Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1340 K.2024/1598

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 10/03/2022 tarih ve 2021/30 E. - 2022/92 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili tarafından TÜRKPATENT kayıtlarına 2020/00909 tescil numarası ile giren tasarım tesciline, yenilik ve ayırt edicilik vasıflarından yoksun olması ve başvurunun kötü niyetle yapılmış olması nedeniyle itiraz edilmiş olup, TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulunun 2020/T-860 sayılı kararıyla itirazlarının nihai olarak reddedildiğini, oysa davaya konu su kaydırağı tasarımının yenilik özelliğini haiz olmadığını, huni (koni) biçimindeki su kaydırağı tasarımlarının tescil başvurusundan çok önce dünyada yaygın olarak kullanıldığını, dava konusu tasarımın aynısı veya benzerlerinin,

başvuru tarihinden çok önce gerek davalı gerek müvekkili gerekse başka firmalar tarafından üretildiğini ve piyasaya sunulduğunu, davalının, dava konusu anonim nitelikteki su kaydırağı gövdesini tescil ettirmesi halinde davalı lehine tekel hakkı doğacağını, böylelikle davalının diğer tüm üreticiler üzerinde ekonomik baskı oluşturacağını ve haksız rekabet ortamı yaratacağını, davalının da müvekkilinin uluslararası mecrada rakibi olan firmalar arasında olduğunu, tasarım başvurusunun kötü niyetle yapıldığını ileri sürerek,

YİDK'nın 2020/T-860 sayılı kararının iptaline ve 2020/00909-1 sıra numaralı tasarım başvurusunun tescili halinde hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Diğer davalı şirket vekili, müvekkili şirketin piyasada var olan huni şeklindeki su kaydırakları ve geometrisini huninin dar ucundan geniş ucuna kadar büyük ölçüde korumakla birlikte, huni geometrisinin, huninin kayılmayan yüzey alanlarının parçalarında (yani tepeye yakın kısımlarda) değiştirilmesi ile alışılagelmiş huni şeklini geliştirerek yeni bir konsept tasarladığını; bu tasarımın ülkemizde de korunması amacı ile Kanada’da yapılmış olan 12.08.2019 tarihli ve 189209 sayılı tasarımdan rüçhan talep ederek işbu dava konusu tasarım için TÜRKPATENT nezdinde 04.02.2020 tarihinde bir tasarım başvurusunda bulunduğunu;

taraflar arasındaki uyuşmazlığın yalnızca işbu uyuşmazlıktan ibaret olmadığını, davacının müvekkilinin tasarımlarına karşı davalı kurum nezdinde itirazlarda bulunduğunu ve iptal davaları açtığını, önceki tarihli patentlerin de müvekkilinin koruma talep edilen tasarımını hiçbir şekilde içermediğini; söz konusu olayda olduğu gibi su kaydırakları gibi seçenek özgürlüğü kısıtlı olan bir üründe az bir katkının korumayı hak edebileceğini; kötü niyet iddiasının kabul edilemeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalıya ait 2020/00909 sıra numaralı tasarımın davacı delillerinde yer alan tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, YİDK kararının iptali ve hükümsüzlük ile terkin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, uzman görüşü ile rapor arasındaki çelişkinin giderilmediğini, uzman görüşünde su kaydırağının yeni ve ayırt edici olmadığının tespit edildiğini, bilgilenmiş kullanıcı olarak değerlendirilebilecek bilirkişi heyeti tarafından tanzim edilmeyen rapora dayalı olarak tesis edilen kararın hatalı olduğunu, kararın SMK'nın 56. maddesine aykırı olduğunu, SMK'nın 56/4-b maddesi uyarınca küçük ayrıntılardaki farklılıkların aynı kabul edileceğini, dava dilekçesi ile görsellerine yer verilen ve dava konusu tasarım başvurusundan çok evvel piyasaya sunulan tasarımlar arasında karşılaştırma yapılmadığını,

farklı olduğu nitelendirilen ögelerin piyasada var olan kaydıraklarda bulunup bulunmadığına değinilmediğini, tescil başvurusunun kötüniyetli olduğunu ve haksız rekabete sebebiyet verdiğini ileri sürerek, yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, tasarımla ile ilgili YİDK kararının iptali - tasarım hükümsüzlüğü ile sicilden terkini istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Tasarım, 6769 sayılı SMK'nın 55. maddesinde tanımlanmış olup aynı Yasa'nın 56. maddesinde, yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımların anılan kanunla sağlanan haklar kapsamında korunacağı düzenlenmiş, aynı maddenin 4. bendinde de yenilik unsuru tanımlanmış ve bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarımın yeni kabul edileceği, sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteren tasarımların aynı olduğu hüküm altına alınmıştır.

Görüldüğü üzere anılan hüküm ile tasarımlar yönünden mutlak yenilik kriteri kabul edilmiştir. Mutlak yenilikten söz edilebilmesi için de, tasarım tescil başvurusu yapılan ürünün görünümünün dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulan tasarımlardan yararlanma ve benzetme serbestisi ilkesi sınırları içinde kalmak kaydıyla, küçük ayrıntıların ötesinde farklı özelliklere sahip olması gerekli ve yeterlidir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 24.04.2017 tarih ve 2015/13749 E. - 2017/2336 K. sayılı kararında da açıklandığı üzere bir tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı resen gözetilmelidir.

Bu nedenle dava konusu olan bir tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini taşıyıp taşımadığı, davaya konu tasarım tescil belgesindeki ürün tasarımı ile söz konusu ürünün piyasada mevcut, bilinen tasarımlarla arasında belirgin bir farklılığın bulunup bulunmadığı, davaya konu tasarımın yeni mi, yoksa harcı alem bir tasarım mı olduğu hususları, tasarımın ilgili olduğu alanda uzman bilirkişilerden rapor alınmak suretiyle tespit edilmeli ve sonucuna göre karar verilmelidir.

Somut olayda, davaya konu tasarım, "su kaydırağı" tasarımıdır. İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, dava konusu tasarımın, davacının sunduğu görseller karşısında yeni ve ayırt edici olduğu açıklanmış, mutlak yenilik kriterini haiz olup olmadığı yönünden bir değerlendirme ise yapılmamıştır. Davacı vekili, dava konusu tasarımın mutlak yenilik kriterini haiz olmadığını aşamalarda ileri sürmüş ve hükme esas alınan bilirkişi raporuna da bu yönlerden itiraz etmiş olmasına karşın mahkemece davacının mutlak yenilik itirazları karşılanmamış, gerekçeli kararda da buna ilişkin bir açıklamaya yer verilmemiştir.

Yukarıda açıklandığı üzere, bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş ise o tasarım yeni kabul edilmeyecektir. O halde ilk derece mahkemesince, mutlak yeniliğe ilişkin araştırma yapılmadan yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu itibarla, somut uyuşmazlığın çözümünde, mutlak yenilik araştırmasının yapılması işbu dava yönünden esasa etkili bir delil niteliğinde bulunduğundan, mutlak yenilik incelemesi yapıldıktan sonra yeni bir karar verilmesi zorunludur. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın davanın yeniden görülebilmesi için mahkemesine iadesine, kararın niteliğine göre, davacı vekilinin diğer istinaf itirazlarının bu aşamada incelenilmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 04/11/2024

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...