Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2024/1135 K.2024/1107

Taraflar arasındaki davada Dairemize yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Talep, konkordotonun fesh edilmesi istemine ilişkindir.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından, Davacının talebinin İİK'nun 308/e maddesine göre, konkordato projesine uygun olarak davacı tarafa ifada bulunulmadığı gerekçesi ile konkordatonun feshine ilişkin olduğu, bu yöndeki talebin konkordato projesinin tasdikine karar veren mahkeme tarafından karara bağlanması gerektiği kanaatine varılmakla; dosyanın Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere tevzi bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ise Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 03.04.2018 gün ve 538 sayılı Kararı çerçevesinde konkordato davalarında Ankara 1, 2 veya 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtisas mahkemesi olarak belirlendiği, davalının konkordatosu mahkememizce tasdik edilmiş ise de, konkordatonun feshi davasında görevli mahkemenin Ankara 1, 2, 3. Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu, iş bu dava yönünden görevli mahkemenin ise, davanın ilk olarak açıldığı 3. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

İki mahkemenin de görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararların kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşmiş bulunması, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesinde davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulacak hâller arasında sayılmaktadır. 6100 sayılı HMK'nın 22/2. maddesi uyarınca da, "İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir."

Aynı nitelikte farklı Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki kesin kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkin talep üzerine. Yargıtay 5.Hukuk Dairesi'nin 2022/7830 Esas, 2022/14067 Karar sayılı ve 17.10.2022 tarihli kararında "HSK 1. Dairesinin 03.04.2018 tarihli, 538 sayılı kararıyla belirlenen 1, 2 ve 3 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri’nin belirlenmesi mahkemeler arasındaki iş bölümüne ilişkindir.

HSK 1. Dairesi anılan kararı uyarınca ihtisas mahkemelerini belirlemiştir. İİK 308/B maddesi gereğince açılan davalarda HSK 1. Dairesi’nin 538 sayılı kararı gereğince belirlenen mahkemeler iş bölümü itibari ile yetkili kılınmıştır. Yani kanunla düzenlenmesi gereken görev ve yetki kararı niteliğinde değildir.

Somut uyuşmazlıkta Asliye Ticaret Mahkemeleri tarafından verilen yetkisizlik kararları da gerçek anlamda yetkisizlik kararı olmayıp iş bölümü itibari ile devir kararı niteliğindedir, bu nedenle mevcut talep yönünden uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına" şeklinde karar verilmiştir.

Bu nedenlerle, Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesi ve Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesi arasındaki ihtilâf değerlendirildiğinde, gerçek anlamda (HMK m. 20) bir görev mevcut olmayıp, "iş bölümü" ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından, merci tayini (yargı yeri belirlenmesi) yoluyla davaya bakacak görevli mahkemenin belirlenmesine olanak ve gerek bulunmamaktadır. Somut sorunda, geçerli hukuksal nedene dayanan devir kararı verilmiş olmakla, bu anlamda devir kararı görevsizlik niteliğinde değildir. Merci inceleme koşulu, karşılıklı verilmiş olması gerekli iki ayrı görevsizlik ya da yetkisizlik kararının bulunmasıdır. Bu nedenle merci tayini koşullarının oluşmadığı sonucuna varılmıştır.