Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi E.2022/1914 K.2024/2153

Tecavüzün Mevcut Olmadığının Tespiti İstemli

Taraflar arasında görülen davada Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesince verilen 11/05/2022 tarih ve 2021/307 E. - 2022/132 K. sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkilinin Türkiye'de "müzik enstrümanları" sektörünün lideri haline gelmiş bir şirket olduğunu, davalının 15.sınıfta yer alan "Müzik Aletleri ve Kutuları" emtiaları üzerinde 2021/055869 sayılı "..." ibareli markayı adına tescil ettirdiğini, oysa ki;

müvekkilinin, 2004 yılından beri "..." markalı kemanlar ürettirip satışını gerçekleştirdiğini, müvekkilinin, davalının marka tescil başvurusundan önce "..." markasını yoğun şekilde kullanarak ciddi bir tanınmışlık ve kendi lehine ayırt edicilik sağladığını, dolayısıyla bu marka üzerinde müvekkilinin gerçek hak sahipliğinin bulunduğunu, müvekkil şirket arşivinde yapılan araştırma neticesinde en eski tarihli olarak 01/09/2012 tarihli satış faturasının bulunduğunu, "..." ibaresini 2017-2018-2019-2020-2021 yıllarında 15. sınıfta yer alan müzik aletleri ve kutuları emtialarında markasal olarak yoğun bir şekilde kullandığını, ayrıca,

"..." markalı ürünleri www...com ve www...com gibi çevrimiçi satış platformlarında da ilk olarak 2011 ve 2019 yıllarında satışa sunduğunu, müvekkilinin "..." markalı kemanları Çin Halk Cumhuriyeti'nde bulunan bir üreticide ürettirdikten sonra, Türkiye pazarında satışını gerçekleştirdiğini, davalının geçmişte müvekkilinin bayisi olduğunu, hatta müvekkilinin davalıya 2012 yılında "..." markalı keman sattığını, davalının "..." markasını kötü niyetli olarak tescil ettirdiğini, müvekkiline karşı hukuki takibat yapmak üzere arabuluculuk sürecini başlattığını ileri sürerek,

davalı adına tescilli olan 2021/055869 sayılı "..." markasının gerçek hak sahibinin müvekkili şirket olduğunun tespiti ile müvekkili şirketin hali hazırda "..." markasını keman ürünleri üzerinde markasal olarak kullanmasının davalının marka hakkına karşı tecavüz teşkil etmediğinin tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, müvekkili ile davacı taraf arasında bayilik ilişkisi bulunmadığını, davacı tarafın, davacı tarafın iddialarının tam aksine, müvekkilinin ilgili markayı bizzat yaratan taraf olduğunu, gerçek hak sahipliğinin müvekkiline ait olduğunu, davacının gerçek hak sahipliğine ilişkin somut delil sunamadığını, gerçek hak sahibi olduğunu iddia eden davacının müvekkilinin başvurusuna itirazda bulunmadığını, davacı tarafın müvekkili ...'in üstün hak sahibi olduğu tescilli markası olan ... markasına tecavüz ve ... ibareli ürünlerin satışını gerçekleştirerek haksız rekabet oluşturduğunu, davacının müvekkilinin markasını herhangi bir lisans veya sair hakka dayanmaksızın kullandığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece iddia, savunma ve tüm dosya kapsamından, davacının, "..." ibareli marka üzerinde gerçek hak sahibi olduğunun tespitine karar verilmesi isteminin mahiyeti itibariyle 6100 sayılı HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen tespit davası hükmünde olduğu, tespit davasının görülebilmesi için, kanunlarda belirtilen istisnai durumlar hariç olmak üzere, hukuken korunmaya değer güncel bir yarar bulunması gerektiği, nitekim hukuki yarar aynı zamanda dava şartı olup 6100 sayılı HMK'nın 114/1-h bendinde düzenlendiği,

HMK'nın 115/2. maddesine göre ise dava şartı noksanlığının tespiti halinde mahkemenin davanın usulden reddine karar vermesi gerektiği, belirtilen açıklamalar ışığında somut olayda yapılan incelemede.

Ankara 4.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 2021/304 Esas sayılı dava dosyasında; eldeki dosya davacısının, yine eldeki dosya davalısına karşı "..." markası üzerinde gerçek hak sahibi olduğu iddiasından kaynaklı olarak 28.10.2021 tarihinde 2021/055869 sayılı markanın hükümsüzlüğü isteminde bulunduğu, buna göre; davacının, davalıya karşı 2021/055869 sayılı markanın "gerçek hak sahipliği" iddiasından kaynaklı olarak iş bu davadan evvel hükümsüzlük davası açtıktan sonra iş bu dava ile birlikte "..." markası üzerinde gerçek hak sahibi olduğunun tespitine karar verilmesi isteminde hukuki yarar bulunmadığı;

davacının "..." ibaresini ticaretini yaptığı keman ürünleri üzerinde kullanması eyleminin, davalının 2021/055869 sayılı marka hakkını ihlâl etmediğinin tespiti isteminin de mahiyeti itibariyle HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen tespit davası hükmünde olup, söz konusu istem bakımından SMK'nın 154. maddesi uyarınca, davacı tarafın iş bu istemi dava yolu ile ileri sürmesinde hukuki yarar bulunduğu, zira, SMK'nın 154. maddesi hükmünün, HMK'nın 106. maddesinde düzenlenen istisnai kanun hükümlerinden birini teşkil ettiği, belirtilen kanun hükümlerine göre;

davacının "..." ibareli markayı "keman" ürünleri üzerinde kullanması eylemlerinden kaynaklı olarak, bu eylemlerin davalı yana ait tescilli marka hakkına tecavüz oluşturmadığının tespiti isteminde bulunmasında menfaati olduğu, eldeki uyuşmazlıkta; dava tarihi itibariyle, davacıya karşı davalı tarafından açılmış tecavüz davası bulunmadığından davayı görmeye engel usuli bir eksiklik de bulunmadığı; davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen faturalar incelendiğinde;

davacının "..." ibaresini, davalıya ait 2021/055869 sayılı marka tescil başvuru tarihinden önce, ulusal düzeyde, birbiri ile yakın veya uzak bir çok şehirde yer alan kişilere satış işlemi yapmak suretiyle "keman" ürünleri üzerinde tescilsiz olarak ve bu ibareye bilinirlik kazandıracak derecede ciddi surette kullandığı, başka bir deyişle;

davacının, davalı marka başvurusundan önce, "..." ibaresini "keman" ürünleri üzerinde ciddi ve yoğun surette kullanmak kaydıyla öncelik ilkesi bağlamında üstün bir hak elde ettiği, davalının, davacının tescilsiz kullanımlarından sonra marka tescil başvurusunda bulunması ve tescil belgesi elde etmesinden kaynaklı olarak davacı tarafın "..." ibaresini "keman" ürünleri üzerinde markasal olarak kullanmasını engelleyemeyeceği, zira, davacının önceki tarihli yoğun ve sıkı tescilsiz kullanımı nedeniyle öncelik ilkesi bağlamında üstün hakkının bulunduğu,

bu durumun tescilli marka hakkından kaynaklı tecavüz iddialarına karşı "hukuka uygunluk sebebi" oluşturduğu gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile; davalı adına tescilli 2021/055869 sayılı "..." markasının gerçek hak sahibinin davacı olduğunun tespitine ilişkin istemin hukuki yarar yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacının "..." markasını keman ürünleri üzerinde markasal olarak kullanması eylemlerinin SMK'nın 154. maddesi hükmü uyarınca davalının 2021/055869 sayılı marka hakkına tecavüz teşkil etmediğinin tespitine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, davacının müvekkiline ait markayı haksız kullanımının marka hakkına tecavüz teşkil ettiği, dava konusu markayı müvekkilinin yarattığını ve maruf hale getirdiğini, davacı faturalarının müvekkilinin markasından sonraki tarihli olduğunu, davacının yoğun kullanıma dair somut delilinin bulunmadığını, dava konusu marka üzerinde hak sahibi olarak kabul edilebilecek şirketin davacı değil yabancı bir şirket olduğunu, davacının distribütörlük dahil resmi bir hak sahipliğinin bulunmadığını ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

GEREKÇE

Dava, gerçek hak sahipliğinin tespiti ile tecavüzün mevcut olmadığının tespiti istemlerine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosya kapsamı, mevcut delil durumu ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı, davacı tarafça gerçek hak sahipliği iddiasına dayanıldığı, SMK'nın 6/3. maddesinde başvuru tarihinden veya varsa rüçhan tarihinden önce tescilsiz bir marka veya ticaret sırasında kullanılan bir başka işaret için hak elde edilmesi halinin gerçek hak sahipliği olarak korunduğu,

davacı vekili tarafından dava dilekçesi ekinde ibraz edilen faturaların ilk derece mahkemesince incelenmesi sonucunda davacının "..." ibaresini, davalıya ait 2021/055869 sayılı marka tescil başvuru tarihinden önce, ulusal düzeyde, birbiri ile yakın veya uzak bir çok şehirde yer alan kişilere satış işlemi yapmak suretiyle "keman" ürünleri üzerinde tescilsiz olarak ve bu ibareye bilinirlik kazandıracak derecede ciddi surette kullandığının, başka bir deyişle;

davacının, davalı marka başvurusundan önce, "..." ibaresini "keman" ürünleri üzerinde ciddi ve yoğun surette kullanmak kaydıyla öncelik ilkesi bağlamında üstün bir hak elde ettiğinin tespit edildiği, gerçekten de, davacının, davalının "..." ibareli marka için yaptığı 06.04.2021 tarihli başvurudan çok önce ve en eskisi 2012 yılına ait faturalarla Türkiye'nin yedi bölgesine de yaptığı satışlarla "..." ibaresini tescilsiz ve markasal olarak yoğun ve yaygın olarak kullandığını ve gerçek hak sahipliğini kanıtladığı,

kaldı ki, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09.05.2024 tarih ve 2023/676 E.-2024/3737 sayılı kararında tescilsiz kullanılan bir işaret üzerinde gerçek hak sahibi olmak için tescil veya tescil başvurusundan önce söz konusu işaretin ticaret sırasında markasal kullanımının yeterli olduğunun ve başka bir şart aranmasına gerek bulunmadığının belirtildiği; davalı tarafça ise savunmalarını destekler herhangi bir delilin dosyaya sunulmadığı;

öte yandan, davalının marka başvurusundan önce, başvuruyu oluşturan ibare üzerinde hak iddia eden davacının eylemleri davalının marka hakkına tecavüz teşkil etmediği gibi, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararının da bulunduğu anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esas yönünden reddine dair hüküm kurmak gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH: 26/01/2025

Başkan · ... Üye · ... Üye · ... Katip · ...