Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1108 K.2024/1488

Tasarım Hükümsüzlüğü

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 25/03/2021 Tarih ve 2020/172 Esas - 2021/130 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş.'nin 2018/07451/1,2,3 ve 4 numaralı tasarımlar ile çoklu endüstriyel tasarım başvurusu yaptığını, işbu başvuruya müvekkili tarafından tasarımların tamamının yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesi ile itiraz edildiğini, TÜRKPATENT YİDK'nin 2019/T-482 sayılı kararı ile itirazın reddine ve 2018/07451/1,2,3 ve 4 numaralı tasarımların tescilinin devamına karar verildiğini, dava konusu soğutucu/dondurucu dolap tasarımlarının birebir benzeri veya ayırt edilemeyecek kadar benzerinin dünyanın çeşitli ülkelerinde ve bu arada Türkiye’de uzun yıllardır üretilmekte ve pazarlanmakta olduğunu, diğer taraftan ...

Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından daha önce 2018/07455/1,2,3,4, 2018/07456/1,2,3,4, 2018/07457/1,2,3,4, 2018/07459/1,2,3,4 2018/07460/1,2,3,4 sıra numaraları ile yapılan çoklu endüstriyel tasarım başvurularının yeni ve ayırt edici olmadığı gerekçesi ile reddedildiğini ileri sürerek, 2019/T- 482 sayılı YİDK kararının iptaline, 2018/07451/1,2,3,4 numaralı tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir. Diğer davalı Şirket vekili, dava konusu 2018/07451/1, 2, 3 ve 4 sıra no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik kriterlerini haiz olduğunu, müvekkili şirkete ait davaya konu çoklu tasarımın daha önce kamuya arz edilmiş aynı kategorideki ürünlerden farklılaştığını, yapılacak ayırt edicilik değerlendirilmesinde soğutucu/dondurucu dolaplar bakımından tasarımcının özgürlük alanının kısıtlılığının dikkate alınmasının gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, dava konusu 2018/07451-1, 2, 3 ve 4 nolu tasarımların mesnet tasarımlar karşısında genel izlenim itibariyle bilgilenmiş kullanıcı gözünde karıştırılma ihtimali olmayacak düzeyde farklı tasarımlar oldukları gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu 2018 07451 numaralı çoklu endüstriyel tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliğini haiz olmadığını, davalı Şirket tarafından diğer davalı ... nezdinde soğutucu dolaplara ilişkin çoklu endüstriyel tasarımların tescili amacıyla yapılan başvurularda yer alan tasarımlardan 2018/07453 numaralı tasarım haricinde 2018/07454, 2018/07456, 2018/07459, 2018/07460 numaralı tasarımların yeni ve ayırt edici niteliği haiz olmaması nedeniyle tescil taleplerinin reddedildildiğini, bilirkişi heyeti tarafından 2018/07455, 2018/07456, 2018/07457,

2018/07459 ve 2018/07460 numaralı çoklu endüstriyel tasarımların daha sonraki bir tarihte tescil başvurularının yapıldığından bahisle karşılaştırmaya esas alınmamasının hatalı olduğunu, kaldı ki bilirkişi heyet raporunda 2018/07453 ve 2018/07454 numaralı tasarımların bahsinin dahi geçmediğini, bilirkişi heyeti tarafından mutlak yenilik araştırması yapılmış olsaydı ...'nun tescili reddedilen tasarımların gerekçelerine bakılıp 2018/06710 numaralı tasarıma ulaşılarak değerlendirmeye alınacağını,

2018/06710 mumaralı tasarım ile dava konusu tasarım arasında kapı kulpu ve tekmelikte yer alan dijital gösterge paneli dışında hiçbir fark bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, YİDK kararının iptali ve endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İlk derece mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmiş ise de; hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı hususunda bir değerlendirme yapılmadığı gibi davacı vekilinin bilirkişi raporuna yönelik itirazları da karşılanmadığından, Dairemizce, HMK'nın 356. maddesi uyarınca duruşma açılmasına karar verilmiş, dava konusu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığının tespiti ve davacı vekilinin rapora itirazlarının karşılanması için ek bilirkişi raporu alınması yoluna gidilmiştir.

Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 24.04.2017 tarih, 2015/13749 Esas, 2017/2336 Karar sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın harcı alem bir tasarım olup olmadığı hususlarının tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekir.

Bu doğrultuda Dairemizce aldırılan ek bilirkişi raporları ile sonuç olarak, davacı tarafından YİDK sürecinde itiraza mesnet yapılmayan ancak yargılamada dayanılan 08/11/2018 başvuru tarihli 2018/06710-1,2,3,4 sayılı tasarım ile dava konusu 11/12/2018 başvuru tarihli 2018/07451/1,2,3,4 sayılı tasarımın birbirinin aynısı olduğu,

her iki tasarımın tasarımcıları ve başvuru sahiplerinin tümüyle aynı olması ve oniki aylık hoşgörü süresinde kamuya sunulması nedeniyle SMK'nın 57.maddesi uyarınca 2018/06710 sayılı tasarımın dava konusu tasarımın yenilik ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği, ancak Ankara 2. FSHHM'nin 30/09/2020 tarih, 2019/266 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararıyla 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik vasfına sahip olmadığına karar verildiği,

buna göre yapılan incelemede 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımın aynısı olan dava konusu 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımın da gerek YİDK gerekse yargılama sürecinde davacının itirazına mesnet olan 2016/04131-1( 2018/07451-1 yönünden) ve 2015/05815-7 ( 2018/07451-2 ve 3 yönünden) sayılı tasarımlar karşısında ayırt edici olmadığı, dava konusu 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise yeni ve ayırt edici olduğu, öte yandan mutlak yenilik yönünden yapılan araştırmada dava konusu tasarımların başvuru tarihinden önce yayınlanmış dava konusu tasarımların

görünümlerine yakın görünümler içeren ve dava dosyasında bulunan dokümanlar dışında yenilik kırıcı

bir başka tasarım yayınına rastlanmadığı

açıklanmış olup, Dairemizce dosyaya sunulan rapor ve ek raporlar hüküm kurmaya ve denetime elverişli görülmüş, taraf vekillerinin Dairemizce alınan raporlarla ayrıntılı şekilde karşılanan itirazlarının tekrarı mahiyetinde olan sair itirazları yerinde bulunmamıştır.

Nitekim Ankara 2. FSHHM'nin 30/09/2020 tarih, 2019/266 Esas, 2020/268 Karar sayılı kararında 2018/06710-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik vasfına sahip olmadığı 2018/06710-4 sayılı tasarımın ise yeni ve ayırt edici olduğu kabul edilmiş, Dairemizin 24/11/2022 tarih, 2021/28 Esas, 2022/1508 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin bu karara karşı istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş, Dairemiz kararı Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/06/2024 tarih, 2023/919 Esas, 2024/4580 Karar sayılı kararı ile onanarak kesinleşmiştir.

Yapılan açıklamalar çerçevesinde, dava konusu 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımların ayırt edicilik niteliklerini taşımadıkları, 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise mesnet tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, 2018/07451-1,2,3 sayılı tasarımlar yönünden YİDK kararının iptali ve tasarımların hükümsüzlüğü koşullarının oluştuğu, dava konusu 2018/07451-4 sayılı tasarımın ise 2018/06710-4 sayılı tasarımın aynısı olmakla birlikte tasarımcısı ve başvurucusu da aynı olduğundan SMK'nın 57/2.maddesi uyarınca önceki tarihli tasarımın 2018/07451-4 sayılı dava konusu tasarımın yeniliğini ve ayırt ediciliğini etkilemeyeceği,

SMK'nın 145/2.maddesinde patentler ve faydalı modeller için mükerrer tescilin mümkün olmadığı düzenlenmiş ise de endüstriyel tasarım için bu yönde bir tescil engelinin söz konusu olmadığı anlaşıldığından, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılarak aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 18/10/2024

Başkan V.

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.