Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2025/812 K.2025/769

Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarih, 2024/... Esas, 2024/... Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava "Genel Kredi Sözleşmesine Dayanan İhtiyati Haciz Talebinin kısmen Reddi Kararının Kaldırılması" talebine ilişkindir.

Talep eden, genel kredi sözleşmesi gereğince kullandırılan kredi borçlarının ödenmediğini ileri sürerek ihtiyati haciz talebinde bulunmuş, mahkemece yazılı gerekçeyle talebin kısmen kabulü ile kısmen reddine karar verilmiştir.

Karara karşı talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İhtiyati haciz, HMK 406/2 maddesinde geçici hukuki koruma olarak kabul edilmiş, ihtiyati haczin şartları ve etkileri ise İİK 257. maddesinde aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.

“Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.

Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa;

Bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder” şeklindedir.

Maddenin birinci fıkrasında vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz talep etme koşulları; ikinci fıkrada ise vadesi gelmemiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilecek haller düzenlenmiştir.

Gerek birinci, gerekse ikinci fıkra hükümleri dikkate alındığında, ihtiyati haciz talep edebilmek için, öncelikle ortada bir para borcunun bulunması, bir diğer deyişle ihtiyati haciz talep eden kişinin talep konusu borcun alacaklısı sıfatına sahip olması gerekir.

Madenin birinci fıkrasına göre ihtiyati haciz isteyebilmek için, alacağın kural olarak vadesinin gelmiş olması gerekir. Vadesi gelmiş borçlar için ihtiyati haciz istenebilmesinin diğer bir şartı ise alacak rehin ile temin edilmemiş olmalıdır. Rehin ile temin edilmiş olan bir alacak teminata haiz olduğu için ihtiyati hacize gerek yoktur.

Fakat rehinli malın kıymetinin rehinli alacağı karşılamayacağı tahmin ediliyorsa, karşılanamayacağı (açık kalacağı) tahmin edilen bölümü için, ihtiyat haciz istenebilir. Yine alacağın rehin ile temin edilmiş olmasına rağmen, istisna olarak, ilk önce rehnin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapmak zorunluluğu olmayan hallerde, alacaklı (rehinle temin edilmiş olan alacağı için) ihtiyat haciz isteyebilir (Baki Kuru, İcra ve İflas Hukuku El kitabı, Türkmen Kitabevi, İstanbul 2004, s. 883).

Yukarıda belirtilen şartların bulunması halinde, vadesi gelmiş bir borcun alacaklısı başka bir şart aranmaksızın ihtiyati haciz isteme hakkına sahiptir.

Vadesi gelmemiş bir borçtan dolayı ihtiyati haciz talep edilebilmesi ise; İİK.’nun 257 maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenmiştir. Söz konusu fıkraya göre, borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa, borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa, bu hallerde ihtiyati haciz talep edilebilecektir. (HGK.'nın 20/12/2013 tarih ve 2013/21-1791 Esas-2013/1676 Karar aynı yöndedir)

2004 sayılı İİK'nun 257. maddesinde ihtiyati haciz talep edilebilmesinin koşulları sayılmıştır. 2004 sayılı İİK'nun 257. maddesine göre, ihtiyati haciz istenebilmesi için alacağın vadesinin gelmesi ve rehinle temin edilmemiş olması yeterli olup, tam ispat gerekmeyip yaklaşık ispat yeterli olduğu gibi, borçlunun gerçek kişi veya tüzel kişi olması şeklinde bir ayrım da söz konusu değildir.

İhtiyati hacizler, geçici hukuki koruma niteliğinde olup esasın varlığına karine oluşturmazlar. Bu nedenle mevcut durumda bir değişiklik olduğu takdirde hakim edindiği kanaate göre kararı da değiştirebilir. Kural olarak bir davada tarafların ileri sürdüğü iddia ve savunmaların ispatı için tahkikat yapılması ve delillerin toplanması gerekir. Hakim tüm delilleri inceleyip değerlendikten ve tam bir karara ulaştıktan sonra nihai kararını verir. Bu husus asıl davanın kabulü için geçerli olup, bu nedenle tam ispat aranır. İhtiyati hacizlerde ise tam değil yaklaşık ispatın yeterli olacağı 2004 sayılı İİK'nın 258/1 maddesinde düzenlenmiştir. Değişik ifade ile ihtiyati hacze karar verebilmek için iddia olunan vakıanın subutu yönünde gerçeğe yakın bir ispatın başarılması yeterlidir.

İhtiyati haciz talep eden bankaca Genel Kredi Sözleşmesine dayanılmıştır. Hesap Kat ihtarının borçlu şirketin ve kefilin sözleşmede bildirdiği adreslere çıkarılmış ve tebliğ edildiği görülmüştür.

6098 sayılı TBK'nun 586 maddesi “kefil müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.” hükmünü içermektedir.

Mahkemece; ihtiyati haciz talep eden alacaklıya toplam 53.373.124,86.TL (Hesap kat ihtarına konu edilen 113.137.720,42.TL asıl alacaktan talep dilekçesinde ödendiği ifade edilen 59.764.595,56.TL'nin mahsubu sonucunda tespit edilen borç miktarı ile) borçlanmış olduğu, borcun ödeme günü geçtiği halde borçlular tarafından ödenmediği, yapılan ihtara rağmen de ödenmediği ve alacağın bir şekilde güvence altına alınması da söz konusu olmadığından, İİK’nun 257. ve devamı maddeleri gereğince borçluların borçlarına yetecek orandaki taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz talep eden alacaklı. 143.684.442,84, TL Asıl Alacak, 22.610.120,28,TL İşlemiş Faiz, 1.130.506,01,TL Faizin Gider Vergisi, 15.087,00,TL masraf olmak üzere toplam 167.440.156,14.TL alacağı mevcut olduğu ancak kat sonrası 59.764.595,56.TL ödeme olduğundan ihtiyati haczi ise 107.675.560,58.TL üzerinden talep etmiştir. Alacaklı kat ihtarını ise başta belirttiği şekilde 143.684.442,84.TL üzerinden borçlulara göndermiştir.

İhtarnamenin borçlu şirkete ve kefile tebliğ edilmiş olması ve ihtarnamede verilen sürenin dolmuş olması nedeniyle borçlular temerrüde düştüğü açıktır.

Bu haliyle dosya kapsamındaki belgelerden; kat ihtarındaki 143.684.442,84.TL'den, kat sonrası ödenen 59.764.595,56.TL'nin mahsubu ile 83.919.847,28.TL üzerinden ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğinden, alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Ancak kararda hata edilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince davacı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun esastan kabulüne, Mersin 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 09/12/2024 tarih ve 2024/... D.İş sayılı kararının kaldırılmasına, 83.919.847,28.TL İİK’nun 257. ve devamı maddeleri gereğince borçluların borçlarına yetecek orandaki taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... ¸e-imzalıdır