sağlanmış olur. Bu nedenle, bu tür davaların hasım gösterilerek belirli kurumlar aleyhine açılması doğru değildir.

Öte yandan, mahkemeden alınacak kararın bir fonksiyon ifa edebilmesi için, TTK'nın 68/son (6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesi) maddesine göre defter ve belgelerden hangilerinin zayi olduğunun karara yazılması zorunlu bulunduğundan, mahkemece gerekirse davacıdan bu hususta açıklama istenip, neticesine göre hangi defter ve belgelerin iptaline karar verildiğinin karar yerinde açıkça gösterilmesi gerekmekte olup, bilirkişi raporuna atıf yapılmak suretiyle kullanılmış belgeler yönünden talebin kabulüne karar verilemez. (bkz. Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2008/6693 Esas, 2009/11366 Karar sayılı kararı)

Somut olayda, ilk derece mahkemesince her ne kadar davanın kabulüne karar verilip bilirkişi raporuna atıf yapılmak suretiyle hüküm kurulmuş ise de, kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, zira iş bu davadaki taleple ilgili mahkemeden alınacak kararın bir fonksiyon ifa edebilmesi için, TTK'nın 82/7. maddesine göre defter ve belgelerden hangilerinin zayi olduğunun karar metnine yazılmasının zorunlu olduğu, kararın bu sebeple eksik olduğu, bu sebeple davacı vekilinin istinaf talebinde haklı olduğu anlaşılmakla istinaf talebinin kabulü ile istinafa konu kararın kaldırılmasına ve dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır