Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2021/1978 K.2024/118

Taraflar arasında görülen davada Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 14/10/2021 Tarih ve 2021/359 Esas - 2021/860 Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı ... Belediye Başkanlığı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı iki adet otobüsle ...

Belediyesinin ulaşım hizmetine ait özel halk otobüsü işletmeciliğine başladığında davalı kurum ile "Özel Halk Otobüsleri İşletme Sözleşmesi" imzaladıklarını, sözleşmeye göre davacıdan güvence bedeli olarak araç başına 7500 adet tam bilet bedelinin tahsil edildiğini, müvekkilinin ... plakalı otobüsü 2017 yılında, ... plakalı otobüsü ise 11/05/2011 tarihinde üçüncü kişilere devrettiğini, bu nedenle davacıdan alınan güvence bedelinin belediye tarafından müvekkiline iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek,

davanın kabulü ile ... plakalı araç için güvence bedeli olarak davalıya ödenen 7.500 adet tam bilet bedelinin (bir adet tam biletin dava tarihindeki ederi üzerinden hesaplanarak) fazlaya ilişkin haları saklı kalmak kaydıyla 22.450,00 TL'nin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Büyükşehir Belediyesi vekili, açılan davanın ticari bir dava olmadığını, bu nedenle iş bölümü itirazında bulunduklarını, "...

Belediyesi Otobüsle Toplu Taşımacılık Esaslarına Dair Yönetmelik" hükümlerine göre, bir işletme dönemi içerisinde işletmeden çekilen veya çıkarılan araçlar ile yönetmelikteki cezai hükümlere müsteniden ruhsatı iptal edilen araçlara ilişkin güvence bedellerinin iade olunmayıp irat kaydedileceğini, güvence bedelinin geri ödenmesi gereken durumlarda yatırıldığı tarihteki bedelin esas alınarak iade olunacağıni ve bu bedelin bir kereye mahsus işleticilerden alınacağını, aynı Yönetmelik'in taşımacılıktan çekilme ve çıkarılmayı düzenleyen 24. maddesinin c bendinde, işleticilerin kendi rızaları ile işletmeden ayrılmalarının düzenlendiğini,

son fıkrada ise (a) ve (b) bentlerindeki çıkarılma hallerinde kuruma yatırılan teminat bedellerinin işleticilere iade olunacağının düzenlendiğini, davacının işletmeciliği kendi rızası ile bıraktığını, bu nedenle yatırılan teminatın iade olunmayacağını, böyle bir alacağın varlığı kabul edilse bile davacının alacağının zamanaşımına uğradığını, aksi kanaatte faiz talebinin dava tarihinden itibaren istenebileceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davacının ... plakalı aracın 11/05/2011 tarihinde üçüncü kişilere devri nedeniyle güvence bedeli olarak yatırmış olduğu 7500 adet tam bilet ücret bedelinin tahsilini talep ettiği, bu araç güvence bedeli talebiyle ilgili mahkememizin 2018/1176 esas sayılı dosyasıyla kısmi dava açılarak davacı lehine kabul edildiği ve bu karar üzerine davacının 7500 adet tam bilet değerinden kalan kısım olan 22.450,00-TL'yi talep ettiği, davacı ile davalı arasında yapılan sözleşmelerin 2.maddesi gereğince davacının,

Yönetmelik hükümlerine uyacağını ve yapılacak değişiklerin ve bunların tüm yasal sonuçlarını aynen uygulayacağını kabul ettiği, 2014 yılında yürürlüğe konulan yeni Yönetmelik'in 8.maddesi uyarınca güvence bedelinin geri ödenmesi gerekli olan durumlarda ödeme günündeki 7.500 tam bilet bedelinin esas alınacağı, davacının araç için güvence bedelini yatırdığı, işletme hakkının üçüncü kişiye devri halinde güvence bedelinin iade edilmeyeceğine ilişkin herhangi bir hüküm bulunmadığı gerekçesiyle, davacının davasının kabulü ile,

22.450,00-TL'nin (7500 adet tam bilet bedeli) dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, Büyükşehir Belediye Meclisince kabul edilerek yürürlüğe konulan Otobüsle Toplu Taşımacılık Esaslarına Dair Yönetmeliğin 25. maddesinde, bir işletme dönemi içerisinde işletmeden çekilen veya çıkarılan araçlar ile yönetmelikteki cezai hükümlere müsteniden ruhsatı iptal edilen araçlara ilişkin güvence bedellerinin iade olunmayıp irat kaydedileceğinin, güvence bedelinin geri ödenmesi gereken durumlarda yatırıldığı tarihteki bedelin esas alınarak iade olunacağının ve bu bedelin bir kereye mahsus işleticilerden alınacağının,

aynı Yönetmelik'in taşımacılıktan çekilme ve çıkarılmayı düzenleyen 24. maddenin (c) bendinde, işleticilerin kendi rızaları ile işletmeden ayrılmalarının, son fıkrada ise (a) ve (b) bentlerindeki çıkarılma hallerinde Kurumlarına yatırılan teminat bedellerinin işleticilere iade olunacağının düzenlendiğini, davacının işletmeciliği kendi rızası ile bıraktığı için yatırılan teminatın iade olunmayacağının açık olduğunu, böyle bir alacağın varlığı kabul edilse dahi davacının bu davada talep ettiği alacağın zamanaşımına uğradığını ileri sürerek,

yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, "Özel Halk Otobüsleri İşletme Sözleşmesi" nedeniyle ödenen güvence bedelinin iadesi istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taraflar arasında ... (...) plakalı otobüsler için iki ayrı "Özel Halk Otobüsü İşletme Sözleşmesi" imzalandığını, bu sözleşmelerin imzası sırasında davacıdan her bir sözleşme için ayrı ayrı 7.500 adet tam bilet karşılığı güvence bedeli alındığı,

davacının ... plakla sayılı otobüsü davalı Belediyenin onayı ile 11/05/2011 yılında, ... plaka sayılı otobüsü de 20/09/2017 tarihinden dava dışı üçüncü kişilere devrettiği, davalı Belediye tarafından halk otobüslerinin işletim hakkının 01/01/2015 tarihinde ... AŞ'ye devredildiği, bu tarihten sonra otobüs işleticilerinden güvence bedelinin alınmadığı, "...

Belediyesi Otobüsle Toplu Taşımacılık Esaslarına Dair Yönetmelik" hükümleri uyarınca davacının her iki sözleşme için yatırdığı güvence bedelini davalı Belediyeden talep hakkı bulunduğu, anılan Yönetmeliğin 'Güvence Bedeli' başlıklı 8/3. maddesine göre güvence bedelinin geri ödenmesi gerekli olan durumlarda, ödeme günündeki tam bilet bedelinin esas alınacağı, mahkemece bu hükme göre, daha önce davacı tarafından açılan Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/1176 Esas, 2019/560 Karar sayılı kısmi davada davalıdan tahsiline karar verilen 50,00 TL mahsup edilmek suretiyle karar verildiği,

taraflar arasındaki sözleşmelerin sona erdiği tarihten itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla, davalı ... Belediye Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 26/01/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.