Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi E.2025/2187 K.2025/1854

Taraflar arasındaki davada Ankara 18. Sulh Hukuk ve Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya incelendi:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Ankara 18. Asliye Hukuk Mahkemesince; uyuşmazlığın rücuen tazminat davası olduğu, davanın mutlak ticari dava niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. Ankara 9. Asliye Ticaret Mahkemesi ise; davacı sigorta şirketi tarafından ödenen zararın site yönetimi ile iş yeri malikine karşı açıldığı, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde bulunduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.

TTK'nın 1472. maddesinde düzenlenen halefiyet, yasal, sınırlı ve cüz’î halefiyet niteliğindedir. Bu maddeden doğan halefiyet hakkına istinaden açılan veya açılacak olan dava, esas itibariyle sigortalının, kendisine zarar verene karşı açacağı tazminat davasının, onun halefi sıfatıyla sigortacı tarafından açılmasıdır.

TTK'nın 1472. maddesi uyarınca sigortacı, sigorta bedelini ödedikten sonra hukuken sigorta ettiren yerine geçer ve dava, tazmin ettiği bedel nispetinde sigortacıya intikal eder. Bu şekilde sigortalısının haklarına halef olan sigorta şirketinin, ödediği tazminat miktarınca hukuken sigortalı yerine geçerek açtığı rücû davası, aslında bir tazminat davası olup, bu niteliği itibariyle aynı zamanda şahsî nitelikte bir eda davasıdır.

Burada sigortacı, sigorta ettiren yerine geçtiği için şahsî ve rücûu ödediği bedelle sınırlı olduğundan dolayı da cüz'î haleftir. Sigortacının, sigortalıya ödediği tazminat oranında sigortalının yerine geçeceği ve onun kanunî halefi olacağı, ilke olarak 31.03.1954 gün ve 1953/18 E. - 1954/11 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da belirtilmiştir.

17.01.1972 tarihli ve 1970/2 E. - 1972/1 K. sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da sigortacının, zarara sebebiyet veren aleyhinde açtığı rücû davasının, kanundan doğan halefiyete dayandığı ve halef olanın, halefiyet yolu ile nasıl bir hak iktisap etmiş ise o hakka sahip olacağı vurgulanmış; velhasıl sigorta ettirenin ne hakkı varsa bunların, şartları gerçekleşince sigortacıya geçeceği; sigortacının, sigorta ettirenin bütün def’ilerini üçüncü şahsa karşı ileri sürebileceği ve Borçlar Kanunu'nun 44. maddesine (TBK m. 52) de dayanabileceği;

tabiatıyla sigorta ettirenin olayda dava hakkı yoksa, sigortacıya da bu yönde bir hakkın intikal etmeyeceği açıklanmıştır.

Diğer taraftan, Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 22.03.1944 tarihli ve 37 E.- 9 K. Kararına göre de "Sigortacının sigorta poliçesinden münbais olmayıp kanundan aldığı bir salâhiyete istinaden ve haksız fiil sebebiyle alacaklı yerine kaim olarak hareket ettiği dâvada hukuk mahkemesine başvurması gerekir."

Somut olayda; davacı vekili, 3.06.2021 tarihinde Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, Macun Mah. Batı Bulvarı üzerinde yerleşik Ankara Ticaret Borsası (ATB) İş Merkezi'nde meydana gelen yangın hadisesi sonucu sigortalısına ait iş yerinde hasar meydana geldiğini, söz konusu hasarın sigortalısına ödenmesinin akabinde, yapılan ödemenin, sorumlu davalılardan rücuu amacıyla Ankara 9. İcra Müdürlüğü 2023/15245 E. (Yeni esas Ankara 6. Genel icra Müdürlüğü 2023/85832) sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçluların iş bu takibe itiraz etmesi sonucunda takibin durduğunu,

arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını tüm bu anılan nedenlerle davalıların Ankara 9. İcra Müdürlüğü 2023/15245 E. (Yeni esas Ankara 6. Genel icra Müdürlüğü 2023/85832) sayılı dosyaya yaptıkları itirazların iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Dosya kapsamından, taraflar arasında sözleşme ilişkisinin bulunmadığı, uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı ancak dava dışı sigortalının ve davalı şirketin tacir olması nedeniyle nispi ticari dava niteliğinde bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu haliyle uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinde çözüme kavuşması gerekmektedir.