Adana Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi E.2026/347 K.2026/492

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2025 tarih ve 2025/712 Esas, 2025/958 Karar sayılı kararı aleyhine istinaf başvurusunda bulunulmuş olup, istinaf talebinin süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirilmiş olduğu ve istinafa başvuru koşullarının mevcut olduğu dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonucu anlaşılmakla yapılan istinaf incelemesi sonucunda;

İDDİALARIN ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin temel faaliyet konusunun kara yolu taşımacılığı, turizm organizasyonları ve araç kiralama hizmeti olduğunu, şirketin faaliyetine sorunsuz bir şekilde devam ederken ülkede yaşanan enflasyon ve bankaların kredi vermeyi durdurması, verse dahi yüksek faiz oranları nedenleriyle ödeme dengesinin bozulduğunu, ciddi bir nakit akış zorluğuna düştüğünü, müvekkili şirketin borca batık olmadığını, dava dilekçesi ekinde sundukları konkordato projesi kapsamında müvekkili şirkete tanınacak konkordato süresi içerisinde müvekkilinin borçlarını ödeyebilecek durumda olabileceğini belirterek, müvekkili hakkında konkordato mühleti verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2025 tarih ve 2025/712 Esas, 2025/958 Karar sayılı kararı ile; davacı şirketin sürekli komiserin denetiminden kaçtığını ve talimatlarına uymadığını, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olmadığını, borçlunun mal varlığının korunması için iflasın açılması gerektiği anlaşıldığından, konkordato talebinin reddine ve davacı şirketin iflasına karar verildiği anlaşılmıştır.

DAVACI VEKİLİ TARAFINDAN İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebi ile; ...'nin 100.000,00.TL bedelli ... ... şubesinde bulunan teminat mektubunu haksız ve hukuka aykırı şekilde günü bittikten sonra 10.11.2025 tarihinde nakde çevrildiğini, toplam 111.000.000,00.TL tutarında teminat mektubunu firmanın konkordato ilan ettiği tarihte nakite çevirerek konkordato sürecinde ciddi değişikliğe sebep olduğunu, müvekkili firmanın mali müşavirinin ciddi sağlık sorunları yaşamakta olup, 14.11.2025 tarihinde 2300 branş kodu kalp damar cerrahisine muayene olmaya gittiğinde muayene ve yapılan tetkikler sonucunda firma mali müşavirinin kalbinde delik olduğu teşhisi yapıldığını,

mali müşavirin bu durumunun mücbir sebep olup, bu süreçte ... Nakliyat Turizm İnşaat Taşımacılık Sanayi Ve Ticaret Ltd Şti'ne ait 3. dönem geçici gelir vergisi beyannamesini zamanında verememiş olup, bu hususa ilişkin Vergi Dairesi'ne mücbir sebepten kaynaklı başvuru yaptığını, firmanın gelir gider tabloları, proforme gelir tablosu, bilançoları incelendiğinde cirosunda artış olduğu,

aktiflerinde artış olduğunu, borca batık olmayan firma hakkında iflas kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu nedenle mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, komiser raporlarının hüküm vermeye elverişli olmayıp, raporlara karşı verilen beyanların değerlendirmeye alınmadığını, revize projesi sunulmak istendiğini ancak mahkemece bu talebin ret edildiğini, konkordato sürecinde yeni bir akaryakıt istasyonu satın alındığını bu hususun ciroda önemli artış sağlayacağını, devam eden tapu iptal tescil davası olup davanın kazanılması halinde taşınmazın değerinin yüksek olduğunu, istinaf kanun yoluna başvurusunun kabulü ile, ....

Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2025/712 Esas sayılı dosyasının 03/12/2025 tarihinde verilen "geçici mühletin kaldırılması, konkordato talebinin reddi ve iflas kararı ile ihtiyati tedbirlerin kaldırılmasına ilişkin kararın" kaldırılmasına, dosyanın yeniden incelenmek üzere mahkemesine iadesine ve konkordato yargılamasının devamına, bu süreçte geçici mühletin devamına ve yeni bir komiser görevlendirilmesine, yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/12/2025 tarih ve 2025/712 Esas, 2025/958 Karar sayılı dosyası ve tüm dosya kapsamı,

HUKUKİ NİTELENDİRME, DELİLLERİN VE İSTİNAF SEBEPLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, konkordatonun tasdiki istemine ilişkindir.

Davacının konkordato talebi üzerine ilk derece mahkemesince davanın reddine ve davacı şirketin iflasına karar verildiği, karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

İstinaf incelemesi, HMK'nin 355. maddesi uyarınca, ileri sürülen istinaf sebepleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Konkordato; dürüst bir borçlunun, alacaklılarının belli bir çoğunluğu ile yaptığı ve ticaret mahkemesinin tasdiki ile hüküm ifade eden bir cebri anlaşma olup, bununla alacaklılar, borçluya karşı alacaklarının bir kısmından feragat ederler ve/veya borçluya borcunu ödeme konusunda belli bir süre verirler, borçlunun bu süre içinde, borcunun kabul edilen kısmını ödemekle borçlarının tamamından kurtulmasını sağlayan bir hukuki müessesedir.

«Konkordato», elinde olmayan nedenlerle, işleri iyi gitmeyen ve mâli durumu bozulmuş olan, dürüst borçluları korumak için kabul edilmiş bir müessesedir.

Piyasa koşulları, ekonomik kriz, aslında kötüniyetli olmayan borçluları, borçlarını ödeyemeyecek duruma düşürebilir. Mâli durumu bozulmuş ve bu nedenle tüm borçlarını vadesinde ödeyemeyecek durumda olan borçlular eğer iflâsa tabi ise iflâsın eşiğinde bulunuyor demektir. Eğer iflâsa tabi değilseler, önce davranan alacaklılar alacaklarına tamamen kavuşabilirken, diğer borçlularına iyiniyetle daha fazla tolerans gösteren, daha fazla zaman tanıyan alacaklılar ise alacaklarını hiç ya da tamamen alamayacaklardır.

2004 Sayılı İİK.'nın 286/1-a maddesinde " borçlunun talebiyle birlikte borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda, alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren ön proje ibraz etmesi" gerektiği ifade edilmiştir.

Bu şekilde borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalı ki projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığı değerlendirebilmelidir. Dolayısıyla 286/1- a bendinde, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ifadesi ile konkordatonun amacının da bir anlamda ifade bulduğunun kabülü doğru olacaktır.

Mali kaynağın nasıl edileceği kapsamında, Selçuk Öztek/Ali Cem Budak, Müjgan Tunç Yücel, Serdar Kale, Bilgehan Yeşilova, Yeni konkordato Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2019 s. 184-185 de ifade edildiği gibi "ortakların yeni sermaye getirmeleri, kişisel malvarlıklarını paraya çevirerek şirkete getirmeleri, sermaye artırımı yaparak yeni ortak almaları, işletmenin bir bankadan kredi bulması ilk akla gelenlerdir." Bu nedenle ön proje, maddenin 1. fıkranın a bendinde sözü edilen bütün unsurları içermelidir.

Konkordato geçici komiseri tarafından sunulan 01/12/2025 tarihli raporda; konkordato projesinde ve şirketin son mali bilgilerinde davacı şirketin borca batık olmadığının görüldüğü, davacının ön projesinde adi alacaklıların alacaklarını 2027/Ocak ayından başlamak üzere aylık %3 faizle 36 ayda ödeyeceğini beyan ettiği, dosyaya sunulan makul güvence raporunda da davacının sahip olduğu duran varlıkların %10'unun satışı ve gelirle borçlarının ödenebileceğinin öngörüldüğü, ancak listeye bakıldığında iş bu raporla tespit edilen müşterek ve müteselsil kefaletten kaynaklı borçların dikkate alınmadığı,

davacının bilançosunda gözüken kamuya ait borçların ancak %50'sinin ödeme planına aktarıldığı, bu durumda da davacının talebine eklediği belgelerin güvenirliğinin sorgulanmasına yol açtığı, Yargıtay kararlarında borca batık olmayan şirketin güncel faiz oranlarından düşük faiz önerisinin, alacaklıyı zarara uğratma kastı ile hareket edildiğine karine kabul edildiği, davacının projesi ile alacaklıları zarara uğratma kastı ile hareket etmediğinin takdirinin mahkemeye ait olduğu, ön projedeki mali bilgiler ve geçici mühlet başlangıç tarihine ilişkin temin edilen bilgiler güvenilir bulunmadığından,

davacının mal varlığını korumak için iflasına karar verilip verilmeyeceği hususunun mahkemenin takdirinde olacağı belirtilmiştir.

Somut olayda; davacı şirket yetkilileri konkordato sürecinde özellikle şirketin aktif ve pasifinde yer alan alacaklılara teyit mektubu gönderilmesi, taraf olunan hukuk davalarının bildirilmesi, mali tablolara esas kayıtların incelenmek üzere hazır bulundurulması konusundaki komiserin tüm uyarılarına rağmen bu konuda sorumluluklarını yerine getirmediği, konkordato ön projesinde davacı şirketin müştereken ve müteselsilen kefil olduğu borçlarının hiçbirisini göstermediği, bu nedenle ön projedeki mali bilgilerin güvenilir bulunmadığı,

işletmenin sürekliliğini ve faaliyetini sürdürülebilmesini sağlayan dönen varlıklardaki yetersizliği nedeniyle konkordato projesinin başarıya ulaşma ihtimalinin kuşkulara neden olduğu, bu nedenle davacının muhasebe kayıtlarının güvenilir olmadığı (İİK 292/1-a, 292/1-b ve İİK 292/1-c ) anlaşıldığından mahkemece borçlunun konkordato talebinin reddine ve borçlunun mal varlığının korunması için iflasın açılmasına karar verilmesinin usul ve yasaya uygun bulunduğu davacı vekilinin istinaf başvurusunun yerinde olmadığı görülmüştür.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş ve buna dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır