Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1330 K.2024/1514

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 03/03/2022 tarih ve 2021/242 E. - 2022/78 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalılardan ... nezdinde 2019/49740 sayısı ile "..." marka başvurusunda bulunduğunu, söz konusu marka başvurusunun diğer davalı ...Ş. tarafından yapılan itiraz neticesinde Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu'nun 2021-M-3588 sayılı kararı ile reddedildiğini, anılan kararın hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek davanın kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı şirket vekili, davacı yanın, müvekkili "... ..." marka imajını aynen içeren 2019/49740 kodlu aynı sınıfta (29. sınıfta) marka tescil başvurusunda bulunduğunu, bu marka başvurusunun müvekkilinin itirazı üzerine haklı olarak reddedildiğini, markalar üzerindeki ibarelerin çıkarılması halinde müvekkilinin markasının içerdiği imaj ile davacının marka başvurusunun içerdiği şeklin birebir aynı olduğunu, bu nedenle marka başvurusunun reddinin yerinde olduğunu, "... ..." markası ve marka imajı üzerindeki tüm hakların, markayı yaratanın, ilk defa kullananın ve piyasaya tanıtanın müvekkili şirket olduğunu, savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili Kurum kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, iddia, savunma ve tüm dosya kapsamına göre, davalı tarafın başvuruya konu markasında yer alan ... ve tertip tarzının iştiraki ... Gıda eliyle 2012 yılından beri kullandığı, davaya konu edilen ambalajlı ürünlerin üreticisi ve ihracatçısı olan ... Gıda'nın davalı ...Ş. bünyesinde yer almaktayken 06/05/2015 tarihli sözleşme ile tüm hisselerinin davacı şirkete devredildiği, ... Holding AŞ ile ihtilaf konusu ...

Gıda'nın 01/07/2015 tarihinde ''...'' ve ''...'' markalarının ihracat ülkelerinde kullanımına yönelik 31/12/2019 bitiş tarihli lisans sözleşmesi imzalandığı, söz konusu lisans sözleşmesinin ayrıntılarının belirlenmesi maksadıyla 01/01/2016 -31/12/2019 tarihlerini kapsayan ''...'', ''... ...'', ''...'' ve ''... ...'' ibarelerinin kullanımını da içeren yeni bir lisans sözleşmesinin imzalandığı, Sözleşmenin 8/2. maddesinde, ''Lisans alan iş bu Sözleşmeye konu olan markanın mülkiyetinin ve markaya ilişkin tüm hak ve menfaatlerin tamamen Lisans verene ait olduğunun kabul, beyan ve taahhüt eder.” düzenlemesinin yer aldığı,

teknik şartlara uygun olarak ''...'' ve ''...'' markalarının üzerinde ve ortalanmış biçimde kullanacak olup, ürünün ambalajı üzerinde ''...'' markasının logosuna ve renklerine riayet edilecektir, yönünde düzenleme yapıldığı, sözleşmenin ekinde davacının başvurusuna konu markada yer alan ... ve tertip tarzı ile oluşturulmuş ambalaj örneğinin de yer aldığı,

lisans sözleşmesinin bitiş tarihinin 31/12/2019, marka başvurusunun ise 17/05/2019 tarihinde yapıldığı da dikkate alındığında davacı tarafın lisans sözleşmesi ile kullanım hakkı kendisine verilmiş olan tasarımı sözleşmeyi aşacak ve sözleşmeden doğan yükümlülüklerini etkisiz kılacak şekilde adına tescil ettirme amacıyla tescil başvurusunda bulunduğu, 2019/49740 nolu başvuruya konu "..." marka başvurusunun kötüniyetli olarak yapıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkeme kararında YİDK kararına karşı itirazların ve itirazları ispat eden delillerin değerlendirilmediğini, mahkemenin sözleşmenin konusuna ilişkin tespitinin dahi yanlış olduğunu, sözleşmenin konusunun açıkça "..." markası olduğunu, mahkemenin belirttiği gibi "..." ve "..." markalarının kullanımı olmadığını, mahkemenin hatalı bir şekilde davalı ...’in 2012 yılından bu yana ihtilaf konusu ambalajları ...

Gıda aracılığı ile kullandığını belirlediğini, ancak aynı zamanda, ihtilaf konusu ambalajları havi ürünlerin üreticisi ve ihracatçısının ... Gıda firması olduğunu belirttiğini, eğer ürünlerin üreticisi ve ihracatçısı ... Gıda firması ise, o halde nasıl davalı ... AŞ'nin 2012 yılından bu yana ambalajları kullandığının kabul edilebildiğini, bu kabulün yerinde olmadığını, ihtilaf konusu ambalajın lisans sözleşmesinin konusu olmadığını, ambalajların zaten ...

Gıda firmasına ait bulunduğunu, ambalaj görsellerinin sözleşmenin ekinde yer almasının sebebi ... Gıda firmasının sözleşmeye konu "..." markasını nasıl ve hangi ürünleri üzerinde kullanabileceğinin çerçevesini belirlemek olduğunu, ihtilaf konusu marka başvurusunun kötüniyetli olarak yapılmadığını, aksine, müvekkilinin söz konusu ambalaj üzerindeki fikri ve sınai hakların sahibidir olduğunu, müvekkilinin bağlı şirketi olan ...

Internatıonal'in, 06 Mayıs 2015 tarihinde imzalanan hisse satın alım sözleşmesi ile ... Gıda’nın tüm hisselerini satın aldığını, hisse satın alım sözleşmesinden evvel, davalının bağlı şirketi olarak, ... Gıda'nın, kendisine ait ... ürünleri üzerinde davalıya ait “...” üst markasını herhangi bir lisans sözleşmesine ihtiyaç duyulmaksızın kullandığını, nitekim, ... Gıda ve ...

Holding arasında idari bağ bulunduğunu, ... gıda firmasının tüm hisselerinin müvekkiline geçtiğinde ise, ... ve ... Holding arasında herhangi bir idari ilişkin bulunmadığından, “...” üst markasının üçüncü bir şirket tarafından kullanılmasının kurallarını ve sınırlarını belirlemek adına ve ... markasından presıdent markasına geçişin sağlanması adına lisans sözleşmesinin imzalanmasının gerekli hale geldiğini, lisans sözleşmesinden sonra, ...

Gıda'nın ürünlerin üretim ve satışına ...

Gıda aracılığı ile değil ... aracılığı ile devam ettiğini, müvekkilinin marka başvurusunu yasal haklarına dayanarak yaptığını, ikinci Marka Lisans Sözleşmesi’nin konusunun da “...” markasının lisans sözleşmesi boyunca ihracat konusu ürünler üzerinde kullanımının düzenlenmesine ilişkin olduğunu, yoksa ürün ambalajı üzerinde lisans verilmesi olmadığını, sözleşmede ürünlerin “Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri” olarak anılmasının sebebinin “...” markasının yalnızca bu ürün ambalajları üzerinde kullanımına izin verilmiş olması olduğunu,

taraflar arasında ürün ambalajı kullanımına ilişkin olarak imzalanmış olan herhangi bir lisans sözleşmesi bulunmadığını, şayet söz konusu ürün ambalajı davalıya ait olsaydı, davalının bugüne kadar marka başvurusunda bulunmuş olması gerektiğini, müvekkilinin kendisine ait ürün ambalajı için tescil almasını engellemeye çalışan davalının bu eylemlerinin müvekkilinin telafisi güç zararlarının doğmasına sebebiyet olacağını, müvekkilinin başvuruyu kötüniyetli olarak yapmadığını, davamızın tümüyle kabul edilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, marka ile ilgili Kurum kararlarının iptali ve tescil istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyaya sunulan bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacının dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin hisselerini devraldığı 06.05.2015 tarihine kadar, ... Gıda A.Ş.'nin tüm hisselerinin, davalı ...Ş.'ne ait olduğu, yine dosyaya sunulan faturalardan ve ekindeki ürün fotoğraflarından, dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin, dava konusu marka görselini ve "..." ibaresini birlikte içeren ürünleri 2012 yılında beridir üretip, yine davalı ...Ş.'nin ihracatçı şirketi ... A.Ş.'ne sattığı, ... A.Ş.'nin de aynı malları ihraç ettiği anlaşılmaktır.

Davacı vekilince sunulan dava dilekçesinde de geçmişten beri süregelen bu ilişkiden ve ... Gıda A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında düzenlenen 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin hükümlerinden, dava konusu görselin dava dışı ... Gıda A.Ş.'ne ait olduğu, müvekkilinin 06.05.2015 tarihinde ... Gıda A.Ş.'nin hisselerini devraldığı için anılan markanın mülkiyetinin de müvekkiline geçtiği ileri sürülmektedir. Davacı vekili dava konusu marka tescil başvurusunu müvekkilinin yapmasını, bu hukuki nedene dayandırmaktadır.

Oysa öncelikle dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin tüm hisselerinin davalı ...Ş.'ne ait olduğu dönemde dahi, ürettiği ürünün markasının "..." kısmının davalı ...Ş.'ne, ... kısmının dava dışı ... Gıda A.Ş.'ne ait olduğunun kabul edilmesinin hayatın olağan akışına uygun hiçbir açıklaması bulunmadığı gibi, dosyada esasen bir ürün üreticisi olan dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin, dava konusu markanın gerçek sahibi olduğu iddiasını haklı gösterecek hiçbir delil de bulunmamaktadır.

Hayatın olağan akışına uygun olan, dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin, davalı ...Ş. adına ve onun talimatlarına uygun bir şekilde, her ikisi de davalı ...Ş.'ne ait olan "..." markası ve dava konusu "..." markası ile birlikte üretim yapması ve ürünlerini yine davalı ...Ş.'nin ihracatçı şirketi ... A.Ş.'ne ihraç edilmesi için satmış olmasıdır. Esasen dava dışı ... Gıda A.Ş. tarafından ...

A.Ş.'ne düzenlenen 2012 yılına ait tüm faturalarda da ürün açıklaması olarak "... ..." ibaresi yer almaktadır. Dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin "..." markasından bağımsız olarak, anılan ... markasını kullandığı da iddia ve ispat edilebilmiş değildir. Dolayısıyla davacı vekilinin ... Gıda A.Ş.'nin dava konusu ürünlerin ve ambalajın üreticisi ve sahibi bulunduğuna dair iddiasına ve ... Gıda A.Ş.'nin davalı ...Ş.'nin değil, ... Gıda A.Ş.'nin ihracatçısı olduğu, bu durumda da ...

Gıda A.Ş.'nin sahibi bulunduğu markanın mülkiyetinin de anılan şirketin hisselerini devralmakla (... Gıda A.Ş.'nin halen ayrı bir tüzel kişiliği mevcutken) ... Gıda A.Ş.'nin tüm mal varlığı ile birlikte müvekkiline geçtiği ve davacının marka tescil başvurusunda bulunma hakkının doğduğu iddiasına Dairemizce katılmak mümkün olmamıştır.

Her ne kadar davacı vekilince, ... Gıda A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında düzenlenen 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin ekindeki geçiş görsellerinde, davacının "..." markası ile davalının "..." markasının bir arada yer almasının, "..." markasının ...

Gıda A.Ş.'nin ürünlerinde nasıl kullanılacağını göstermek için kullanıldığı, bu durumun geçiş sürecinin sonunda "..." markasının dava konusu markadan ayrılacağı hususunda taraflar arasında anlaşmanın bulunduğunu gösterdiği bildirilmişse de, davalı ...Ş. vekili de bu durumu, lisans süresi boyunca davacının "..." markasının lisans bölgesi ülkelerinde tanıtılması için böyle bir geçiş sürecinin kararlaştırıldığı, sürecin sonunda davacının tek başına "..." markası ile birlikte ürünlerini üretmeye devam edeceği şeklinde açıklamaktadır.

Gerçekten de 01.01.2017 tarihinden lisans sözleşmesinin sonu olan 31.12.2019 tarihine kadar üretim bu şekilde devam etmiştir. Dava konusu başvuru ise 17.05.2019 tarihlidir.

Ayrıca davacı vekilince "ürün ambalajının sözleşmenin konusu olmadığı" ileri sürülmüş ise de dava dışı ... Gıda A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında düzenlenen 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin tüm hükümlerinin bir arada incelenmesinden, tam tersine dava konusu markanın da anılan sözleşmenin konusu olduğu, dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin de dava konusu marka ile lisans alan sıfatıyla üretim yapmayı kabul etmesi ile dava konusu markanın da davalı ...Ş.'ne ait olduğunu kabul ettiği sonucu çıkmaktadır.

Zira 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin "Lisansa Konu Olan Marka" başlıklı 4. maddesinde, lisansa konu markanın lisans veren adına 2006-22392 tescil numarası ile kayıtlı "..." markası olduğu belirtilmiş ve bu markanın İhracat Bölgeleri'nde sütlü ürünler için sadece "Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri'yle birlikte kullanım hakkının" Lisans Alan'a verildiği bildirilmiştir.

Yani bu maddede lisans konusunun sadece 2006-22392 sayılı "..." markası olduğunun belirtilmesi ile yetinilmemiş, "Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri" de lisans sözleşmesine konu edilmiştir.

Sözleşmenin taraflarınca sadece 2006-22392 sayılı "..." markasının lisans sözleşmesine konu edilmesi istenseydi, taraflar bu durumu daha önce imzaladıkları 01.07.2015 tarihli lisans sözleşmesinin "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde ve "Lisans Verilen Marka" başlıklı 4. maddesindeki gibi "Lisansa konu markanın Lisans Veren adına 2006-22392 numarası ile kayıtlı "..." markasıdır ve bu markanın kullanım hakkı Lisans Alan'a geçmiştir" şeklinde, sadece anılan markaya yer vermek suretiyle belirtirlerdi.

Taraflar böyle yapmadıkları gibi 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin 3.4. maddesinde "Şüpheye mahal vermemek adına taraflar, işbu sözleşmenin taraflarca 01.07.2015'te imzalanan marka lisans sözleşmesinin hiçbir hükmünü tadil etmeyi, sınırlamayı, iptal etmeyi veya başka herhangi bir şekilde değiştirmeyi amaçlamadıkları ve dolayısıyla "..." markasının "..." ve "..." markalı ürünlerde kullanılması için ...

Holding'in Lisans Alan'a marka lisans sözleşmesi kapsamında tanıdığı lisans hakkının sözleşmenin hükümleri tarafından etkilenmeyeceği konusunda mutabık kalmışlardır" hükmüne de yer vermişlerdir.

Yine davacı vekilince, dava konusu ambalaj markasının dava dışı ... Gıda A.Ş.'ne ait olduğu ileri sürülmüşse de, dava dışı ... Gıda A.Ş.'nin tüm hisselerinin 06.05.2015 tarihinde davacı tarafça devralındığı ve dava konusu lisans sözleşmesinin, ...

Gıda A.Ş.'nin tüm hisselerinin davacıya geçmesi suretiyle davalı ...Ş.'nin etkisinden kurtulduğu 06.05.2015 tarihinden sonra, 01.01.2017 tarihinde imzalandığı nazara alındığında, davacı vekilince anılan lisans sözleşmesinde neden dava konusu ambalaj markasının da davalı ...Ş.'ne ait olduğu izlenimi doğuran hükümlere yer verildiğini, diğer bir deyişle neden dava konusu markanın dava dışı ...

Gıda A.Ş.'ne ait olduğunun lisans sözleşmesinde açıkça belirtilmediğini açıklaması gerekmektedir. Davacı vekilince bu konuda da makul bir açıklama da yapılamamıştır.

Kaldı ki 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin 3.2. maddesinde "..." markasının ancak Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri ile birlikte ve sadece halihazırda İhracat Bölgeleri'nde satılmakta olan ürünlerin ambalaj ve konseptlerinde kullanıldıkları şekliyle kullanılabileceğinin belirtilmesinden, 3.3. maddesinde Lisans Alan'ın Sözleşmenin imza tarihinden itibaren sonraki bir tarihte Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri içeren ürünlerinin mevcut ambalajı veya ön paneli ya da ürünlerin içeriklerinde değişiklik yapmak esterse; ...

Gıda'nın Lisans Veren'in onayını alacağının, yukarıda bahsi geçen değişikliklerin ... Holding'in önceden onayı alınmadan yapılamayacağının belirtilmesinden, 3.4. maddesinde ...

Gıda'nın "..." markasını sadece süt ve süt ürünleri için ve yalnızca Lisanslı İhracat Logo ve Görselleri ile birlikte kullanabileceğinin; "..." markasını başka markalar veya logolar veya görsellerle birlikte kullanamayacağının bildirilmesinden de davalı ...Ş.'nin gerek "..." markasıyla gerekse de "Lisanslı İhracat Logo ve Görseller" ile ilgili tüm yetkiyi kendi uhdesinde tuttuğu anlaşılmakta ve aynı sonuca varılmaktadır.

Hatta anılan sözleşmenin 8.1. maddesinde Lisans Alan'ın işbu Sözleşme'ye konu markanın mülkiyetinin ve markaya ilişkin tüm hak ve menfaatlerin tamamen Lisans Veren'e ait olduğu kabul, beyan ve taahhüt ettiği, 8.3. maddesinde Lisans Alan'ın "..." markasını örneği Ek-1 (mevcut görseller) ve Ek-2'de (Geçiş Süreci Görselleri) gösterilen teknik şartlara uygun olarak kullanacağı, ürünün ambalajı üzerinde "..." markasının logosuna ve renklerine riayet edeceğinin, 8.4. madesinde de Lisans Alan'ın Sözleşme'ye konu "..." markasının Sözleşme'nin imza tarihi itibariyle bilinen konsept ve/veya görselini değiştirmeyeceğinin ve markayı mevcut konsept ve/veya görselinden farklı biçimde kullanmayacağının belirtilmesi de bu izlenimi kuvvetlendirmektedir.

Dolayısıyla davacı vekilinin dava dışı ... Gıda A.Ş. ile davalı ...Ş. arasında düzenlenen 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesinin, ürün ambalajının kullanımını değil, "..." markasının kullanımını konu aldığı ve "ürün ambalajının sözleşmenin konusu olmadığı" iddiasına katılmak mümkün görülmemiş, Dairemizce davacı iddialarının aksine, dava konusu markanın da 01.01.2017 tarihli lisans sözleşmesine konu olduğunun ve davalı ...Ş.'ne ait bulunduğunun kabulü gerekmiştir.

Bu itibarla Markalar Dairesinin "... Holdig'in başvuruya konusu marka örneğinde yer alan ... Holding'in başvuruya konu marka örneğinde yer alan ... ve tertip tarzını 2012 yılından bu yana iştiraki ... Gıda eliyle özellikle Ortadoğu ülkelerine yapılan ihracatlarda kullandığı, 01.07.2015 tarihinde ... Holding ile davacı iştiraklerinden olan ...

Gıda A.Ş. arasında “...” ve “...” markalarının ihracat ülkelerinde kullanımına yönelik 31.12.2019 bitiş tarihli lisans sözleşmesinin imzalandığı, akabinde söz konusu lisans sözleşmesinin kullanımının ve kapsamının düzenlenmesi amacıyla aynı taraflar arasında 01.01.2016-31.12.2019 arası dönemi kapsayan ve “...” ibarelerinin kullanımını da içeren yeni bir lisans sözleşmesinin imzalandığı, bu sözleşmesinin ekinde başvuruya konu marka örneğinde yer alan ... ve tertip tarzına halz ambalaj örneğinin yer aldığı,

davacının sözleşme kapsamında kullanım hakkı kendisine verilmiş olan bir tasarımı, sözleşme yükümlülüklerinden kurtulma algısı yaratcak şekilde tescil ettirmek istemesinin dürüst ticaret ilkelerine uygun bir davranış olarak nitelendirilemeyeceği tespit edildiğinden başvurunun kötüniyetle yapılmış olduğu kanaatine varıldığı" gerekçesiyle davalı ...Ş.'nin itirazını kabul edip davacı başvurusunu reddetmesinde, yine dava konusu YİDK kararı ile de taraflar arasındaki Lisans Sözleşmesinin 8.2., 8.4. maddesi hükümleri ve EK-1'de başvuruya konu markanın ... ve tertip tarzını haiz ambalaj örneğinin yer alması nazara alınarak,

"başvuru sahibinin lisansa konu olan ambalaj tasarımını ihtiva eden marka başvurusunu lisans sözleşmesinin bitim tarihi olan 31.12.2019 tarihinden önce yapmış olduğu, bu itibarla lisans sözleşmesi kapsamında verilen hakkı sözleşme yükümlülüklerini etkisiz bırakacak biçimde kullanabileceği ve bu durumun iyi niyet çerçevesinde değerlendirilemeyeceği" gerekçesiyle davacının itirazının reddedilmesinde ve İlk Derece Mahkemesince de karar yerinde yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmesinde Dairemizce de bir isabetsizlik görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle ve dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/10/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...