Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/195 K.2026/454

Av. ...

DAVALI : ADANA TİCARET SİCİLİ MÜDÜRLÜĞÜ

VEKİLLERİ : Av. ... Av. ...

DAVA

Şirketin İhyası

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 03/03/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/03/2026

... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... tarihli ve... Esas- ... Karar sayılı kararı aleyhine davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, dosya üzerinde yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Şirket ihyası istemli dava açıldığını, ...'ne karşı açılan ve davası devam eden bir rücuen tazminat davası mevcut olduğunu, anılan davanın ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile devam ettiğini, şirkete tebligat yapılamadığından 6100 Sayılı HMK’nın 52. ve 54. maddeleri hükmünün yerine getirilmesine gerek kalmaksızın şirketin ihyası ve tasfiye memurunun atanmasına karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu şirketin merkezinin ... ilinde olduğu, TTK'nın 547/1 maddesi uyarınca yetkili mahkemenin ... Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu belirtilerek öncelikle yetkisizlik kararı verilmesi talep edilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ'NİN KARAR ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesi kararında özetle; "... Somut olayda ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil No.su ile kayıtlı ...'nin sicil kaydı yukarıya metni alınan TTK Geçici 7. maddesi uyarınca ... tarihinde resen ticaret sicilinden silinmiştir. Davacı taraf şirket aleyhine açılan dava nedeniyle şirketin ihyasını talep etmiştir. TTK 547 maddesi uyarınca ihya davasının şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.

Maddedeki yetki kuralı kamu düzenine ilişkin kesin yetki kuralıdır. Kesin yetkinin bulunduğu hallerde mahkemenin yetkili olması dava şartıdır ve davanın her safhasında resen dikkate alınır (6100 sayılı HMK madde 114/c, 115). Bu nedenlerle davanın usulden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır." gerekçesiyle "Davanın kesin yetkili ...

Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiğinden usulden reddine, karar kesinleştiğinde 6100 sayılı HMK 20.maddede belirtilen sürede başvuru yapılması halinde dosyanın ... Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine ..." şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVALI TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davaya konu şirketin ... Tic. Sicilin de kayıtlı olması gerektiğini, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek mahkemece verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

Taraf vekillerinin beyan ve dilekçeleri ve tüm dosya kapsamı HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE : Dava, hukuki niteliği itibariyle Şirketin İhyası istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi'nce kesin yetki sebebiyle ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğundan bahisle davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davalı vekili tarafından pasif husumet yokluğu sebebiyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği iddiasıyla istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmıştır. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Dava şartlarının hangi sıra ile inceleneceği hakkında 6100 sayılı HMK'da açıklık yoktur. 6100 sayılı HMK'nın 114.maddesinin gerekçesinde de dava şartlarının inceleme sırasının ne olacağı hususunun, pozitif bir düzenlemeye elverişli bir nitelik taşımaması sebebiyle, tümüyle doktrin ve yargı uygulamasına bırakıldığı ifade edilmiştir. Burada 6100 sayılı HMK'nın 143/2 maddesindeki ilkenin uygulanması mümkündür.

Buna göre, hakim, muhakemeyi (tahkikatı) basitleştirmek veya kısaltmak için bazı dava şartlarını diğerlerinden önce inceleyebilmelidir. Buna göre, dava şartlarının incelenmesini mantıki bir sıraya tabi tutmak gerekir: Belli bir dava şartının yokluğu halinde diğerlerinin incelenmesine gerek kalmayacak ise, ilk önce o dava şartının var olup olmadığı incelenmelidir. Buna göre, ilk önce mahkemeye ilişkin dava şartlarından işe başlamak gerekir.

Çünkü, mahkemeye ilişkin dava şartlarından birinin yokluğu halinde, mahkemenin bu davaya bakmasına ve diğer dava şartlarını incelemesine gerek kalmaz. Mahkemeye ilişkin dava şartlarının kendi aralarındaki inceleme sırası da yargı hakkı (HMK'nın 114/1-a maddesi), yargı yolu (HMK'nın 114/1-b maddesi), görev (HMK'nın 114/1-c maddesi) ve kesin yetki (HMK'nın 114/1-ç maddesi) şeklinde olmalıdır.

Mahkemeye ilişkin dava şartlarından sonra, sırasıyla taraflara (HMK'nın 114/1-d,e,f ) ve dava konusuna ilişkin olanlar inceleme konusu yapılmalıdır (Bkz. Baki Kuru, Medenî Usûl Hukuku El Kitabı, C. I, Ankara 2020, s. 395-396).

Bir davada, 6100 sayılı HMK'nın 114/1-ç maddesi gereği "yetkinin kesin olduğu hallerde, mahkemenin yetkili bulunması" dava şartının mevcut olmaması halinde, aynı kanunun 115/2.maddesi uyarınca kesin yetki sebebiyle mahkemenin yetkisiz olması nedeniyle dava şartı noksanlığında davanın usulden reddine karar verilmesi gereklidir. Zira, yetkisiz mahkemece, tarafların ehliyet ve sıfatına ilişkin hususların incelenmesine imkan yoktur.

Somut olayda, davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesiyle, davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne husumet yöneltilmek gösterilmek suretiyle, davaya konu ...'nin ihyasına karar verilmesinin talep edildiği, bilahare davacı vekilinin ... tarihinde verdiği dilekçeyle, ihyası talep olunan şirketin sicilde kayıtlı olduğu yer konusunda maddi hata yapılması sonucunda sehven ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne husumet yöneltildiği belirtilerek HMK'nın 124.maddesi gereği taraf değişikliği yoluyla yargılamanın ... Ticaret Sicil Müdürlüğü üzerinden yürütülmesinin talep edildiği, davalı ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü vekili tarafından müvekkili yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülmüş ise de, tarafların ehliyet ve sıfatına ilişkin hususların, yetkili mahkemece incelenip değerlendirilmesi gerektiği, buna ilk derece mahkemesince yazılı şekilde yetkisizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinde usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davalı ...

Ticaret Sicil Müdürlüğü vekilinin aksi yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan sebeplerle İlk Derece Mahkemesi'nce verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu davalı ... Ticaret Sicil Müdürlüğü vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır