Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1654 K.2024/1747

Taraflar arasında görülen davada Ankara 2. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 09/06/2022 tarih ve 2021/349 E. - 2022/193 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davacı istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, davalı tarafın, 2015/06048 sayılı "... şekli" ibareli ve 2013/04400 sayılı "... şekli" ibareli ambalaj tasarımı başvurusunda bulunduğunu, tasarım tescillerinin TÜRKPATENT tarafından “yenilik” ve “ayırt edicilik” araştırılması yapılmadan gerçekleştirildiğini, davalı tarafın ambalaj tasarımlarında yer alan "..." şeklinin anonimleştiğiri, daha önce gerek başka sınıflarda gerekse davalı tarafın ticari faaliyetini sürdürdüğü ateşli silah, av tüfekleri sektöründe tescil edildiğini, davalı tarafın ambalaj tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik özelliğine sahip olmaması nedeni ile hükümsüz kılınmasının gerektiğini, "...

ŞEKLİ" daha önce marka olarak tescil edildiğinden davalının kanunu dolanmak ve tescil engelini aşmak için kötü niyetle tasarım başvurusunda bulunduğunu ileri sürerek, 2015/06048 ve 2013/04400 numaralı ambalaj tasarımlarının hükümsüzlüğü ile sicilden terkinine ve hükmün ilanına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Şirket vekili, davacının kendi tescilli markalarını, tescil edilen şeklinden çok farklı biçimde kullanarak, müvekkilinin tescilli marka ve tasarım haklarını ihlal edecek biçimde haksız rekabette bulunduğunu, müvekkili tarafından bu davanın davacısına karşı Ankara 2. FSHHM'nin 2018/321 E. Sayılı dosyası ile 2012/08227-1 sayılı tasarıma tecavüz niteliğindeki eylemleri nedeniyle dava açıldığını, düzenlenen bilirkişi raporuna istinaden mahkemece ara kararla davalının müvekkilinin marka ve tasarım haklarında tecavüz niteliğinde olan ürünlerinin üretiminin durdurulmasına,

anılan ürünlerin piyasaya sürülmüş olanlarının toplanmasına ve piyasada dolaşımının engellenmesine dair ihtiyati tedbir kararı verildiğini, davacının buna karşılık Ankara 2. FSHHM'nin 2021/189E. sayılı dosyası ile müvekkiline ait 2012/08227-1 numaralı tasarımın hükümsüzlüğünü talep ettiğini, bundan beş ay sonda da işbu hükümsüzlük davasını açtığını, dava konusu tasarımların üzerinde bulunan taç figürünün yine müvekkilinin kardeş firması olan dava dışı ...

A.Ş. tarafından tescillendiğini, 2017 yılından bu yana davalı tarafından marka lisans sözleşmesi uyarınca kullanıldığını, ...

A.Ş. adına tescil edilmiş ilk "..." ibareli markanın 2007/40100 numaralı marka olduğunu, dava konusu tasarımda kullanılan logonun ise 2018/25238 numaralı marka olduğunu, müvekkilinin kardeş firması tarafından tescil edilmiş ve marka lisans sözleşmesi ile kullanım hakkı kendisine verilmiş bir markayı ve bu marka kapsamında tescil edilmiş logoyu, kendi ürününün ambalaj tasarımlarında kullanmasının usul ve yasaya uygun bulunduğunu, davacı tarafından sunulan 2005/32113 tescil numaralı "...

Şekli", 102239 tescil numaralı "..." , 86747 tescil numaralı "..." , 175813 tescil numaralı "... şekli" ya da WIPO kapsamında tescilli olduğunu tespit ettikleri diğer sınai mülkiyete konu hakların da birer marka olduğunu, davacının kendisine bile ait olmayan, dava dışı üçüncü şahıslar adına tescilli markalarda taç figürü bulunması nedeniyle müvekkiline ait tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığını iddia ettiğini, müvekkilinin tasarımlarının bir bütün olarak aynısının müvekkilinin dava konusu tasarımın tescili için başvuru yaptığı tarihten önce,

dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmuş olduğunu kanıtlayacak herhangi bir delil ortaya koyamadığını, davacının bu davayı açmakta kötüniyetli olduğunu, davacının WIPO tescilli çeşitli markaları delil olarak sunmuş olmasına rağmen, herhangi bir tasarım örneğini delil olarak sunamadığını, re'sen araştırma ilkesinin geçerli olmadığı bu "tasarımın hükümsüzlüğü" davasında davacının kendi bulamadığı, dosya kapsamında sunamadığı ve temin edemediği delillerin bilirkişi heyeti tarafından toplanmasını talep ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamından, davalıya ait 2015/06048 ve 2013/04400 numaralı tasarımların davacı delillerinde yer alan tasarımlar karşısında yeni ve ayırt edici olduğu, hükümsüzlük ile terkin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın ve ihtiyati tedbir talebinin ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, dava konusu ambalaj tasarımlarının yeni ve ayırt edici olmadığını,"..." figürünün yüzyıllar öncesinde kamuya sunularak anonimleştiğini, herkes tarafından rahatlıkla ve herhangi bir kısıtlamaya tabi olmaksızın kullanıldığını, "..." ibaresinin silah ve mühimmatta tanınmış İngiltere menşeli ... ...

Company şirketinin silahlarına verdiği ad olduğunu, dava konusu tasarımlarda olduğu gibi WIPO'da kayıtlı mesnet tasarımda da aynen "..." ve "..." ibaresinin bulunduğunu, bariz kopyalanan bir tasarımda yenilik kriterinin varlığından söz edilemeyeceğini, davalı tarafın üçüncü kişiler adına tescilli markayı kanunu dolanmak suretiyle açıkça kötü niyetle tescil ettirdiği tasarımıyla müvekkilini zor durumda bıraktığını, davalıya ait tescilli tasarımın yenilik ve ayırt edicilik özelliğinin bulunmadığını, renkler, ebat, boyut ve yazı şeklinin tasarım açısından ayırt edici özellik olarak kabul edilemeyeceğini ileri sürerek,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, endüstriyel tasarımın hükümsüzlüğü ve hükmün ilanı istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Bir tasarımın önceki tasarımlara nazaran ayırt edici olduğunu kabul edebilmek için, tasarımın bütünü itibariyle bilgilenmiş kullanıcının genel izlenimi dikkate alınmalı ve sonraki tasarımda, tasarımın bütünü itibariyle belirgin bir farklılık bulunmalıdır. Söz konusu değerlendirme yapılırken, işlevsel unsurlar ile görünmeyen kısımlar dikkate alınmamalı, buna karşın tasarımcının yeni bir tasarım gerçekleştirme konusundaki seçenek özgürlüğü dikkate alınmalıdır.

Ayırt edicilik niteliği yönünden her iki tasarım karşılaştırması sırasında kural olarak, tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilmeli, ortak kısımlar çıkarıldıktan sonra kalan kısım itibariyle belirgin bir farklılık olup olmadığı tespit edilmeli, tasarıma konu ürünlerin büyüklük-küçüklük, yükseklik-alçaklık, genişlik-en gibi boyut özellikleri tek başına dikkate alınmamalıdır.

(Bkz Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 03/04/2019 tarih, 2017/5449 Esas, 2019/2609 Karar sayılı kararı.)

Somut olayda, mahkemece dava konusu tasarımların, davacıya ait tasarımlar karşısında yenilik ve ayırt edicilik vasfını haiz olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş ise de, hükme esas alınan bilirkişi raporunda karşılaştırılan tasarımlardaki ayırt edici unsurların daha ziyade renk ve boyut özelliklerine vurgu yapılarak açıklandığı, yukarıdaki ilkeler doğrultusunda yeterli inceleme içermediği, bunun yanında davacı vekilinin bilirkişi raporuna itirazlarının karşılanması için ek rapor da alınmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda mahkemece, yeniden oluşturulacak bilirkişi heyetinden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak dava konusu tasarımların hükümsüzlüğü istemi konusunda açıklanan ilkelere uygun değerlendirme ve karşılaştırma yaptırılıp, varsa tarafların rapora esaslı itirazları da değerlendirilerek, neticesine göre bir karar verilmesi bakımından, davacı vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6. maddesi gereğince yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine, kararın niteliğine göre davacı vekilinin sair istinaf itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 14/11/2024

Başkan

Üye

Üye

Katip

Bu belge 5070 sayılı Yasa hükümlerine göre elektronik olarak imzalanmıştır.