Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1355 K.2024/1579

Taraflar arasında görülen davada Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 26/05/2022 tarih ve 2021/261 E. - 2022/430 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davacı ile davalı arasında acente ... Sigorta Araç Hizmetleri Ltd.

Şti. aracılığı ile “Nakliyat Blok Sigorta Poliçesi” imzalandığını, 05.06.2020 tarihinde davacının müşterilerinin mallarının bulunduğu araçta çıkan yangın sonucu oluşan zarar için poliçe kapsamında davalı tarafından ödenen 345.688,35 TL hasar tazminatına ilişkin kısmi ibraname imzalandığını, bakiye hasar için eldeki davanın açıldığını, müvekkilinin, müşterileri ile aralarındaki ticari ilişki gereği yangında zarara uğrayan mallarından kaynaklanan zararları müşterilerine fatura bedelleri üzerinden tam olarak ödediğini, taraflar arasında akdedilen Nakliyat Blok Sigorta Poliçesinin “açıklamalar” bölümünde “Sigorta konusu,

sigortalının kendi araçları ve kiralık araçlarının taşınmasını gerçekleştireceği firmalar ile yapacağı sözleşme gereği, T.C. sınırları dâhilinde taşıdığı yıllık yaklaşık 50.000.000,00 TL değerindeki muhtelif emtiaların, ilişkin emtia nakliyat sigortası genel şartları ve ıcc (a) 1.1.1982 (cl252) klozun kamyon taşımacılığına uygulanabilir hükümleri ile aşağıdaki özel şartlar dâhilinde gerçekleşecek rizikolar sonucu oluşabilecek hasarları teminata alan yurtiçi taşıyıcı sorumluluk sigortasıdır.” ibaresinin yer aldığını,

buna göre müvekkilinin müşterilerine ödediği bedelin tümünün sigorta şirketince 50.000.000 TL ile sınırlı olmak üzere ödenmesinin gerektiğini, davalının SDR hesabı yaparak çıkan sonuca göre sorumluluktan kurtulmasının poliçeye ve hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, şimdilik 1.000 TL belirsiz maddi tazminat alacağının, davalının kısmi ödeme tarihi olan 06.10.2020 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 14/10/2021 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile dava değerini 248.706, 74 TL'ye yükseltmiştir.

Davalı vekili, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, müvekkilinin yalnızca gerçek zararı karşılamakla mükellef olduğunu, davacının zararının karşılandığını, poliçedeki "firmalar ile yapacağı sözleşme gereği" ibaresinin "davacının ancak ve ancak taşıma işlerini yapmak için sözleşme yapacağı firmalara ait olan ürünlerin taşınması halinde ve bu esnada poliçe kapsamında bir zarar gelmesi halinde bu ürünlere ait gerçek zararın karşılanacağı" anlamına geldiğini,

araçta davacı ile sözleşmesi olan firmaların yanı sıra sözleşmesi olmayan bir firmanın/tanıdığın ürününün taşınması halinde bu ürünün teminat kapsamı içerisinde olmayacağını, müvekkilinin ancak TTK m.882 kapsamında ödeme yapabileceğini, bu kapsamda somut olayda araç içerisinde yanan ürünlerin tamamının ağırlıklarının tek tek sigortalı davacının müşterileri aranarak öğrenildikten sonra tamamının ağırlığının ÖÇH (SDR) hesap yöntemi ile hesaplanarak davacıya ödendiğini, müvekkilinin başkaca tazmin sorumluluğunun bulunmadığını, taraflar arasındaki poliçede açıkça "işbu sigorta teminatında beher hasarda,

hasar bedeli üzerinden minimum 2000 TL olmak üzere %1 oranında tenizli muafiyet uygulanacaktır." hükmü bulunduğundan buna göre hesaplama yapılmasının hukuka uygun olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, poliçedeki “firmalar ile yapacağı sözleşme gereği,” ibaresinden davacının sözleşme yapacağı firmalara ait olan ürünlerin taşınması esnasında poliçe kapsamında bir zarar gelmesi halinde bu ürünlere ait gerçek zararın karşılanacağı anlamına geldiği,

yani davacı ile sözleşmesi olmayan bir firmanın/tanıdığın ürününün taşınması halinde bu ürünün teminat kapsamı içerisinde olmayacağı, talep edilen mal bedelinin SDR/TL hesabı sonucunda bulunan tazminat tutarından az olması durumunda mal bedeli, aksine durumda SDR hesabının TL karşılığının daha düşük olması halinde ise SDR / TL tutarı dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda davalının ödemesi gereken tazminat tutarının 349.180,14 TL olduğu,

ancak muafiyetin uygulanması ve davalı tarafından yapılan 345.688,35 TL'lik ödeme de göz önüne alındığında, davacının bir tazminat alacağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine, davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükteki AAÜT gereğince maktu 25.859,47-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, müvekkilinin nakliyesini yaptığı sırada tırda meydana gelen yangın nedeniyle zayi olan mallar için poliçede yer aldığı gibi "taşımasını gerçekleştirdiği firmalar ile yaptığı sözleşmeler gereği" yanan malların sahibi olan firmalara mal bedellerini fatura değerleri üzerinden tazmin ettiğini, bu bedelin 124 adet sevk İrsaliyesi ve fatura toplamı olan 679.241,46-TL+KDV olduğunu, taraflar arasındaki poliçede yer alan bu özel hükmün başkaca nakliyat sigorta poliçelerinde yer almadığını, poliçeye özel olarak yazdırıldığını, bunun için de yüksek prim ödendiğini,

sigorta firmasının TTK 882 uyarınca SDR ile sınırlı olacak şekilde bir hesaplama yaparak müvekkiline 06.10.2020 tarihli kısmi ibraname ile 345.688,35-TL ödeme yaptığını, bakiye kısmın ödenmemesinin poliçe hükümlerine aykırı olduğunu, yetkili acentenin bu hususta tanık olarak dinlenmesi taleplerinin reddine karar verildiğini, TTK'nın 882.maddesindeki sorumluluk sınırının sözleşme ile genişletilmesinin önünde yasal bir engel bulunmadığını,

ayrıca karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davanın tamamen reddedilmesi halinde maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği halde mahkemece nispi vekalet ücreti takdir edilmesinin de usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek , yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında, mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, taşıma sırasında zayi olan emtia için davalı tarafından TTK'nın 882.maddesinde düzenlenen sınırlı sorumluluk esasına göre hesaplama yapılarak davacıya ödendiği, davalının sınırlı sorumluluğu aşan miktardan sorumlu tutulması bakımından TTK'nın 886.maddesinde düzenlenen sorumluluğu sınırlama hakkının kaybına sebebiyet veren durumların gerçekleştiğinin davacı tarafından iddia ve ispat edilmediği,

taraflar arasında düzenlenen sigorta poliçesindeki "sigortalının kendi araçları ve kiralık araçlarının taşınmasını gerçekleştireceği firmalar ile yapacağı sözleşme gereği" ibaresinin davacının taşıtan firmalara yaptığı ödemenin tamamını davalıdan tahsil edilebileceği anlamına gelmediği anlaşılmakla, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-İlk derece mahkemesinin karar tarihinde yürürlükte bulunan ve maddi tazminat davalarında vekalet ücretini düzenleyen AAÜT'nin 13/4.maddesine göre; maddi tazminat istemli davaların tamamının reddi durumunda avukatlık ücreti, bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre hükmolunur. Bu durumda, mahkemece davanın tamamen reddine karar verildiği halde davalı lehine maktu vekalet ücreti yerine nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

HMK.'nın 353/1-b-2. maddesinde, yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmişse "düzelterek yeniden esas hakkında" duruşma yapılmadan karar verilmesi gerektiği düzenlenmiştir. Kanun koyucu, temyiz kanun yolunda Yargıtay tarafından verilebilen, yerel mahkeme hükmünün düzeltilerek onanması kararını, istinaf mahkemeleri için öngörmeyip, bu halde istinaf mahkemesince yeniden esas hakkında karar verilmesi gerektiğini düzenlediğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK.'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

Dairemizce işin esası yönünden bir karar verilmeyip, münhasıran vekalet ücreti bakımından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması gerekli görüldüğünden, istinaf edenin sıfatı da gözetilerek ilk derece mahkemesinin karar tarihinde geçerli bulunan vekalet ücretine göre hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/10/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.